ZUMALAI — 15 Setembru 2026 Iha ambitu selebrasaun Loron Mundiál Susubeen Inan nian (World Breastfeeding Week), Fundasaun Alola liuhusi Programa Saúde Inan no Oan (PSIO) hamutuk ho membru Suku Hadomi Inan no Oan (SHIO) no hetan apoiu husi kompanhia SANTOS, realiza Konkursu Bebé Isin-Di’ak iha Sentru Saúde Zumalai.

Atividade ne’ebe lokaliza iha Sentru Saude Zumalai sai hanesan atividade dahuluk husi atividade saúde nian ne’ebé sei organiza iha suku tolu iha Postu Administrativu Zumalai hodi promove importánsia fó susubeen inan nian de’it (susubeen eksklusivu) no kuidadu Loron Rihun Ida Dahuluk.

Reprezentante Servisu Munisipal Apoiu ONG Postu Zumalai, Sr. Marcos Gusmao haktuir katak momentu selebrasaun ne’e rekonese papel importante husi luta inan sira nian.

“Selerasaun Loron Mundial Susubeen Inan nian, ne’e fó folin ba inan ne’ebé mak servisu makas atu responsabiliza fó susu ba ita-nia oan sira. Hadomi ita-nia oan sira hanesan ita-nia an rasik,” hato’o Reprezentante Servisu Munisipal Apoiu ONG.

Nia mós aumenta katak tema atividade ne’e lori misaun boot atu kria jerasaun saudável liuhusi susubeen inan nian.

“Iha tema ne’e hateten katak: jerasaun saudável. Jerasaun saudável ne’e mai husi ne’ebé? Mai husi investimentu susubeen. Investimentu susubeen ne’e liuhusi ita fó susu ba oan sira,” Sr. Marcos Gusmao esplika.

Koordenador Projeitu ida husi programa Saude Inan no Oan – Fundasaun Alola, Sr. Moises da Silva, haktuir kritéria lubuk ida ba konkursu bebé isin-di’ak nian. Hanesan bebé tenke partus iha fasilidade saúde nian, no labarik sira ne’e hetan de’it susun inan nian durante fulan neen dahuluk (fulan 6 primeiru), la hetan hahán ka hemu seluk. Husi selesaun ne’e, bebé hamutuk 15 mak tama kritéria no sai hanesan manán-na’in.

“Ami la bele foti inan hotu-hotu, maibé ami foti de’it inan sanulu-resin-lima husi Sentru Saúde Zumalai, atu nune’e bele sai mós modelu hodi iha tinan sira tuir mai karik atividade hanesan ne’e sei iha inan sira seluk bele prepara,” Sr. Moises da Silva esplika.

Prezensa programa ne’e hetan agradesimentu kle’an husi Xefe Sentru Saúde Covalima. Tuir nia, limitasaun pesoál saúde nian iha Zumalai atu bá kontrola iha uma-uma bele resolve liuhusi kolaborasaun ne’e.

“Ha’u hanesan Xefe Sentru Saúde, ha’u hato’o agradese tebes ba apoiu ne’ebé mak husi Fundasaun Alola hetan apoiu husi kompanhia Santos. Fasilita ona ami-nia membru SHIO sira, suporta ona ami hodi halo akonsellamentu ba inan sira, iha uma bainhira ita-boot sira partu ona fila ba uma, ami haree ami-nia rekursu, ami menus tebes atu bá kontrola ita-boot sira iha uma, maibé ho prezensa Fundasaun Alola no apoiu husi kompanhia Santos, fasilita ita-boot sira, ita-boot sira mak sai matan, tilun ba ita-nia komunidade sira, liu-liu ba ita-nia inan sira ne’ebé mak isin-rua no fó-susu,” hateten Xefe Sentru Saúde, Sra. Alianca dos Reis Gomes.

Iha parte seluk, Reprezentante Kompanhia Santos foti kestaun importánsia dezenvolvimentu Rekursu Umanu husi inisiu kedas hanesan investimentu ba tempu naruk Timor-Leste nian.

“Timor-Leste ne’e iha rekursu barak, iha rekursu sira mina nian, mina no gás, iha minerais, ita iha kafé, iha rekursu oioin. Maibé rekursu ne’ebé impotante liu mak rekursu umanu. Atu hadia rekursu umanu ne’e mak ita tenke hadia kedas husi dezenvolve ita-nia rekursu umanu. Ami sente ne’e tenke hahú husi inan ho oan, bainhira bebé sira iha inan kabun laran,” esplika reprezentante Santos, Sra Silvya Abel.

Nia mós hato’o ksolok no orgullu bele envolve iha programa saúde komunidade nian ne’e. “Ami mós sente orgullu ba servisu hamutuk ho Fundasaun Alola no autoridade lokál sira, sentru saúde, husi programa saúde inan no oan. Dala ida tan parabéns ba ita hotu, no mai ita kontinua apoiu ba inan ho oan sira atu bele kria jerasaun ne’ebé saudável,” nia aumenta.

Hanesan meiu apresiasaun nian, ekipa Fundasaun Alola no Santos entrega prezente espesiál ida ba manán-na’in na’in-15 ne’e. Parte Servisu Munisipal Apoiu ONG mós husu ba manán-na’in sira atu fahe informasaun di’ak sira ne’e ba komunidade seluk.

“Ita-boot sira na’in sanulu-resin-lima ne’e, sai influénsia ba suku sira ne’e, postu sira ne’e, bele fahe fali informasaun katak ami hetan prezente ida ne’e tanba ami preenxe kritéria. Kritéria ne’e mak sa’ida? Ita-boot sira tenke halo tuir ida ne’e para labarik hetan saúde di’ak,” husu Reprezentante Servisu Munisipal Apoiu ONG, Sr. Marcos Gusmao.

Atividade selebrasaun Loron Mundial Susubeen Inan nian ne’e sei kontinua aban iha Suku Fatuleto (Aldeia Nalaop) ho atividade konkursu bebé isin-di’ak no demonstrasaun ai-han lokál, no sei kontinua bá Suku Zulo no Lour to’o sesta-feira (18/9).

@sorotan Palácio das Cinzas Diresaun Nasional da Nutrisaun Santos in Timor-Leste Unidade de Missão para o Combate ao Stunting FONGTIL Centro Comunidade Covalima Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima, Sr. Miguel Armada Cardoso






Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima


© 2026 Covalima Municipal Authority