Profile Administrador Postu Administrativu :

  1. Identidade : 

Naran                                : Elias da Cruz

Fatin no Data moris          : Macous, 03 Marsu 1984

Estadu Sivil                       : Casado

Sexu                                 : Mane

Relijiaun                           : Katolika

Nasionalidade                 : Timorense

Hela Fatin Atual              : Aldeia Macous Suku Taroman

Edukasaun Literaria          : Secundariu / Finalista iha Area Administrasaun

Pozisaun                           : Administrador Postu

Nú. Telefone /wa               : 77304180 / 75112728

Email                                 : dacruzely@yahoo.com

  1. Profile Administrasaun Postu Administrativu  

a. Introdusaun

Administrasaun Postu Administrativu Fatululik hanesan postu Administrativu ida ne’ebe lokaliza iha fronteira ho Indonesia ne’ebe baliza ho kecamatan lamaknen selatan. Postu Administrativu Fatululik, Postu da ne’ebe iha parte foho, ne’ebe kompostu hosi suku rua, maka hanesan; Suku Fatululik kompostu hosi aldeia tolu, Aldeia Aitoun, Aldeia Beko no Aldeia Beidasi.  Suku Taroman kompostu hosi Aldeai Lima, Aldeia Fatuloro, Aldeia Holba, Aldeia Lia-Nain, Aldeia Taroman. hosi suku rua ne’e ho nia total Populasaun 3.367, Mane : 1.698 Fato : 1.669. Postu Fatululik mos forma ho luan area 55 km2

b. Baze legal

Dek. Lei 84/2023 de 23 de Novembru,

Diploma Ministerial 86/ 2023 29 de Dezembru

c. Vizaun no misaun

Administrasaun Postu Administrativu iha misaun atu:

asegura ezekusaun kompetensia Munisipiu nian iha area Postu Administrativu;

Garante aprosimasaun efetiva servisu administrativu ba populasaun;

Promove partisipasaun sidadaun barak iha atividade administrativa.

d. Tarefa servisu Administrasaun Postu Administrativu

  1. Asegura reprezentasaun ba autoridade munisípal ba nível postu administrativu;
  2. Asegura atendimentu, informasaun no orientasaun husi sidadaun sira ne’ebé pretende hetan informasaun ka aprezenta rekerimentu ka petisaun ba autoridade munisípal ka ba servisu Administrasaun Sentral, liu husi ida- ne’e; Asegura apoiu tékniku ba inisiativa hirak hala’o hosi organizasaun komunitária sira hodi bele identifika nesessidade no prioridade sira iha komunidade lokál sira relasiona ho dezenvolvimentu komunitáriu no dezenvolvimentu lokal;
  3. Asegura hala’o konsulta sira ba organizasaun komunitária sira no ba komunidade lokal sira kona-ba investimentu públiku sira nebe atu hala’o iha área Postu Administrativu nian;
  4. Akompaña no avalia evolusaun ezekusaun polítika públika sira no programa hirak governu nian iha área Postu Administrativu nian no formula rekomendasaun sira kona-ba atu hadi’a politika sira ka ninia ezekusaun sira;
  5. Kolabora ho Servisu Munisipál sira iha akompaña no avalia ezekusaun projetu hirak kona-ba investimentu públiku iha área postu administrativu nian;
  6. Apoia Servisu Munisipál sira iha akompaña no kontrola atividade profissionál funsionáriu sira no ajente Administrasaun Públika sira nian iha área Postu Administrativu; nst to’o u;
  7. Ezekuta tarefa sira seluk ne’ebé superiormente determinada
  1. Mapa Postu Administrasaun Administrativu

 

  1. Istoria Postu Administrasaun Administrativu

Postu Fatululik Pertense iha Munisipiu Covalima postu ida ne’ebe mak ki’ik no ijoladu ho nia Populasaun ne’ebe menus iha Munisipiu Covalima, no historikamente Postu Fatululik iha Tempu Bei Ala sira ejisti Nanis ona maske perte husi Liu Rai ne’ebe fahe ba Parte Tolu depois kontinua prejensa Portugues nian hodi akumula sai ida deit ne’ebe uluk ho tradisionalmente ho Naran Hatululi  hodi dezenvolve mai Fatululik.

Postu Fatululik depois de Liu Rai sira kontinua okupa husi Tropas Portugues sira, Japonese no mos kontinua Invazaun husi Nasaun Indonesia no ikus depois de Restaurasaun Independensia kontinua sai hanesan Postu Administrativo ne’ebe ejisti iha Munisipiu Covalima.

2.2 Estabelesimentu hanesan Postu Administrativu

Posto administrativu Fatululic mosu iha rai lobor nebe’e ukun hosi Bei Cala ne’ebe hetan oho hosi tropas portugues tanba Bei Cala la simu ukun hosi portugues depoiss de Bei Cala oho iha Suai loro Fatululic ukun fali hosi tropas Portugues hodi fahe ukun ba Liurai

Depois de Portugues sira Estabelese Auroridade Postu iha Rai Fatululik, iha Rai ne’e iha ona Autoridade Tradisional ne’ebe Ukun hatu’ur hanesan Liu Rai ka Nain mak hanesan Autoridade Maximu tamba ne’e Fatululik iha tempu Bei Ala sira nian fahe ba parte tolu (3), Parte ida Naran Holwa Maunago ne’ebe lidera husi Liu Rai (Bere Lorok), Parte segundu Naran; Kuusba Kuus Wa ne’ebe Lidera husi Liu Rai (Mau Lorok), no Parte Terseiru Naran; Manu Aman Parasa ne’ebe Lidera husi Liu Rai (Asa Lorok), depois de ida ne’e sei kontinua muda fali ba iha Parte (3) tan mak hanesan; Hatululik Leobara Ne’ebe lidera husi Meta Leo Bauk, no Tialai Lidera husi  Rabas Leo Lima, no Taroman Lidera husi Sesu Taroman, Depois de ida ne’e kontinua Tropas Portuges sira tama mai hodi akumula sai hanesan ida deit no ikus mai sai hanesan postu administrativu ida ne’ebe ejiste iha Timor Leste iha Munisipiu Covlima.

a. Lista Chefe do Posto iha Tempu Kolonializasaun Portugues

Nu

Naran Chefe do Posto

Tinan Hahu

Tinan Remata

Tempu Ukun

1

Saur

   

Portugues

2

Asranti

   

Portugues

3

Feliz

   

Portugues

4

Piet Ruco

   

Portugues

5

Jaime

   

Portugues

6

Antoni Moniz

   

Portugues

 

Benzamin Kehy

1975 

1978 

Situasaun Funu

Lista Administrador Postu iha Tempu Indonesia

Nu

Naran Camat/Administrador

Tinan Hahu

Tinan Remata

Tempu

1

Dinis

1980

1981

Indonesia

3

Claudino de Ariuju

 1982

1983 

Indonesia

4

Caitano Mendonca

 1984

1984 

Indonesia

5

Filipe de Neri

1987 

1990 

Indonesia

6

Jose Camilo

 1991

1994 

Indonesia

7

Firmino Mendonca

 1995

1995 

Indonesia

8

Jose Camilo

 1996

1996 

Indonesia

9

Bernardo Amaral

 1997

1997 

Indonesia

10

Jacinto Gonsalves

 1998

1999 

Indonesia

  1. Administrador do Postu Fatululik depois de Independensia

Nu

Naran Administrador do Postu

Tinan Hahu

Tinan Remata

Tempu

1

Vitorino do Carmo

2000

2002

Transisaun

1

Ernesto da Cruz Mali

 2002

2007 

Independensia

2

Vitorino do Carmo

 2007

2016 

Independensia

3

Elias da Cruz

 2016

 2021

Independensia

4

Jose Afonso

 2022

 2024

Independensia

5

Elias da Cruz

 2024

 

Independensia

V. AREA GEOGRAFIKA

Postu Administrativu Fatululik,Postu ida ne’ebe lokaliza iha parte foho no iha fronteira ho Timor osidental, iha sul baliza direta ho Postu Maukata  no kecamatan lamaknen selatan, parte norte mos sei baliza ho kecamatan lamaknen selatan, parte leste baliza ho Postu Maukarar no parte oeste baliza ho Postu Fohorem. Nebe ho nia luana area 55 km2, haktuir topografia, Postu Administrativu Fatululi iha suku rua ne’ebe lokaliza hale’u iha foho Taroman nia hun, komesa hosi Ladeia Ai- Toun to’o iha Aldeia Fatuloro, nebe  baliza  ho Suku Dato Tolu Postu Administrativu Fohorem.

VI. TOPOGRAFIKU

Postu Admministrativu Fatululik, Maioria kondisaun rai iha foho no la iha rai tetuk, tamba lokaliza direta iha foho Taroman nia hun, foho ida ne’ebe konhesidu iha Municipio Covalima, as liu ho nia Natureza sira iha  foho nebe furak, be’e nebe stabel, iha mos Animal fuik sira, hanesan Rusa, lekirauk. Postu Administrativu Fatululik maski lokaliza hale’u iha foho Taroman nia hun, maibe iha rekursu Be’e nebe mak stabel, Produtu nebe konhesidu mak hanesan saburaka, Talas, Kami, Kafe no seluktan. Postu Administrativu Fatululik mos iha Iklima rua (2) Iklima Udan no Iklima Bailoro.

VII. DIVISAUN FRONTEIRA

Parte Sul                           : baliza ho Postu Maukatar

Parte Norte                       : baliza ho Timor osidental

Parte Leste                       : baliza ho Postu Maukatar

Parte Oeste                      : baliza ho Postu Fohorem

VIII. DIVISIÓN ADMINISTRATIVA

Suku                                  : Rua (2)

Aldeia                                :  Walu (8).

IX. Total Populasaun tuir dadus 2025 (kria tabela)

No

Naran Suku

Total Aldeia

Luan area

populasaun

TTL

Familia

M

F

 

Fatululik

3

27,26 Km2

280

562

518

1,080

 

Taroman

5

27,74 Km2

595

1,136

1,151

2,287

TOTAL

8

55 Km2

875

1,698

1,669

3,367

CV1. Organograma Postu Administrasaun Administrativu  

CVII. Deskrisaun servisu (Job Description) ba Administrador Postu Administrativu:

Sr. Elias da Cruz

A. Administrador Postu Administrativu

Asegura reprezentasaun Autoridade Munisipal ba nivel Postu Administrativu; Asegura atendimentu, informasaun no orientasaun ba sidadaun sira nebe hakarak hetan informasaun ka aprezenta rekerimentu ka petisaun ba Autoridade Munisipal ka ba Serbisu Administrasaun Sentral; Promove divulgasaun lei, regulamentu, polítika publika no programa governamental; Asegura kontajen anual ba populasaun iha nivel Postu Administrativu; Asegura identifikasaun sasan imovel Estadu nian no sasan imovel seluk nebe abandonadu iha area Postu Administrativu; Asegura inventarizasaun kona-ba area kultivada no area floresta iha Postu Administrativu; Asegura inventarizasaun kona-ba rai komunitaria iha area Postu Administrativu;

B. Xefe Servisu Lokal sira iha Postu Administrativu

Sr. Dedianos Mau

B.1.  Xefe Servisu Lokal Administrasaun.

a. Iha dominiu expediente jeral, jestaun dokumental no arkivu;

  • Organiza no fo sekuensia ba prosesu administrativu hotu-hotu ne’ebe la kabe ba Serbisu Lokal seluk;
  • Divulga lejislasaun no norma interna Munisipiu nian ba Serbisu Lokal seluk;
  • Rejista no arkiva despaxu, orden serbisu no avizu husi Munisipiu ka Postu Administrativu;
  • Simu, klasifika, rejista, fahe no arkiva expediente serbisu Lokal sira;
  • Asegura loke no taka instalasaun (kantor, id) Administrasaun Postu Administrativu;
  • Tau-matan hodi fo seguransa ba instalasaun Administrasaun Postu Administrativu;
  • Elabora informasaun no fo pareser kona-ba kestaun expediente jeral no jestaun dokumental Administrasaun Postu Administrativu;
  • Prontu hodi presta esklaresimentu no informasaun kona-ba atividade sira;
  • Halo mos knar expediente jeral, jestaun dokumental no arkivu seluk tuir orientasaun husi superior..

b. Iha dominiu jestaun rekursu humanu;

  • Kolabora ho Serbisu Munisipal Administrasaun no Rekursu Humanu iha prosesu elaborasaun no atualizasaun kuadru pesoal Munisipiu;
  • Organiza no atualiza ho seguru dadus individual no rejistu biografiku funsionariu no ajente Administrasaun Publika nebe hala’o knaar iha Administrasaun Postu Administrativu;

Integra, akompana no superviziona funsionariu nebe hala’o knaar iha area Postu Administrativu

C.Iha dominiu sistema komunikasaun interna no externa;

  • Atende, informa no orienta sidadaun sira nebe hakarak hetan informasaun ka aprezenta rekerimentu ka petisaun ba Administrasaun Munisipal, Autoridade Munisipal ka ba Administrasaun Sentral;
  • Simu no rejista iha livru diariu entrada dokumentu kona-ba rekerimentu, petisaun no kualker komunikasaun eskrita ba Administrador Postu Administrativu ka ba kualker orgaun seluk iha Administrasaun Postu Administrativu;

Edmundo Pereira

B.2. Xefe Servisu Lokal Finansas

Badinas tau-matan ba kumprimentu lei, regulamentu no instrusaun ka diretriz seluk ho natureza finanseira no kontabilistika, husi parte orgaun no serbisu Administrasaun Postu Administrativu;

  • Elabora proposta PAA Administrasaun Postu Administrativu, tuir orientasaun APA ho kordenasaun ho Serbisu Lokal seluk iha Administrasaun Postu Administrativu;
  • Elabora proposta orsamentu anual Administrasaun Postu Administrativu, tuir orientasaun APA ho kordenasaun ho Serbisu Lokal seluk iha Administrasaun Postu Administrativu;
  • Elabora proposta Planu Aprovizionamentu Anual Administrasaun Postu Administrativu, tuir orientasaun APA ho kordenasaun ho Serbisu Lokal seluk iha Administrasaun Postu Administrativu;
  • Presta apoiu tekniku no administrativu ba Administrador Postu Administrativu iha materia jestaun rekursu finanseiru alokadu ba Administrasaun Postu Administrativu;
  • Sentraliza no kordena eskriturasaun no kontabilizasaun despeza Administrasaun Postu Administrativu;
  • Prepara formulariu komprimisu despeza no remete ba Serbisu Munisipal Finansa;
  • Prepara no remete pedidu pagamentu husi orgaun serbisu Administrasaun Postu Administrativu;
  • Rejista adiantamentu sira ne’ebe konsede ba Administrasaun Postu Administrativu;
  • Elabora, rejista, arkiva no envia relatoriu despeza, resibu no dokumentu seluk nebe komprova despeza adiantamentu Administrasaun Postu Administrativu, ba Servisu Munisipal Finansa;
  • Haruka pedidu adiantamentu foun ba Servisu Munisipal Finansa wainhira entrega no rejista tiha ona relatoriu adiantamentu anterior ba Serbisu Munisipal Finansa;
  • Elabora no haruka relatoriu trimestral evolusaun ezekusaun fizika PAA Administrasaun Postu Administrativu ba Serbisu Munisipal Finansa;
  • Elabora no haruka relatoriu mensal, trimestral no anual kona-ba ezekusaun orsamental Administrasaun Postu Administrativu ba Serbisu Munisipal Finansa;
  • Halo mos knaar finansas seluk tuir orientasaun husi superior.

 

 

 

 

Ermundo Agustinho

B.3 Xefe Servisu Lokal Planeamentu e Dezenvolvimentu

  • Programa, planeia no ezekuta atividade informasaun publika, hamutuk ho komunidade sira, kona-ba programa Dezenvolvimentu Lokal;
  • Programa, planeia no ezekuta atividade informasaun publika, hamutuk ho komunidade sira, kona-ba Planu Estratejiku Dezenvolvimentu Nasional (PEDN) no Planu Dezenvolvimentu Munisipal (PDM);
  • Programa, planeia no ezekuta kapasitasaun membru komunidade lokal hodi: identifika obstakulu prosesu dezenvolvimentu; define estratejia dezenvolvimentu lokal; no identifika asaun prioritariu ba promosaun dezenvolvimentu;
  • Apoia atividade rekolla informsaun nesesaria ba formulasaun proposta Planu Dezenvolvimentu Munisipal no proposta Planu Dezenvolvimentu Komunitariu;
  • Apoia atividade elaborasaun Planu dezenvolvimentu Komunitaria no artikula nia estratejia tuir PDM no PEDN;
  • Apoia atividade organizasaun komunitaria iha prosesu formulasaun proposta projetu nebe sei finansia husi programa governamental no dezenvolvimentu lokal no promove nia artikulasaun tuir objetivu nebe hatuur ona iha Planu Dezenvolvimentu Komunitariu;
  • Elabora lista projetu promosaun dezenvolvimentu lokal, nebe sei finansia husi Estadu no elabora informasaun no pareser tekniku wanhira APA ka Asembleia Postu Administrativu husu;
  • Halo vistoria ba ezekusaun obra nebe finansia husi Estadu no elabora nia relatoriu periodiku kona-ba evolusaun ezekusaun fizika no finanseira, inklui kona-ba kualidade obra ezekutada;
  • Halo mos knaar planeamentu no dezenvolvimentu lokal seluk tuir orientasaun husi superior

Adolfo Alves

B.4 Xefe Servisu lokal Dezenvolvimentu Komunitariu

  • Organiza no mantem atualizasaun fixeiru ba rai Estadu iha area Postu Administrativu, ho indikasaun ba nia estadu konservasaun no afetasaun;
  • Elabora no remete relatoriu periodiku kona-ba evolusaun estadu konservasaun no afetasaun rai Estadu iha area Postu Administrativu, ba Serbisu Munisipal Rejistu, Notariadu no Serbisu Kadastral;
  • Organiza no mantem atualizadu inventariu prediu rustiku, publiku no privadu ho kultura agrikola ka florestal;
  • Elabora no remete relatoriu periodiku kona-ba evolusaun superfisie agrikola no superfisie florestal utilizada, ba Serbisu Munisipal Agrikultura;
  • Organiza no mantem atualizadu inventariu rai komunitaria ezistente iha area Postu Administrativu no respetiva afetasaun;
  • Elabora no remeta relatoriu periodiku kona-ba rai komunitariu ezistente iha Postu Administrativu no evolusaun afetasaun, ba Serbisu Munisipal Agrikultura;
  • Promove realizasaun asaun informasaun no konsensializasaun ba Lideransa Komunitaria sira kona-ba importansia aproveitamentu di’ak ba rai komunitaria ba fin agrikola ka florestal;
  • Organiza no mantem atualizadu rejistu identifikasaun lider komunitariu nebe hala’o knaar iha area Postu Administrativu;
  • Programa, planeia no organiza asaun kapasitasaun ba lider komunitariu iha materia jestaun administrativa, patrimonial no finanseira no promosaun dezenvolvimentu lokal;
  • Fo apoiu lojistiku ba inisiativa no eventu nebe promove husi organizasaun komunitaria;

C. Dadus Finanseiru (tuir kategoria orsamentu ne’ebé mak Postu Administrativu sira uza)

Exemplu deit hanesan :

  1. Salariu vensimentu (Total Orsamentu hira ($), total Ezekusaun hira ($) no Persentajen (%) )
  2. Bens e serviços corerentes (Total Orsamentu hira ($), total Ezekusaun hira ($) no Persentajen (%) )
  3. Transferénsia Públikas (Total Orsamentu hira ($), total Ezekusaun hira ($) no Persentajen (%) )

D. Kria Tabela Lista Fasilidade/ekipamentus :

  1. Ekipamentu Eletróniku: (Ex.Laptop, Printer, Scanner, Server).

NO

TiPu MATERIAL

QTY

 

 

 

DIAK

AAT

TOTAL

 

1

Computer

5

4

1

4

 

2

LAP TOP

3

3

 

3

 

3

Printer

4

2

2

2

 

4

Keyboard

3

2

1

2

 

5

Sound System

2

1

1

1

 

6

Projector

2

2

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

2. Ekipamentu Inventáriu: (Ex. Meza, Kadeira, Armáriu, kareta, motor no seluk tan)

No

TiPu MATERIAL

QTY

 

 

 

DIAK

AAT

TOTAL

1

Meza Boot

3

3

 

3

2

Meza Executivo

7

7

 

7

3

Cadeira Executivo

5

5

 

5

4

Cadeira Plastic

100

90

10

90

5

Almario Arquivo

3

3

 

3

ATIVIDADE

ADE ICAR DE BANDEIRA NACIONAL NO POSTO ADMINISTRATIVO DE FATULULIC

ATIVIDADE FAHE PREMIO BA KOMPETISAUN PUIZIA NO LIKURAI IHA LORON RESTAURASAUN DA INDEPENDENSIA, PA FATULULIC

Dokumentasaun Postu Administrativu Fatululik

Relatoriu anual 2025 Anexa

Pontu Vokal

  1. Recardo Emilson
  2. Marcos Gusmão

© 2026 Autoridade Munisipal Covalima