A. PROFILE POSTU ADMINISTRATIVU :

 

I. Identidade Administrador :

Naran                    :Venancio Sarmentu Lic.Ed

Edukasaun           :Lisensiatura

Pozisaun              :APA Tilomar

Nu Tlf                    :77304183/76573786 Email              :SarmentuVenancio561@gmail.com

Introdusaun

Posto Administrativu Tilomar hanesan intituisaun publiku ne’ebe mak halo atendementu  publiku ba komunidade sira iha posto refere (Baze Legal Lei. No.15/2025 )

Vizaun

Kria establidade,dame,no kordenasaun diak ho komunidade suku no aldeia Dezenvolve autoriedade lokal ne’ebe independente no kapasitadu        Hasae moris kualide liu husi dezenvolvimentu sustentavel

Misaun

Apoio administrasaun:fasilita servisu administrativu no kordenasaun iha posto suku Aldeia Prestasaun servisu: Garante asesu servisu basiku (Edukasaun,Saude,Inrastrutura Agrikultur 

III. Mapa Administrasaun Administrativu

Tilomar ho nia area luan 194,46 kmkm2 ho nia total populasaun 11.778 ba tinan 2025.Lian lokal ne’ebe ami utiliza iha posto administrativu Tilomar mak hanesan Bunak ho Tetun terik.

IV. Istoria Posto Administrasaun Administrativu(Provizorio)

Postu Tilomar  iha tempu uluk  beiala sira nian dehan” Tilun Hahar”. Tamba deit iha tempu uluk  beiala sira nian, mosu funu entre Avo sira hosi parte Melus no mos Avo sira hosi parte flonteira Iha momentu ne,e Meo  bo,ot hosi Avo sira melus nian ho naran SERAN TABEIN ( Original Dawan tuir beiala sira nia konta) hasoru funu ho meo sira hosi parte flonteira nian. Iha momentu ne,eba, me o bo,ot hosi melus sira ne,e ema ida ne,ebe ke berani no forsa tebes : sona  la tama no ta,a mos la han. Ho ida ne,e maka meo sira hosi flonteira  ne,e rasik lakon funu hasoru sira. Tamba ne,e mak meo sira hosi flonteira, ba bolu meo sira  hosi Bobonaro mai hodi ajuda sira. Meo sira hosi Bobonaro ne,e ho naran ( Lokosilik Baulesu ). iha momentu ne,e mak meo sira hosi bobonaro komesa  hasoru malu funu durante iha tinan  hirak nian laran, iha ai laran tuan ne,eba, funu loron no funu kalan kontinua la’o to,o sira ida-idak  la iha ona hahan no sira konsege han deit  du,ut ida ho naran “TILU MOKA” ( iha lian bunak “U MAMi” ) funu kontinua la’o nafatin, hosi loron ba loron no kalan ba kalan, melus komesa  menus dadaun  ona , no to,o sira mate hotu.Tamba ne,e  meo sira hosi bobonaro komesa koa, melus nia sira tilun no suku iha ai meik halo mahar los ,hafoin  tara iha ai bot leten hodi hadahur tan, hatudu katak meo sira hosi melus lakon ona funu. Iha momentu ne,e kedas meo sira hosi bobonaro hanaran kedas rai ne,e naran :” Tilun Mahar “ mak agora ita kuinese rai ida naran:  PAKAN, besik  Postu  Unidade Flonteira MANA,I.  Iha momentu ne’eba rai ida nebe agora ita nia Seguransa F-FDTL  hela ba Avo sira hanaran : FOHO BUA. Maibe bainhira invazaun Indonesia tama mai iha Timor, iha tinan 1975, no rai Timor sai fali propinsi ba dala 27 ba indoneisa nian, tinan 1976, mak lia fuan : “ Tilun Mahar “ sira Indonesia renova  fali   Ti-l-o-m-a-r, no sira hili fali halo Kecamatan ida ho naran “ Kecamatan Tilomar “  no iha ukun rasik an nian Governo Transisaun UNTAET sira nian hanaran : Sub-Distrito Tilomar, no agora Tama iha desentralizasaun Administrativu hanaran fali :   POSTU   ADMINISTRATIVU   TILOMAR     ( Provizorio )

V.AREA GEOGRAFIKA 

PostuAdministrativu Tilomar   lokalisa iha parte Oeste Municipio Covalima  nebe ho nia geografikamente  rai ida nebe ke bokur no riku ba ailaran tuan (Floresta),  kompostu husi rai foho no fehan ka tetuk nebe haburas  no nabilan ba Postu Tilomar.

TOPOGRAFIKU

Posto Administrativu Tilomar  ho nia luan area total hamutuk 194,64 kmKm ho sentru administrasaun Tilomar komposto husi suku haat( Suku Beiseuc, Suku Lalawa, Suku Cassabauc,  no Suku Maudemo.

Divisaun Fronteira Administrativu Tilomar :  

Parte Sul               :Tasi Mane

Parte Norte           : Postu Administrativu Fohorem no Postu Administrativu Fatumea

Parte Leste           : Postu Administrativu Maucatar no Postu Administrativu Suai Vila

Parte Oeste           : Kabupaten Malaka-NTT-Indonesia

VI. Divisaun Administrativa

Postu Administrativu Tilomar 

Suku          : 4

Aldeia        : 23

Dadus Total Populasaun:

VII. Organograma Postu Administrativu Tilomar

VIII. Diskrisaun Servisu

a. Administrador Postu Administrativu :

  • Dirigente maksimu Administrasaun Postu nian iha nivel Postu Administrativu
  • Halo linha kordenasaun ho diresaun destakadu no diresaun territorial sira konaba Planu aktividade no planu Programa nebe iha
  • Halo linha kordenasaun entre Postu Administrativu ho Municipio
  • Halo linha kordenasaun entre Postu Administrativu ho Suku sira
  • Iha poder atu foti desizaun konaba planu aktividade ka planu programa

b. Xefe  Seksaun Administrasaun:

  • Hakerek karta tama no karta sai iha Administrasaun Postu Administrativu.
  • Prepara agenda bainhira iha enkontru ruman nebe iha ba nivel Postu nian
  • Sai hanesan protokolu iha enkontru nebe establese hosi Suku ka diresaun destakadu no mos diresaun Teritorial.
  • Prontu  atu jere orientasaun hosi Administrador PA Tilomar
  • Xefe Seksaun Finansas
  • Halo pedido orsamento baseia ba narativo orsamento 
  • Halo relatorio orsamento cada atividade ne’ebe halao iha posto 

c. Xefe Seksaun Planeamnetu Dezemvolvimenu Lokal

  • Halo planu aktividade ka programa ba Dezemvolvimentu Lokal Postu nian 
  • Halo planu proposta periodidade nebe mai husi Suku, no  indika ba iha Servisu Municipal  Integradu Municipio atu halo taes inisial.
  • Halo relatoriu proposta periodidade ba iha PIDI

d. Xefe Seksaun Dezemvolvimnetu Komunitaria :

  • Halao tuir matadalan servisu dezenvolvimentu lokal komunitario:
  • Hato’o relatorio dadus monografia no Demografia husi Q1 to Q4 kada tinan
  • Halao servisu fiskalizasaun ba projetu sira ne’ebe existi iha posto suku no aldeiaHalao servisu tuir orientasaun ne’ebe fo husi administrador posto administrativu ne’ebe iha.

XI. Dadus Finanseiru(Tuir kategoria orsamentu ne’ebe mak Posto Administrativu sira uza 

 Total OrsamentuTotal EzekusaunPersentazen
a. Salario Vensimentu$ 43,060.00$29,544.72$10.705.00
b. Bens e servicos corentes10,705,00 $6,835.00
c. Encontro nivel comunitario ho aspa 2200,00 $1.700
d. Eletricidade 300,00   $300,00  
e. Material escritorio 1000,00 00,00
f. Comunnicacoes 1.805,00 00,00
g. Ajudas de custo 1200,00 00,00
h. Limpeza e seguransa 200,00 200,00
i. Manutensaun ho convostivel4,300 4,300
j.     
    

VII. Equipamentus servisu eletroniku

  NoNaranTotalObs
1Komputador7  Ida  (1) At 
2Printer6diak
3Printer Scanner2 
4Server0 
5Leptop4Diak 

XIII. Equipamentus Inventario 

NoNaranTotalObs  
1Meza Servisu12Diak hotu
2Kadeira Roda6Kadeira nia roda manu hotu ona
3Kadeira metan kiik4Rua At
4Armario ai52 Diak  ( 3 folder bot tama la diak)
 Armario besi 2Diak 
5Kareta1Persiza tau manutensaun nebe bot tamba durasaun tinan 10 liu ona 
6Motor2Diak ( persiza halo Manutensaun )

Foto Atividade Sira :

Pontu Vokal :

Marcos Gusmao, Lic. Eco, M. Gest

© 2026 Autoridade Munisipal Covalima