Serimónia isar bandeira loron 02 fulan Março 2026

2 March 2026

Prezidente Autoridade Munisipíu Covalima, Sr. Miguel Armada Cardoso, Akompaña hosi Superintendente Assistente Polisia, Sr. Delfin da Silva, Sekretariu Planeamentu Investimentu Dezenvolvimentu Integradu Sr. Caetano do Santos Ribeiro, prezide Serimónia Isár Bandeira Nasionál iha Semana dahuluk fulan Março tinan 2026.

Prezidente Autoridade Munisipíu Covalima, hato’o diskursu ” Relasiona ho Vizita Ofisial hosi Sua Exelénsia Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão mai iha munisipíu Covalima, husu ba iha Sekretariu Adminsitrasaun Finansas, Sekretariu Munisipal Asuntu Sosial no Organizasaun Komunitaria, Sekretariu Planeamentu Investimentu Dezenvolvimentu Integradu, Deretores Servisu Munisipal 19, Xefe Departamentu tomak, Diretores Delegasaun Teritorial sira hotu atu hakbesik a’an ba malu hodi bele halao preparasaun no kolabora ida diak liu.

Husu mos ba Komandu PNTL Munisipiu Covalima Simu Primeiro Ministru iha Fronteira Suai ho AIinaro, ba Funsionariu lori motor ho kareta simu iha Auto Estrada Zumalai, APA Zumalai ho ninia Komunidade tomak hein iha Zumalai, depois motor ho kareta akompanã Sua Exelésia Primeiru-Ministru to iha Auto Estrada Leogore ita Simu ho “Pasukan Kuda” lori mai iha fatin balu hodi jantar no deskansa.

Dia 11 servisu todan ida, ita hetan Avaliasaun Kondisaun maximu ho ida ne’e sujere ba Diretor no Secretariu sira atu iha preparasaun ida maximu tamba sa, ida ne’e izame ikus ida ba munisipíu Covalima, se ita liu agradese, se ita la liu, ita nafatin hanesan ne’e. Tamba ne’e parte hotu-hotu tantu militar no sivil atu fo liman ba malu hodi kolabora. Prezidente Autoridade Munisipíu salienta tan Auto Estrada tenke mos, tamba ne’e apela ba APA Suai, Xefe Suco Beco ho ninia Komunidade Suco Beco iha loron sexta feira semana ne’e, dia 06 fulan março 2026 tenke tun ba iha Auto Estrada hodi hamos. Nune’e  Prezidente Autoridade Munisipíu Covalima iha tempu badak sei halibur Covalima Oan ( Inteletuais ) Joven foin sa’e sira iha Dili hodi halao Enkontru ka troka hanoin ba malu hodi konspira atu Covalima bele hakat ba Dezentralizasaun Administrasaun no Poeder Lokal.

Iha Serimónia refere, prezide Prezidente Autoridade Munisipíu Covalima, Sr. Miguel Armada Cardoso mak nudar Inspetur Serimónia, Komandante Parada Komandu Hosi Inspetóra Assistente Sra. Helena dos Santos, enkuantu Korpu Isar Bandeira no Korru responsabiliza hosi Komandu PNTL Munisipíu Covalima, Diresaun Servisu Rejistu no Notariadu inklui Diresaun Servisu Terras no Propriedade Munisipíu Covalima.

Pontu Vokal :

Recardo Emilson Maria Moniz, L.Ec

Sekretáriu Administrasaún Finansas, Alberto Moniz de Araújo, akompaña hosi Segundu Komandante PNTL Munisípu Covalima Superintendente Assistente Polícia, Delfin da Silva, prezide serimónia Isár Bandeira Nasionál iha semana dahuluk fulan Fevereiru tinan 2026.

Sekretáriu Administrasaún Finansas, Alberto Moniz de Araújo hato’o ninia diskursu ”  ba funsionariu sira tenke presta ita bo’ot sira nia Disiplina, Lealidade, Obedese no mos iha vestuariu. Iha lei Funsaun Publiku koalia mo-mos ona, funsionariu nia papel atu oinsa bele loron bo’ot ida primeira semana hanesan ne’e, tenke hatais roupa ne’ebé di’ak no liu-liu labele uza oklu metan, sé bainhira hasa’e hela bandeira oklu metan hasai tia lai, atu nune’e presta ita ninia omenazen ba simbolu Nasional ida ne’e, sé lae ita naran arbitu de’it.

Segundu hakarak atu informa ba ita bo’ot sira katak iha Covalima liu-liu iha postu Suai moras Malaria Dengue sa’e maka’as to’o ona 28 kazu,  tamba ne’e mak husu ba parte hotu-hotu toma responsabilidade, ida-idak tenke hamos ninia edifisiu oin para bele mos nafatin atu nune’e evita moras Malaria Dengue.

Ida seluk tan mak hakarak atu informa ba ita bo’ot sira iha fulan ida ne’e Sua Excelencia Primeiro Ministru sei vizita Munisípiu Covalima, ninia data seidauk hatene maibe iha fulan fevereiru laran, tamba ne’e mak husu ba hotu-hotu atu servisu hamutuk fó liman ba malu hodi nune’e prezensa Sua Excelensia ida ne’e bele lori rezulatdu ne’ebé mak di’ak, ligadu ho Avaliasaun Kondisaun Minimu sira ne’e, ita Covalima kategoria BOM la’os MUITO BOM tamba ne’e, diresaun hotu-hotu servisu hamutuk fó liman ba malu.

Ida seluk tan mak husi Diresaun Munisipal Tranporte no Komunikasaun  Covalima iha teste ba Karta Kondusaun, tamba ne’e mak ba hirak ne’ebe lori motor ho kareta seidauk iha karta kondusaun, bele hasai atestadu mediku, priense formatu hodi tuir teste, kada diresaun bele halo rekomendasaun ba sira nia funsionariu sira, hodi bele tuir teste ba karta kondusaun.

Ikus liu atu fó  hatene ba   Komunidade, Kargu Xefia no Funsiunariu sira hotu,   ita nia Klima iha RDTL espesial Munisípiu Covalima ne’e extreme liu,  tamba ne’e mak husu ba hotu-hotu la’os alerta mais fó hanoin de’it ba ita bo’ot sira atu kuidadu a’an, liu-liu ba aihun bo’ot sira ne’e, karik imi halo viagem ka para imi nia motor ruma kuidadu, dalaruma iha udan no anin bo’ot mai bele halo ai tohar hodi bele estraga imi nia motorizada sira.

Ha’u senti ida ne’e mak hato’o iha biban ida ne’e, ba hotu-hotu ninia atensaun no kolaborasaun hato’o obrigadu barak.

Serimónia isar bandeira ne’e hala’o iha, resintu Autoridade Munisípiu Covalima, ne’ebé partisipa hosi Comando Munisípiu Covalima, Diretores/as Servisu Munisipais, Diretores/as   Delegasaun Teritoriál, Xefe Departemntu, Eis Diretor Servisu Munisipal sira, Eis Xefe Departamentu sira, APA Sesante inklui Funsionariu hotu-hotu.

Coppyright hosi Portal Munisipal Covalima “iLquero”

Pontu Vokal :Recardo Emilson Maria MOniz, L.Ec

𝗖𝗼𝘃𝗮𝗹𝗶𝗺𝗮, 𝟮𝟵 𝗝𝗮𝗻𝗲𝗶𝗿𝘂 𝟮𝟬𝟮𝟲, Sesaun daruak, Ekipa Avaliasaun Kondisaun Minima hosi Ministériu Administrasaun Estatal (MAE) ne’ebé dirije hosi Diretóra Geral Toponomia Organizasaun Urbana (DG -TOU), Sra. Maria Odete R. Florindo, kontinua Avalia Kondisaun Minima iha Munisípiu Covalima liu hosi, vijita Servisu Munisipál Edukasaun, Saúde, Agrikultór, Programa Nasionál Dezenvolvimentu Suku (PNDS), Obras Públiku, Servisu Munisipál Planeamentu Dezenvolvimentu Munisipál (PIM), hodi haree direita progresu servisu ne’ebé durante la’o.

Diretora Geral Toponomia Organizasaun Urbana (DG -TOU), Sra. Maria Odete R. Florindo hateten, ekipa sei vizita ba Servisu Munisipál Edukasaun foku liu ba Programa Merenda Eskolar no Konsesaun Eskolár hodi haree progresu no ezekusaun orsamentu ba programa refere, hafoin kontinua ba monitoriza servisu Munisipál Saúde, Servisu Munisipál Agrikultór no projetu konstrusaun sira ne’ebé hala’o hosi PNDS, Obras Publika no PIM.

“ Tuir ami nia observasaun, agradese tebes Munisípiu Covalima bele iha utilizasaun orsamentu ne’ebé di’ak tebes, iha poupansa hosi PIM bele halo konstrusaun Jardim, ida ne’e hatudu katak, hatene halo jestaun ba iha Orsamentu, atu labele estraga,” Diretóra Geral hato’o ho apresia.

Maski nune’e iha servisu balun ne’ebé maka autoridade Munisipíu Covalima presiza melora di’ak liu tan, ami nia mensajen katak, “𝑯𝘼𝑴𝙐𝑻𝙐𝑲 𝑩𝘼 𝙍𝑶𝙉𝑨 𝑴𝘼𝑳𝙐 𝘽𝑨 𝑼𝙉𝑰𝘿𝑨𝘿𝑬 𝑴𝘼𝑲𝘼 𝘽𝑬𝙇𝑬 𝑭𝙊𝑹𝙎𝑨 𝑳𝙄𝑼 𝑻𝘼𝑵 𝑯𝙊𝑫𝙄 𝙃𝑨𝘿𝑰’𝑨 𝑪𝙊𝑽𝘼𝑳𝙄𝑴𝘼 𝘼𝑻𝙐 𝘿𝑰’𝑨𝙆 𝙇𝑰𝙐 𝙏𝑨𝙉”.

Relasiona ho aprezentasaun rezultadu Relatóriu Avaliasaun Kondisaun Minima, iha diskusaun naruk nune’e hosi parte autoridade Munisipál apresia ona ba iha ninia rezultadu, ekipa avaliador mós apresia hanoin sira relasiona ho frajilidade, tantu iha rekomendasaun sira ne’ebé maka parte servisu munisipál hato’o.

“ Ami rejista hotu ita boot sira nia hanoin, sei lori ba relata ba E.S Ministru MAE, hafoin ekipa sei elabora filafali hodi haree ba ninia kontinuasaun,” nia relata.

Enkuantu, Prezidente Autoridade Munisipíu Covalima, Sr.Miguel Armada Cardoso hato’o, liu hosi aprezentasaun Rezultadu Avaliasaun Kondisaun Minima ne’e, identifika ona frakeza balun, hodi ba oin kontinua hadi’a di’ak liu.

Ami sei hadi’a di’ak liu tan, prepara mós bainhira avaliasaun kondisaun minima ne’e sei kontinu, ami hakarak melora liu tan ami nia prestasaun servisu, tanba haree ba rekursu humanu Covalima nian, ami naton, rekursu naturais Covalima garantidu.

Bainhira fó Podér Lokál mai ami, ami halo jestaun ne’ebé di’ak liu tan, tanba ami iha riku soin barak, hanesan Mina-rai, maski Mina-rai ne’e rasik sei jere hosi Nasionál, seluk hanesan ai-horis (ai-teka), (ai-gaharu), (ai-kamelin) no sira seluk tan, hirak ne’e ninia valor ekonómiku folin aas iha merkadu mundiál. Tanba ne’e maka, fiar katak, 𝙞𝙩𝙖 𝙣𝙞𝙖 𝙪𝙣𝙞𝙙𝙪𝙨 𝙨𝙚𝙢𝙥𝙧𝙚 𝙡𝙖’𝙤, 𝙝𝙤𝙙𝙞 𝙣𝙪𝙣𝙚’𝙚 𝙝𝙖𝙙𝙞’𝙖 𝙙𝙞’𝙖𝙠 𝙡𝙞𝙪 𝙩𝙖𝙣 𝘾𝙤𝙫𝙖𝙡𝙞𝙢𝙖 𝙣𝙞𝙖 𝙙𝙞’𝙖𝙠.

(𝐌𝐞́𝐝𝐢𝐚 𝐏𝐀𝐌 𝐂𝐨𝐯𝐚𝐥𝐢𝐦𝐚).

𝗖𝗼𝘃𝗮𝗹𝗶𝗺𝗮, 𝟮𝟴 𝗝𝗮𝗻𝗲𝗶𝗿𝘂 𝟮𝟬𝟮𝟲, Ekipa Avaliasaun Kondisaun Minima hosi Ministériu Administrasaun Estatál (MAE) ne’ebé dirije hosi Diretora Geral Toponomia Organizasaun Urbana (DG -TOU), Sra. Maria Odete R. Florindo, aprezenta Rezultadu Relatóriu Avaliasaun Kondisaun Minima (AKM) ba Autoridade Munisípal Covalima ne’ebé maka molok ne’e hala’o ona iha munisípiu Covalima.

Diretora Geral Toponomia Organizasaun Urbana, Sra. Maria Odete R. Florindo relata, aprezentasaun rezultadu Relatóriu AKM ne’e bazeia ba orientasaun hosi Sua Exelénsia Ministru Administrasaun Estatál, ne’ebé maka molok ne’e hala’o ona iha Covalima, hafoin ratama aprezenta rezultadu AKM, ekipa avaliador kontinua prosesa avaliasaun.

Hafoin ramata iha sesaun aprezentasaun nian, ekipa Avaliasaun Kondisaun Minima, entrega livru relatóriu Avaliasaun Kondisaun Minima ba Prezidente Autoridade Munisipíu Covalima, no ekipamentu dijitál hanesan Tablet unidade tolu (3), unidade ida entrega ba Diretóra Servisu Munisipál ONG, no unidade rua entrega ba Pontu Fokal Portal Munisipál, ho objetivu atu apoiu servisu tékniku no jestaun informasaun ba dadus Munisipál.

Enkuantu, avaliasaun ne’e sei hala’o durante loron tolu nia laran hahú hosi loron 28 to’o 30 fulan Janeiru tinan 2026, hafoin ramata Ekipa Avaliador sei prepara relatóriu hosi atividade sira ne’ebé maka realiza ona nune’e sei submete fila-fali ba S.E Ministru Administrasaun Estatal.

Entertantu, atividade ne’e hetan partisipasaun maximu hosi, Prezidente Autoridade Munisipál Covalima,Sr.Miguel Armada Cardoso, hamutuk ho Sekretariu Munisipál Administrasaun Finansas, Sr.Alberto Moniz de Araújo, Sekretariu Munisipál Asuntu Sosial no Organizasaun Komunitaria, Sr.Filomeno Cardoso, Asesor Partisipa, Sr. Ergilio F. Visente ho Diretores Servisu Munisipais, Xefe Departamentus, Autoridade Postu Administrativu 7, Xefe Suku sira, iha salaun Administrasaun Covalima.

(𝑴𝒆́𝒅𝒊𝒂 𝑷𝑨𝑴 𝑪𝒐𝒗𝒂𝒍𝒊𝒎𝒂).

𝐂𝐨𝐯𝐚𝐥𝐢𝐦𝐚, 𝟐𝟐 𝐉𝐚𝐧𝐞𝐢𝐫𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔, Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima, Sr. Miguel Armada Cardoso akompaña hosi Diretór Ajensia Munisipál Planeamentu, Sr. Afónso Nogueira Nahak, sorumutu ho Lia na’in fóho no rai hosi Postu hitu, Autoridade Postu Administrativa hitu no Xefe Suku sira, hodi halo diskusaun no tau hanoin hamutuk kona-ba Asuntu haat relasiona ba Preparasaun ba iha Podér Lokál.

Konteúdu hosi sorumutu ne’e, Prezidente Autoridade Munisipal Covalima, Autoridade Postu 7 Lia na’in fóho no rai ho Xefe Suku sira, ko’alia kona-ba Mapa Munisípiu Covalima, Istória Evaluasaun Governasaun Lokál, Estabelesimentu Administrasaun Governu Lokál no Símbolu Munisípiu Covalima.

Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima, hato’o ninia intervensaun; Loro oan, badu nain sira, hato’o mos ha’u nia respeitu. Iha diferensia ohin ha’u rona barak husi ita bo’ot sira, katuas makaer  fukun sira, ha’u louva ba imi, ita hakarak sasan hirak ne’ebé iha tau ida-idak nia fatin, tanba sá mak ha’u hatete tau iha ida-ida nia fatin? Fóho tuan, inur tuan, baboton tuan, nanokar tuan, tau iha nia fatin, loro oan mosu, ukun ho bandu iha, tau iha nia fatin, estadu mosu mai atu halo metin no atu hafórsa, hodi priense sistema administrativu, emi nia mama fatin ami la to’o tur hodi koalia, ami isin la besi, ran la manas, maibé atu fó hanoin iha parte Filho Esprito Santo, iha kultura, iha igreja, buat tolu ne’ebé iha estadu mak regulariza, sé estadu la iha,  ita ukun la hola, ita bandu la hola, tanba ne’e mak iha estadu. Lei hirak ne’ebé beiala sira husik hela, lei hirak ne’ebé estadu halo, beiala sira mos ema mak halo,  estadu mos ema mak halo, hodi ita kumpri ba lei ne’ebé a’as liu iha ita nia leten, ita kumpri kultura mos hanesan, nia a’as liu iha ita nia leten, ita kumpri. Ita hala’o, ita hakruk hodi bele simu malu, hodi bele ita konsidera malu, hodi bele ita respeitu malu,  sé lae, ita la respeitu malu, tamba ida ne’e mak lei kultura ne’e iha.  Lei estadu, hodi hafórsa, hodi hametin liu tan, estadu mak sei organiza, estadu mak sei manda buat hotu-hotu, ita rona versaun barak, husi ita  boot sira. Versaun ida-ida koalia kona-ba Covalima, koalia kona-ba Covalima iha nia versaun rua ka tolu ida, versaun primeiru hatudu katak Inan Aman ba Fóhorem, sira mak hanesan fatumea, Dakolo, Sisi Maudemo no lookeu. Iha versaun seluk mos mak hanesan Fóhorem Nutetu, Fatululik Tialai Taroman, Fatumea, Loro Suai no We Hali. Versaun ida mos koalia kona-ba ukun balok tolu, ne’ebé mak ita hahu ona iha fatin ida ne’e no fatin ne’ebá. Maibé ohin loron estadu koalia, estadu hala’o administrativamente hodi besik katak la’os ba koalia Covalima, maibe Covalima nudar istoria ida, kuandu ita koalia ba iha postu hitu Munisipiu Covalima. Atu hatene kle’an ita nia istoria Covalima tanba ne’e ita tur hamutuk.

Iha seluk tan mos mak hanesan Simbolu ba ita nia munisípiu mak koba, koba ida ne’ebé mak reprezenta ita nia Munisípiu, tamba ida ne’e mak presiza koba ida ne’ebé koba liurai. Hatudu katak ita nia liurai oan nain lima, hodi hatur iha ne’ebá reprezenta koba nene koba ida ne’ebé los, ohin rona ona, husi makaer fukun tolu nolu husi suku tolu nulu, mos makaer fukun fóho ho rai postu administrativu hitu. Sira mai fó sira ninia hanoin katak koba ne’ebé mak reprezenta koba liurai ne’ebé la’os ho ain, koba ida ho modelu kuadradu, koba ne’ebé mak ho ninia kenan, koba nebe mak tenkeser taka, ida ne’e mak ita Hadi’a, uluk-uluk ita hakerek koba ne’ebé ho ninia uma adat andar, maibé lolos mak maker fukun sira fó mai dadaun ne’e. ida ne mak los.    

Reuniaun ida ne’e mais importante tanba ne’e Prezidente Autoridade iha hanoin di’ak hodi halibur lia na’in Fóho no Rai (Orijen) ne’ebe la’os hili husi reniaun konsellu suku sira ho objetivu atu rona lia na’in Fóho no Rai ninia hanoin hodi hakerek no hatur istoria kona-ba rai Covalima.  Liu hosi sorumutu ne’e, ita rona ona sira nia hanoin hodi hakerek iha akta hanesan evidénsia, liu hosi votasaun ita hadi’a fila fali Planu Estratéjia Dezenvolvimentu ne’ebé maka iha ona, ba oin karik ita atu halo dezenvolvimentu iha rai ida ne’e bele haree bazeia ba istoria ne’ebé lia na’in sira konta mai ita”.

Iha parte istória, uluk hakerek maibé Joven intelektuais sira maka halo konseptu, la inklina katuas lia na’in fóho no rai sira, tanba ne’e iha momentu ne’e ita inklina hotu Lia na’in sira, maski iha ona istória maibé presiza rona barak tanba iha istória mai ho versaun oioin, seluk maka hadi’a Lema, antes ne’e, “𝑯𝒂𝒎𝒖𝒕𝒖𝒌 𝑯𝒂𝒏𝒐𝒊𝒏 𝑭𝒖𝒕𝒖𝒓𝒖”  nune’e liu husi votasaun  hodi muda fila fali  ho liafuan ” Sudi Mutu Tau Mutu ba Covalima Nia Ilas

Seluk mós ita tau iha planu atu harii Covalima 00, ne’ebé lia na’in sira, Autoridade Postu no Xefe suku sira deside harii iha Merkadu Debos (Mercadu Tuan) besik Igreja, tau Koba Liurai lima hada tuir ida-ida ninia fatin, tau mos reprezenta Postu 7 mak fitun hitu deside liu husi votasaun mos.

Iha sesaun enkontru ne’e, define mós fatin ba edifísiu Munisípiu Covalima hodi hein Kamara Munisipál ne’ebé atu mai, hotu-hotu konkorda sei harii iha Lookeu Leten, ne’ebé lokaliza iha Aldeia Lookeu Suku Debos Postu administrativu Suai.

Enkuantu enkontru ne’e realiza iha Salaun Administrasaun Munisípiu Covalima, partisipa másimu hosi Lia na’in fóho no rai sira hosi Postu hitu, Autoridade Postu Administrativu hitu, no Xefe Suku sira.

 Coppyright husi portal Munisípiu  Covalima

loron 16 Janeiru 2026, Atividade Enkontru Avaliasaun Servisu Anuál Tinan 2025 iha Autoridade Munisípiu Covalima, enkontru ida ne’e preside husi Prezidente Autoridade Munisipiu Covalima, Secam AF, Secam ASOC, Secam PIDI, Asesór, Diretór/a Servisu Munisipal nain 19, Xefe Gabinete PAM, Administrador Postu Administrativu husi postu hitu (7), Xefe Suku 30, no funsionáriu sira. Iha ambitu ida ne’e, Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima hala’o Avaliasaun ba Servisu ne’ebé implementa ona durante tinan tomak, hahú husi fulan Janeiru to’o Dezembru 2025. Enkontru refere foka liu ba iha dezempeñu servisu, dezafiu, realizasaun programa planu asaun anual 2025 ne’ebé atinji ona.  Iha biban ida ne’e sita mos konaba : Analiza progressu fíziku no finanseiru husi programa sira ne’ebé ezekuta ona iha tinan 2025, Papél husi Funsionáriu Apoiu Finansas Suku no Xefe Suku sira sai pontu importante atu asegura ezekusaun orsamentu Suku nakonu ho transparénsia no efisénsia, Rona paresser husi asesór sira konaba kestaun legál no administrasaun ne’ebé presiza hadi’a iha tinan 2026 ninia laran no Hametin ligasaun servisu entre Diretór Servisu Munisipál sira ho lideransa komunitária (Xefe Suku) hodi  implementa servisu iha terenu ne’ebé mak fasil, lais no amigabel liután.

Iha Okaziaun ida ne’e mos, Prezidente Autoridade Munisipiu Covalima, Secam AF, Secam ASOC, Secam PIDI, Xefe Gabinete PAM no Asesór fahe mós pakote fiskál tinan 2026 ba Kargu Xefia sira hotu iha Servisu Munisípal sanulu resin sia no Administrador Postu Administrativu husi postu hitu.  Avaliasaun Anual ne’e Nakonu ho espíritu unidade no kompromisu foun hodi hahú tinan 2026 ho dezempeñu ne’ebé aas liután. Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima fó agradesimentu ba Kargu Xefia sira hotu iha Servisu Munisípal sanulu resin sia no Administrador Postu Administrativu husi postu hitu, lideransa komunitária no funsionáriu sira hotu ninia dedikasaun tomak husu atu kontinua entussiasmo servisu hamutuk hodi dezenvolve imunisípiu Covalima.

Coppyright hosi portal Munisípiu Covalima

Covalima, Segunda-feira, 12 Janeiru 2026, Lansamentu No Inagurasaun Edifisíu MCI (Ministério Comérçio e Idustria) iha Munisípiu Covalima, lokaliza iha Aldeia Tabacolot, Suku Debos, Postu Administrativo Suai, Munisípiu Covalima. Iha momentu brillante ida ne’e preside mos husi saseluk  Excelensia Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima Sr. Alberto Moniz de Araújo, Reprezenta Comandante PNTL Munisípiu Covalima, Dirétor Servisu Munisípal sira, Dirétor Kompaña ba obra konstrusaun Edifísiu MCI, Xefe Departamentu no Funsionáriu Públiku sira.

Diskursu husi Dirétora MCI Munisípiu Covalima.

Ministériu Komérsiu no Indústria (MCI) mak hanesan instituisaun governu Timor-Leste ne’ebé responsabiliza ba dezenvolvimentu ekonómiku liu husi kbi’it komersiál no industriál. Agradese ba Aman Maromak tamba liu husi Nai ninia grasa bele hamriik hamutuk iha ne’e, halo lansamentu no inagurasaun ba edifísiu foun Ministériu komérsiu no indústria sai istóriku mai Povu hotu iha Munisípiu Covalima. Edifísiu ne’e la’os de’it uma foun ida, maibé ne’e mak ‘Uma Boot’ signifika hanesan odamatan foun ne’ebé nakloke ba progresu no prosperidade ba ita-nia negosiante, emprezáriu lokál, no ba dezenvolvimentu indústria sira hotu iha teritoriu Munisípiu Covalima tomak. Ho prezensa husi edifísiu ida ne’e, MCI promete atu fó servisu ne’ebé di’ak liután, besik liután, no lalais liután ba povu Covalima.” “Iha oportunidade ne’ebé kmanek ida ne’e, husi fuan ne’ebé kbiit, hau hato’o agradesimentu boot no apresiasaun ne’ebé aas ba IX Governu Konstitusionál, liu-liu ba Sua Excelensia Ministru Komérsiu no Indústria.

Ho vizaun no polítika IX Governu nian ne’ebé foka ba dezenvolvimentu iha baze, ohin ita bele goza rezultadu ho prezensa edifísiu foun ida ne’e. Konstrusaun ne’e mak prova konkreta husi Governu katak hakarak duni hakbesik an ba povu no hamenus birokrasia ne’ebé naruk.

Ho fasilidade edifisíu foun ida ne’e, ami iha kbiit boot liután atu:

Hamoris fali espíritu emprezariál iha ita-nia munisípiu hodi hametin ekonomia familiár.

Fó atendimentu ne’ebé lalais ba ita-nia povu no negosiante sira iha Covalima.

Fasilita prosesu sira ne’ebé uluk karik susar, sai fali simples no efisiente.

Diskursu husi Reprezentante Excelentísmu Prezindente Autoridade Munisipiu Covalima (Sr. Alberto Moniz de Araújo). 

Okaziaun  ida ne’e sai pasu foun ida ba dezenvolvimentu ekonómiku iha ita-nia Munisípiu Covalima. Ha’u mai iha ne’e hodi reprezenta Prezidente Autoridade Munisípiu ne’ebé labele prezente tamba iha atividade seluk, maibé nia hato’o kumprimentu no apresiasaun boot ba ita hotu. Inagurasaun edifísiu foun Ministériu Komérsiu no Indústria (MCI) iha Covalima mak evidénsia katak Governu Sentrál iha vontade boot atu besik liután servisu públiku ba povu, liu-liu ba ita-nia maluk negosiante no emprezáriu lokál sira. Ho prezensa edifísiu ida ne’e, ita hein katak prosesu birokrasia, dokumentasaun ba lisensa komersiál, no asisténsia ba indústria ki’ik no natoon iha Covalima bele la’o ho lalais, efisiente, no transparente liután. Autoridade Munisipál Covalima prontu atu koopera servisu hamutuk ho MCI hodi dudu kresimentu ekonómiku, nune’e ita-nia produtu lokál sira bele hetan valór ne’ebé di’ak no asesu ba merkadu ne’ebé luan liután.

Iha biban ne’e mos hakarak rekomenda ba funsionáriu sira ne’ebé hala’o knar no responsablidade iha edifísiu foun ne’e, ho Autoridade nia naran husu atu ho fuan ne’ebé protidaun no onestu hodi serbí ita-nia negosiante, emprezáriu lokál, no ba dezenvolvimentu indústria sira. Iha oportunidade ida ne’e, Saseluk husi PAM Covalima mos Akresenta tan, Edifísiu ne’e ita Covalima hotu ninian, tan ne’e Covalima oan tomak, mai ita hamutuk tau matan hodi utiliza ba tempu naruk.

Ho lia fuan sira ne’e, hodi reprezenta Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima, ha’u deklara Inagurasaun no Lansamentu ba Edifísiu Ministériu Komérsiu no Indústria  iha Munisípiu Covalima.

Obrigado barak ba ita hotu nia atensaun.

Coppyright husi portal Munisípiu  Covalima

𝐂𝐨𝐯𝐚𝐥𝐢𝐦𝐚, 𝟎𝟕 𝐉𝐚𝐧𝐞𝐢𝐫𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔, 𝐏𝐫𝐞𝐳𝐢𝐝𝐞𝐧𝐭𝐞 𝐀𝐮𝐭𝐨𝐫𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞 𝐌𝐮𝐧𝐢𝐬𝐢́𝐩𝐢𝐮 𝐂𝐨𝐯𝐚𝐥𝐢𝐦𝐚, 𝐒𝐫.𝐌𝐢𝐠𝐮𝐞𝐥 𝐀𝐫𝐦𝐚𝐝𝐚 𝐂𝐚𝐫𝐝𝐨𝐬𝐨, selebra renovasaun kontratu ho Funsionáriu Ajente Administrasaun no Ofisiál Suku hosi Postu hitu (7) ho totál Funsionáriu Ajente Administrasaun hamutuk Ualu nulu Resin Ualu (88) no Ofisiál Suku hosi Postu hitu (7) hamutuk Atus ida Ruanulu (120).

Perante selebra kontratu, Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima, husu ba Funsionáriu Ajente Administrasaun Munisípiu Covalima no Ofisiál Suku sira hosi postu 7, atu hala’o knaar ho responsabilidade no másimu, Prezidente mós husu ba Funsionáriu hirak ne’e, atu kuda disiplina no iha sentimentu nasionalizmu ba ida-idak nia an. Nune’e iha konsiente atu kuidadu ninia komportamentu hodi hahú hatudu  ita nia dezempeñu di’ak liu husi rekursu ne’ebé ita iha no planu rekursu ne’ebé kapas hodi hasa’e kualidade servisu iha kada dirasaun ida-ida iha tinan ne’e. Prezidente Autoridade Salienta tan katak  Halo sala dala ida, ne’e hatudu katak desizaun, maibe halo sala dalarua, ne’e laos desizaun. Ne’e toman aat.  Ne’e duni husu  entusiasmu nafatin atu servisu, disiplina iha servisu, la dependensia ba ema seluk, hahú hosi ita a’an rasik.

Bainhira iha atividade hirak ne’ebé relasiona ho loron boot, loron nasionál liuliu Isar Bandeira, presiza partisipa, konsidera loron importante sira ne’e, tanba Bandeira RDTL sosa ho Ruin no raan, ohin loron ita bele goja, ne’e tanba luta sira ne’ebé ita nia Inan-Aman, Avo Familia tomak ninia luta ho sira nia isin no raan, tanba ne’e tenke sente katak ita maka na’in ba Covalima ne’e, destinu Dezenvolvimentu Covalima atu ba oin, ne’e presiza ita hotu nia hamutuk.

Ikus liu Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima husik hela mensajen rua ba Funsionáriu Ajente Administrasaun no Ofisiál Suku hosi Postu hitu (7)    “ Asaun ne’ebé forti, mai husi pensamentu ne’ebé sertu, pensamentu ne’ebé sertu,  hodi sai autor ba dezenvolvimentu. Tenik tan ho lian Português  “ O pensamento, levar os sentimentos, o sentimento levar a acção, e a acção levar os rezultados ”.

Coppyright hosi portal Munisípiu Covalima

Iha loron 29 fulan Julhu 2025, Diretor Servisu Munisípal Administrasaun no Rekursu Umanu Munisípiu Covalima, Sr. José Manuel Gonçalves, partisipa iha Reuniaun Koordenasaun ho ekipamentu husi Koordenasaun Funsaun Públika (CFP), hamutuk ho Diretores SM-ARH husi Munisípiu Ainaro no Manufahi, no mós Diretores Servisu Munisípal seluk nian, inklui Diretur Servisu Delegasaun Teritoriál Manufahi.
Reuniaun refere fó atensaun ba preparativu no mekanismu implementasaun Teste Promosaun Grau ne’ebé sei realiza iha nivel munisípiu, hodi asegura koordenasaun efetivu, organizasaun teknika no garanti integridade prosesu selesaun.
copyright.vocal-point_Portal Munisipiu
Anexu Image’s :

Iha loron 27 fulan-Junu tinan 2025, Diretor Servisu Munisípal Administrasaun no Rekursu Umanu hetan orientasaun hosi Prezidente Autoridade Munisípiu (PAM) Covalima atu reprezenta Autoridade Munisípiu iha Seremonia Programa Feira Kareira no Edukasaun, ne’ebé hala’o iha Postu Administrativu Tilomar. Programa refere fasilita hosi Servisu Delegasaun Teritoriál SEFOPE, ho objetivu atu promove informasaun kona-ba kareira profisionál no oportunidade edukativu ba juventude lokal.

Partisipasaun no kontribuisaun Sír Direktor nian iha seremonia ne’e sei fó sinal diak no suporta governasaun munisípal ba iniciativa ne’ebé fokús ba dezenvolvimentu kapasidade no orientasaun kareira ba jenérasaun foun iha suku no postu.

Copyright : Vocal Point Munisipiu Covalima

IMAGE’S

© 2026 Autoridade Munisipal Covalima