๐๐๐ค๐ซ๐๐ญ๐๐ซ๐ข๐ฎ ๐๐ฌ๐ฎ๐ง๐ญ๐ฎ ๐๐จ๐ฌ๐ข๐๐ฅ ๐ง๐จ ๐๐ซ๐ ๐๐ง๐ข๐ณ๐๐ฌ๐๐ฎ๐ง ๐๐จ๐ฆ๐ฎ๐ง๐ข๐ญ๐๐ซ๐ข๐ ๐๐๐ฅ๐๐จ ๐๐๐ง๐ฌ๐๐ฆ๐๐ง๐ญ๐ฎ ๐๐ฎ๐ง๐ข๐ฌ๐ข๐ฉ๐๐ฅ ๐๐ ๐๐ซ๐จ๐ ๐ซ๐๐ฆ๐ ๐๐ข๐ฆ๐จ๐ซ-๐๐๐ฌ๐ญ๐ ๐๐ฎ๐ฌ๐ญ๐ซ๐๐ฅ๐ข๐ ๐๐ ๐๐๐ณ๐ข๐ฅ๐ขรฉ๐ง๐ฌ๐ข๐ ๐ข๐ก๐ ๐๐จ๐ฏ๐๐ฅ๐ข๐ฆ๐
TLAusbaReziliensia mak Austrรกlia nia programa prinsipรกl ida kona-ba mudansa klimรกtika iha Timor-Leste, hodi hametin seguransa bee nian nu’udar fundasaun ida ba klimรกtika inkluzivu no reziliente ba dezastre iha komunidade rurรกl sira neสผebรฉ vulneravel. Implementasaun ida ne’e, iha parseria ho Governu Timor-Leste no Austrรกlia, programa ne’e lidera hosi CARE iha Timor-Leste no World Vision Timor-Leste ho konsorsiu hosi ONG no OSS Timoroan sira.
CARE iha Timor-Leste Parseria ho Autoridade Munisipรกl liu husi Servico Munisipal Agua Saneamentu e Ambiente (SMASEA) no apoiu husi Governu Austrรกlia iha onra atu konvida ita-boot hodi mai tuir lansamentu munisipal ba programa Timor-Leste Austrรกlia Parseria ba Reziliensia Klimรกtika (TLAusbaReziliensia).
Nune’e hanesan Sekretariu Asuntu Sosial no Organizasaun Komunitaria ne’ebe sempre hamutuk ho parseiru Dezenvolvimentu sira hodi haree asuntu sosial sira ne’ebe mak iha Munisipiu Covalima, ho ida ne’e ohin loron hamutuk ho ita bo’ot sira iha fatin ida ne’e Ha’u haksolok tebes atu partisipa no ko’alia iha lansamentu Munisipรกl programa Timor-Leeste Australia ba Reziliรฉnsia, ne’ebรฉ fokus ba hadi’a siguransa bee, hametin reziliensia klimรกtika no preparasaun hasoru risku dezastre sira iha Timor-Leste Munisipiu Covalima.
Ita hotu hatene katak mudansa klimรกtika sai ona desafiu boot ida ba komunidade sira iha nasaun ida-ne’e. Tinan ba tinan, ita hasoru tempu udan maka’as, inundasaun, rai-halai, no tempu bailoro naruk ne’ebรฉ afeta produzaun agrikultura, asesu ba bee moos no moris di’ak komunidade sฤฑra nian Situasaun hirak-ne’e hatudu katak ita presiza servisu hamutuk atu prepara di’ak no hametin kapasidade komunidade sira iha Munisipiu Covalima Kona-ba Mudansa Klimatika.
Programa Timor-Leeste Australia ba Reziliรฉnsia mai hanesan oportunidade importante ida atu;
โHadi’a asesu no jestaun bee ne’ebรฉ sustentรกvel
โHametin kapasidade komunidade sira atu responde ba impaktu mudansa klimรกtika,
โHamenus risku dezastre liuhosi planeamentu no preparasaun ne’ebรฉ di’ak,
โPromove kooperasaun entre Governu, parseiru dezenvolvimentu no komunidade sฤฑra
Ho ida n’e Nu’udar sekretariu Munisipiu Covalima, ha’u reafirma ami nia kompromisu atu suporta implementasaun programa ida-ne’e, no Ami sei servisu hamutuk ho lider komunitรกriu sira, grupu feto no juventude sira, no parseiru tomak atu garante katak benefisiu programa ne’e bele to’o ba komunidade sira ne’ebรฉ presiza.
Iha ne’e ha’u hakarak enkoraja mรณs komunidade tomak atu partisipa ativamente iha atividade sira ne’ebรฉ sei implementa. Tamba Susesu programa ida-ne’e la’os de’it responsabilidade Governu ka parseiru sira, maibฤ responsabilidade hamutuk entre ita hotu iha Munisipiu Covalima
Antes atu remata, ha’u hato’o agradese ba entidade hotu ne’ebฤ kontribui ba dezenvolvimentu no lansamentu programa Timor-Leeste Australia ba Reziliรฉnsia iha Munisipiu Covalima, fiar katak liu hosi esforsu hamutuk, ita bele kria futuru ida ne’ebรฉ seguru, reziliente no sustentรกvel ba povu Timor-Leste espesifika Munisipiu Covalima.
Suai, 24 Fulan juรฑu 2026
Mรญdia Secam-Asoc
Portal Munisipal Covalima (REMZ)




