SORUMUTU HO PARTISIPA HODI HAMETIN KOORDENASAUN NO REFORSA SERVISU AUTORIDADE MUNISIPIU COVALIMA

24 March 2026

Covalima, 22 Marsu 2026, Autoridade Munisipiu Covalima liu hosi Prezidente Autoridade Munisipiu Covalim, Sr.Miguel Armada Cardoso, akompana hosi Sekretariu Munisipal Administrasaun no Finansas, Sr.Alberto Moniz de Araujo, sorumutu ho PARTISIPA hodi hametin Koordenasaun no Reforsa Servisu Autoridade Munisipiu Covalima nian liu-liu efektiva PARTISIPA nia apoiu mai Servisu Autoridade Munisipiu iha seitor Dezenvolvimentu Infraestrutura liu hosi Servisu Munisipal Ajensia Planeamentu, Servisu Munisipal Obras Publika, Planu Nasional Dezenvolvimentu Suku (PNDS), Planu Investimentu Munisipal (PIM), Servisu Munisipal Agua, Saneamentu no Ambiente (SMASA).

Coppyright hosi Portal Munisipal Covalima & (Media PAM Covalima)

Covalima, 22 Marsu 2026, Autoridade Munisípiu Covalima, liu hosi Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima, Sr.Miguel Armada Cardoso akompaña hosi Servisu Munisipál Obras Publika, Autoridade Postu Administrativu Tilomar, Autoridade Postu Administrativu Fatumea, Lider Komunitária, observa direita ekipa IGEADE, I.P normaliza estrada diresaun Postu Tilomar ba Fatumea ne’ebé hetan estragus kauza udan ho intensidade boot ne’ebé akontese iha loron haat liu ba.

Ho estragus ne’e, afeta ba movimentasaun transporte públiku no privada, nune’e liu hosi intervensaun Prezidente Autoridade Covalima foti desizaun orienta kedas ekipa IGEADE, I.P

loke dala alternativu, maski dalan alternativu ne’e foti besik estrada prinsipál, asegura katak atividade movimentasaun komunidade kontinua la’o hodi hala’o sira nia atividade Ekonomia no Sosiál.

Enkunatu, Prezidente Autoridade hamutuk ho ekipa observa hotu kondisaun estrada sira ne’ebé risku hela ba estragu durante tempu udan, inklui mós falta sistema drenajen ne’ebé di’ak, hafoin PAM orienta imediata IGEADE, I.P atu normaliza hotu area risku hirak me’e, hahu hosi Postu Tilomar to’o Fatumea.

Coppyright hosi Portal Munisipal Covalima

Media PAM

𝐂𝐨𝐯𝐚𝐥𝐢𝐦𝐚, 𝟏𝟏 𝐌𝐚𝐫𝐬𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔, Munisipiu Covalima hetan Vizita Ofisiál Sua Exelénsia Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hodi hare’e direitamente funsinamentu Servisu Munisipal 19 hodi halo Avaliasaun kondisaun minimu hanesan preparasaun ba iha Poder Lokal. Iha okaziaun murak ida ne’e Prezidente Autoridade Munisipiu Covalima halo Aprezentasaun konaba Dezempeñu Servisu Autoridade Munisipal Covalima mak hanesan :

Autoridade Munisipál Covalima liu hosi Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima, Sr. Miguel Armada Cardoso aprezenta Dezenpeñu Servisu Autoridade Munisípiu Covalima nian, hodi hakat ba Poder Lokal, “𝑭𝒊𝒍𝒂 𝒃𝒂 𝑴𝒖𝒏𝒊𝒔𝒊́𝒑𝒊𝒖 “𝑶𝑲” 𝑴𝒊𝒈𝒓𝒂𝒔𝒂𝒖𝒏 𝒃𝒂 𝑫𝒊𝒍𝒊 “ 𝑵𝒐/𝒍𝒂𝒃𝒆𝒍𝒆”, iha ambitu Vizita Ofisial Sua Exelénsia Primeiru-Ministru, 𝐊𝐚𝐲 𝐑𝐚𝐥𝐚 𝐗𝐚𝐧𝐚𝐧𝐚 𝐆𝐮𝐬𝐦𝐚̃𝐨 iha Covalima hodi Haree Besik Servisu Munisipál Hosi Rezultadu Avaliasaun Kondisaun Mínima.

Iha okaziaun murak ida ne’e Prezidente Autoridade Munisipiu Covalima halo Aprezentasaun konaba Dezempeñu Servisu Autoridade Munisipal Covalima mak hanesan :

  1. Vizaun no Misaun Covalima

Vizaun :

“ ABUT IDA, HUN IDA NO FUKUN IDA, BA MORIS DI’AK POVU COVALIMA”

Misaun :

  1. Promove Estabilidade, Harmonia, Igualidade no Empoderamentu hodi hakbesik governasaun ba povu Covalima
  2. Promove dezenvolvimentu sustentavel iha Munisipiu Liu hosi planeamentu integradu, partisipasaun komunidade no utilizasaun efisiénte rekursu natural, hodi mellora moris-diak

2. Profile no Demografia Munisipiu Covalima

Lema “ SUDI MUTU, TAU MUTUBA COVALIMA NIA ILAS

Tuir istória “Covalima” etimolojikamente mai hosi liafuan tetun Terik “Koba LimaMaibe Autoridade Portuguêssira emi naran ne’e “ Covalima “  to’o ohin loron, Koba no Lima: Koba signifika dadebuk ka fatin hodi lok (fó malus no bua bam alu ) ba bainaka ruma ne’ebé mai vizita nia uma, enkuantu Lima reprezenta ba Liurai nain 5 iha tempu beiala. Covalima kompostu hosi Postu Administrativu hitu, Suku 30, Aldeia hamutuk 148, ho nia supervizaun 126.60km2, dialativu hamutuk 3; Tetun Terik, Bunak no Kemak. Ho total populasaun tuir Dadus SIGSA tinan 2026 fulan Fevreiru, hamutuk 89.202, Feto ; 43 mil no Mane ; 45 mil.

            Parte Leste : Munisipiu Ainaro

            Parte Norte : Munisipiu Bobonaro no Nasaun Indonesia

            Parte Sul : Maritima Australia

            Parte Oeste : Indonesia (Kabupaten Malaka & Belu)

3. Planu no Dezenvolvimentu Munisipal ( PDM )

  • Pilar dezenvovimentu social

Sub-Pilar :6

Númeru Estratejia : 30

  • Pilar Dezenvovimentu Infraestrutura Bazika

Sub-Pilar : 6

Númeru Estratejia : 17

  • Pilar Dezenvolvimentu Economia

Sub Pilar : 6

Númeru Estratejia : 25

  • Pilar Dezenvolvimentu Institusional

Sub-Pilar : 5

Númeru Estratejia : 13

4. Estrutura Funcionamentu Autoridade Munisipiu Covalima

5. Gabinete Apoiu Tekniku PAM

6. Planeamentu & Orsamentu Munisipal no Taxa Ezekusaun 2022-2026

TinanAlokasaun OrsamentuTotal ProgramaTotal Sub ProgramaTotal Atividade% Ezekusaun
20235,718.51511306487,4%
20247,256.65213317484,7%
20258,293.63415317492,2%
20269,517.97916409022,8%
TOTAL30,387.779    

7. Aprovisionamentu

TinanKontratu KategoriaMontante $
 Capital
Menor
Bens Servico
Corentes
Capital
Dezenvolvimentu
 
2023_Kontratu 9La iha Projeitu $             292,674.79
2024Kontratu 4Kontratu 14Kontratu 8 $         1,727,049.64
2025Kontratu 4Kontratu 17Kontratu 3 $  1,167.671.81
2026On GoingOn GoingOn Going $ 3, 187,396.39

8. Setór Edukasaun :

  • Programa Merenda Escolar ( PME)
  • Infraestrutura Escolar
  • Manorin Nain

  • Formasaun

9. Setór Saude

  • Forsa Traballu

Forsa traballu total 340, ho kategoria:

  1. Rejime espesial total ema nain 125
  2. Rejime jeral total ema nain 41
  3. Total Funsionariu kontratadu hosi Ministeriu Saude ema nain 170
  4. Funsionamentu kontratu kazuais total ema nain 4
  • Fasilidade Saude

Fasilidade saude ho total 35 mak hanesan :

  1. Hospital Referal (HR) 2
  2. Sentru Saude Komunitariu (SSK) total 7
  3. Postu da Saude (PS) total 25
  4. Klinika Privadu total 2: Klinika Osini Maucatar & Klinika São Paulo Audian
  • Bazeia ba dadus projeksaun Ministerio da Saude 2025 total labarik tinan 5 mai kraik hamutuk 14.537 pessoas, hosi labarik sira ne’e hotu.

1. Total labarik ne’ebe iha LISIO hamutuk 10.520 pessoa atinji atinji ona ba iha 72%.

2. Hosi total labarik ne’ebe iha LISIO, labarik ne’ebe mai tetu kada fulan hamutuk 6.849 pessoas atinji ona 65 %, hosi total labarik ne’ebe mai tetu :

  1. Labarik normal total 6.170 pessoas atinji ona 90 %.
  2. Labarik malnutrisaun aguda moderadu hamutuk 134 pessoas atinji 2%.
  3. Labarik malnutrisaun aguda grave total 10 pessoas atinji 0,1%.
  • Bazei aba dadus Projeksaun Ministeriu da Saude 2025 fontes sensus 2022, inan isin rua total 4.078 pessoas ( kuidadu saude prima).
  1. Inan isin rua halo vizita ba dahuluk ( ANC1 ) total 1.900 pessoas atinji ona 46%.
  2. Inan isin rua ne’ebe halo vizita dahaat ( ANC4 ) total 814 pessoas atinji ona 20%
  3. Partus iha failidade saude total 1.436 pessoas atinji ona 74%
  4. Total mortalidade Inan iha tinan 2025 la iha
  5. Mortalidade oan total 11 Pessoas

10. Setór Agrikultura

11. Planu Investimentu Munisipal

  1. Planu Investimentu Munisipal ( PIM ) 2023-2026
  2. Be’e Mos 1
  3. Gestão Mercado   5
  4. Saude 9
  5. Agrikultura 4
  6. Obras Publik 4
  7. Edukasaun 1

Total Projeitu 24

12. Prosesu Pra-Kualifikasaun 2024 to’o 2026

TinanNumeru CompañiaNu Selesionadu
202440 Empresas29 Empresas
202549 Empresas19 Empresas
202638 Empresas33 Empresas

Pra-Kualifikasaun

DiskrisaunTotal KompañiaKategoria AKategoria B
Submisaun dokumentu kompañia38 Empresas  
Kompañia ne’ebe elijibel33 Empresas2013
Kompañia ne’ebe la elijibel5 Empresas

13. Programa PDNS

TinanNumeru ProjeituOrsamentuGastusProgresu Fiziku %
202339$ 1,287.423,12$ 1,234.689,03100 %
202439$ 1,418.863,00$ 1,095.436,1393.00%
202531$ 923.885,64$ 853.460,1695.75%
202644$ 1,442.403,35$ –0
TOTAL153$ 5,072.575,11$ 3,183.585,37 

Total 2023-2026 Sektoral

  • Obras 65
  • Bee Mos 20
  • Agrikultura 8
  • Edukasaun 48
  • Saude 7
  • Setór Seluk 5

Total 153

14. Funsionamentu Orgaun Munisipal

15. Rekursu Humanu Covalima

16. RH- Forsa Traballu

17. Dezenvolvimentu Rekursu Humanu

18. Fukun no Mehi ba futuru Covalima

Paktu Unidade ba dezenvolvimentu iha Munisipiu Covalima Otel Arbiru, 02 Março 2026

Tan Sa persija hamosu paktu unidade ?

Wainhira Munisipiu Covalima hakat ba poder lokal, tuir planu IX Governu no tuir lejislasaun ne’ebe vigora, persija Evita partidarizasaun administrasaun municipal no estrutura governativa sira ne’ebe sei hamosu iha ambitu Poder Lokal iha Munisipiu Covalima hdi nune labele perturba implementasaun programa no projeitu dezenvolvimentu Munisipal.  

Liga ba Planu Dezenvolvimentu Munisipál, Prezidente haktenik, se fo biban ba ami Covalima simu Poder Lokal, Covalima iha ona planu furak liu-liu ba Pilar haat; hanesan, Dezenvolvimentu Sosiál, Dezenvolvimentu Infraestrutura Bazika, Dezenvolvimentu Ekonomia, Dezenvolvimentu Institusionál.

Prezidente mos aprezenta Planeamentu no Orsaenentu munisipál no Taxa Ezekusaun 2022-2026. Liga liu ba Setór Edukasaun, Setór Saúde, Setór Agrikultura, Planu Investimentu Munisipál (PIM), Planu Nasionál Dezenvolvimentu Suku (PNDS).

Enkuantu Funsionamentu Orgaun Munisipál iha Covalima la’o di’ak, liu-liu ta’es hosi aldeia mai iha Reuniaun Konsellu, mai fali Asembleia Postu Administrativu, hosi ne’e ta’es liu mai Reuniaun Konsellu Koordenasaun Munisipál, iha ne’ebé kada fulan ami sempre realiza hodi halo matrix no feramentu hodi hakotu iha Reuniaun Konsellu Munisipál no foti desizaun.

Aprezentasaun ikus hosi Prezidente Autoridade, aprezenta rezultadu hosi Sorumutu ne’ebé hala’o hosi matenek oan sira Covalima nian, Responde ba Sua Exelensia Primeiru Ministru nia hanoin katak, matenek oan sira tenke tur hamutuk hodi fila hikas ba iha ida-idak nia Munisípiu, ho ida ne’e mak, iha loron 2 fulan Marsu tinan 2026, matenek Covalima oan sira konsege halibur malu, koko tur hamutuk hodi fo hanoin ho mehi ida, hosi rezultadu ne’e hatudu katak, fukun no mehi ba futureu Covalima mak, hamosu “ 𝑷𝒂𝒌𝒕𝒖 𝑼𝒏𝒊𝒅𝒂𝒅𝒆 𝒃𝒂 𝑫𝒆𝒛𝒆𝒏𝒗𝒐𝒍𝒗𝒊𝒎𝒆𝒏𝒕𝒖 𝒊𝒉𝒂 𝑴𝒖𝒏𝒊𝒔𝒊́𝒑𝒊𝒖𝒏 𝑪𝒐𝒗𝒂𝒍𝒊𝒎𝒂” – “ 𝑺𝒖𝒅𝒊 𝑴𝒖𝒕𝒖 𝑻𝒂𝒖 𝑴𝒖𝒕𝒖 𝒃𝒂 𝑪𝒐𝒗𝒂𝒍𝒊𝒎𝒂 𝒏𝒊𝒂 𝑰𝒍𝒂𝒔.

Sua Exelénsia Ministru Administrasaun Estatal, Tomás do Rosário Cabral iha nia intervensaun foka ba rekomendasaun bazeia ba rezultadu avaliasaun kondisaun minima. Tuir rezultadu avaliasaun, Munisípiu Covalima tenki kria order no disipliña rigor hodi evita abuzu poder no tane as etika profisional, tenke iha liña koordenasaun ne’ebé forte, labele uza poder politika hodi influensia atividade servisu.

Sekretariu Munisipál ho Diretor Servisu Munisipál sira atu konsentra iha Servisu no tenki informa ba Prezidente Autoridade Munisipál kona-ba viagem sira. Tuir rekomendasaun Munisípiu Covalima tenki evita intervensaun Polítika iha governasaun Munisipál. Sua Exelénsia Ministru husu atu intensifika Servisu Ofisiál IT Postu Administrativu sira hodi rekolla dadus husi Aldeia, Suku no submete mensalmente ba Postu Administrativu. Iha area jestaun finanseira no aprovizionamentu presiza kria sistema kontrolu finanseiru ba fundu Maneiu.

Iha oportunidade hanesan, Primeiru-Ministru husu apoiu husi intelektual Covalima oan sira hanesan Dr. Rui Maria de Araujo, Faustino Cardoso no Adriano Nascimento, atu apoia Autoridade Munisípiu Covalima iha dezenvolvimentu no preparasaun kondisaun hodi hakat ba Poder Lokál.

Xefe Governu husu atu evita hahalok familiarismu, Sukuismu no Partidarismu iha governasaun Munisipál tamba aktu sira ne’e sei impede prosesu dezenvolvimentu iha Covalima.

“Planeamentu tenki mai husi Aldeia, Suku, Postu Administrativu to Munisípiu”. Nia hatutan, Povu nia osan tenki heree ho di’ak, sai dirijente tenki ba hamutuk ho povu atu buka solusaun ne’ebé di’ak ba buat hotu ne’ebé nia objetivu atu lori povu ba moris di’ak.

Partisipa iha atividade ne’e, membrus Parlamentu Nasionál, Ministra Edukasaun, Ministra Saúde, Ministru Agrikultura, Florestas, Peskas no Pekuaria, Vise-Ministru Obras Publikas, Sekretáriu Estadu Dezenvolvimentu Lokál, Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Dirijentes MAE, Administradór  Postu Administrativu 7, Xefe Suku hosi Suku 30, Eis-Titulares, Emprezáriu lokál, feto potensiál no veteranus munisípiu Covalima Reprezentante Konfisaun Religiosa, PNTL, F-FDTL, reprezentantes ONG, Sosiedade sivil no Dewan Solidaritas Mahasiwa Pemuda-Pelajar Timur-Timor.

Coppyright hosi Portal Munisipal Covalima

𝗖𝗼𝘃𝗮𝗹𝗶𝗺𝗮, 𝟐𝟓 Novembro 𝟐𝟎𝟐𝟓, Governu liu hosi Ministériu Obras Públiku (MOP) hamutuk ho Autoridade Munisipiu Covalima no Autoridade Munisipiu Ainaro, ofialmente lansa fatuk dá-huluk ba projetu konstrusaun estrada hosi área Casa, pertense munisípiu Ainaro liga ba postu Zumalai, Munisipiu Covalima.

S.E Ministru Obras Públiku, Samuel Marçal, iha diskursu hato’o, buat ida importante liu ba ukun nain no povu benefisiáriu hotu tenki tau matan ba obra ne’e. Ne’ebe ofisialmente lansa, nia prosesu konstrusaun durante tinan ida.

“𝘽𝙪𝙖𝙩 𝙞𝙙𝙖 𝙞𝙢𝙥𝙤𝙧𝙩𝙖𝙣𝙩𝙚 𝙡𝙞𝙪 𝙗𝙖 𝙞𝙩𝙖 𝙝𝙤𝙩𝙪 𝙢𝙖𝙠𝙖 𝙩𝙚𝙣𝙠𝙞 𝙝𝙖𝙩𝙪𝙙𝙪 𝙠𝙖𝙩𝙖𝙠, 𝙤𝙨𝙖𝙣 𝙗𝙖 𝙥𝙧𝙤𝙟𝙚𝙩𝙪 𝙞𝙙𝙖 𝙣𝙚’𝙚 𝙋𝙤𝙫𝙪 𝙣𝙞𝙖𝙣, 𝙥𝙤𝙫𝙪 𝙞𝙙𝙖 𝙣𝙚’𝙚 𝙢𝙖𝙠𝙖 𝙡𝙪𝙩𝙖 𝙛𝙤 𝙨𝙞𝙧𝙖 𝙣𝙞𝙖 𝙫𝙞𝙙𝙖 𝙩𝙤𝙢𝙖𝙠 𝙝𝙤𝙙𝙞 𝙝𝙚𝙩𝙖𝙣 𝙪𝙠𝙪𝙣 𝙧𝙖𝙨𝙞𝙠 𝙖𝙖𝙣, 𝙨𝙚𝙡𝙪 𝙝𝙤 𝙨𝙞𝙧𝙖 𝙣𝙞𝙖 𝙧𝙪𝙞𝙣 𝙣𝙤 𝙧𝙖𝙣, 𝙩𝙖𝙣𝙗𝙖 𝙣𝙚’𝙚 𝙤𝙝𝙞𝙣 𝙞𝙩𝙖 𝙢𝙖𝙞 𝙞𝙝𝙖 𝙣𝙚’𝙚 𝙥𝙖𝙧𝙩𝙞𝙨𝙞𝙥𝙖 𝙣𝙤 𝙞𝙣𝙫𝙤𝙡𝙫𝙚 𝙨𝙚𝙣𝙩𝙚 𝙠𝙖𝙩𝙖𝙠, 𝙥𝙧𝙤𝙟𝙚𝙩𝙪 𝙞𝙙𝙖 𝙣𝙚’𝙚 𝙞𝙩𝙖 𝙣𝙞𝙖𝙣, 𝙩𝙖𝙣 𝙣𝙚’𝙚 𝙞𝙩𝙖 𝙝𝙤𝙩𝙪 𝙩𝙚𝙣𝙠𝙚 𝙩𝙖𝙪 𝙢𝙖𝙩𝙖𝙣,”

Governante ne’e, husu ba povu, joven no autoridade tomak, maka besik no akompaña direta prosesu implementasaun iha terrenu, nune’e iha direitu, atu tau matan ba obra ida ne’e, tamba sei benefisia ba populasaun hosi munisìpiu rua ne’e rasik.

Iha fatin hanesan, Prezidente Autoridade Munisipiu Covalima, Sr.Miguel Armada Cardoso, agradese ba Ministériu Obras Públika, katak ohin loron ne’e bele hetan naroman ona, durante ne’e povu halerik hela ba estrada, tamba kondisaun estrada ladun di’ak, maibé ho lansamentu ne’e responde ona komunidade sira nia preokupasaun.

” 𝑯𝙖’𝙪 𝙖𝒈𝙧𝒂𝙙𝒆𝙨𝒆 𝙗𝒂 𝒎𝙞𝒏𝙞𝒔𝙩𝒆́𝙧𝒊𝙪 𝙤𝒃𝙧𝒂𝙨 𝙥𝒖́𝙗𝒍𝙞𝒌𝙖𝒔 𝒌𝙖𝒕𝙖𝒌, 𝙤𝒉𝙞𝒏 𝒍𝙤𝒓𝙤𝒏 𝒂𝙢𝒊 𝒉𝙚𝒕𝙖𝒏 𝒏𝙖𝒓𝙤𝒎𝙖𝒏 𝒐𝙞𝒕𝙪𝒂𝙣 𝙤𝒏𝙖, 𝒕𝙖𝒎𝙗𝒂 𝒅𝙪𝒓𝙖𝒏𝙩𝒆 𝒂𝙢𝒊 𝒉𝙖𝒍𝙚𝒓𝙞𝒌 𝒉𝙚𝒍𝙖, 𝒉𝙖’𝙪 𝙛𝒊𝙖𝒓 𝒌𝙖𝒕𝙖𝒌, 𝙞𝒏𝙖𝒏-𝒂𝙢𝒂𝙣 𝙨𝒊𝙧𝒂 𝒐𝙝𝒊𝙣 𝙡𝒐𝙧𝒐𝙣 𝙝𝒂𝙝𝒖 𝒉𝙖𝒓𝙚𝒆 𝒐𝙣𝒂, 𝒉𝙖𝒕𝙪𝒅𝙪 𝙡𝒂’𝒐 𝒐𝙣𝒂, 𝙤𝒕𝙤𝒎𝙖𝒕𝙞𝒌𝙖𝒎𝙚𝒏𝙩𝒆 𝒕𝙞𝒏𝙖𝒏 𝒊𝙙𝒂 𝒃𝙖 𝙩𝒊𝙣𝒂𝙣 𝙧𝒖𝙖 𝙞𝒕𝙖 𝙖𝒑𝙧𝒐𝙫𝒆𝙞𝒕𝙖 𝙤𝒏𝙖,”

Prezidente Autoridade munisípiu Covalima, informa ba komunidade intelektual, veteranu sira katak, obra ne’e hahú ona iha fatin ida ne’e, sei laiha intervensaun ka impedimentu ruma, maibe fo liman ba malu, nune’e obra ne’e bele la’o ho lalais, ida ne’e maka importante liu.

“𝑯𝙖𝒌𝙖𝒓𝙖𝒌 𝒇𝙤 𝙝𝒂𝙣𝒐𝙞𝒏 𝒎𝙤𝒔 𝒃𝙖 𝙠𝒐𝙢𝒑𝙖𝒏̃𝙖 𝙧𝒖𝙖, 𝒏𝙚’𝙚𝒃𝙚́ 𝙢𝒂𝙠𝒂 𝒎𝙖𝒏𝙖𝒏 𝒐𝙗𝒓𝙖 𝙞𝒅𝙖 𝙣𝒆’𝒆, 𝙖𝒕𝙪 𝙩𝒂𝙪 𝙞𝒎𝙥𝒐𝙧𝒕𝙖𝒏𝙨𝒊𝙖, 𝒉𝙖𝒓𝙚 𝙡𝒊𝙪 𝙗𝒂 𝒌𝙪𝒂𝙡𝒊𝙙𝒂𝙙𝒆, 𝙣𝒆’𝒆𝙗𝒆́ 𝒎𝙖𝒌𝙖 𝙛𝒖𝙧𝒂𝙠 𝙝𝒐𝙙𝒊 𝒊𝙩𝒂 𝒉𝙤𝒕𝙪 𝙗𝒆𝙡𝒆 𝒈𝙤𝒋𝙖 𝙝𝒐 𝒌𝙤𝒏𝙩𝒆𝙣𝒕𝙚, 𝒍𝙞𝒖-𝒍𝙞𝒖 𝒃𝙖 𝙧𝒂𝙞 𝙞𝒅𝙖 𝙣𝒆’𝒆 𝒏𝙞𝒂 𝒇𝙪𝒓𝙖𝒌”

Serimonia lansamentu ne’e, hetan partisipasaun maxímu hosi membru Parlamentu Nasional, Ministru Obras Públikas, MAKLN, MAE, Vise Ministru Saúde, Igreja, Veteranu, PNTL Munisipiu rua, no entidades sira seluk.

(Media PAM Covalima).

Covalima, 12 Dezembru 2025 (Tatoli) – Servisu Munisípal Asaun Sosiál (SMAS) iha sexta-feira ne’e fó apoiu finanseiru ho montante US$ 1.600,00 ba feto vulneravél na’in-ualu husi Postu Administrativu Zumalai no Postu Administrativu Suai, iha Munisípiu Covalima.

Diretór SMAS, Clementino Bere, hateten katak molok halo intrega apoiu osan ba benefisiáriu sira, funsionáriu SMAS hala’o ona asesmentu dadus hodi avalia kondisaun sosial no ekonomia feto vulneravél sira. Tuir rezultadu asesmentu ne’e, SMAS disidi fó apoiu finanseiru ho montante US$ 200,00 ba kada benefisiária ida.

“SMAS fó apoiu osan ho objetivu atu ajuda feto vulneravél sira hodi responde ba nesesidade uma laran, maibé mos atu haforsa sira nia independénsia ekonomika. Ami hein osan ne’e bele uza ba sosa material eskola ba oan sira ka hodi halo negósiu ki’ik, nune’e bele garante sustentabilidade ba família,” hateten Diretór SMAS.

Atividade intrega apoiu finanseiru ne’e realiza iha postu administrativu rua, mak Postu Administrativu Suai (Suku Beco) ho benefisiáriu na’in-rua, no Postu Administrativu Zumalai ho benefisiáriu na’in-neen.

Dirijente SMAS mos fó orientasaun ba benefisiáriu sira atu uza osan ho kuidadu no responsavel, ba nesesidade família, no labele uza ba joga ka atividade kultura ne’ebé la prioridade.

Iha mesma oportunidade, Reprezentante Administradór Postu Administrativu Zumalai, Fernando Magno, reforsa katak feto vulneravél sira ne’ebé simu apoiu osan ne’e identifika hosi xefe suku sira, tanba sira nia kondisaun sosial-ekonómika merese atu hetan apoiu finanseiru.

“Autoridade Postu apoia programa SMAS hodi hakbi’it ita nia inan feton sira ne’ebé laiha kapasidade ekonomika atu sustenta família. Ami apela ba benefisiáriu sira atu uza osan ne’e ba nesesidade loron-loron nian no hodi haforsa sira nia moris,” hateten Fernando Magno.

Husi parte benefisiáriu, feto vulneravél husi Postu Administrativu Zumalai, Veronica Mesquita, espresa nia kontentamentu tanba simu apoiu finanseiru hosi SMAS, ne’ebé bele ajuda nia atu hala’o negósiu ki’ik.

“Ha’u kontente tebés tanba hetan apoiu osan ida ne’e. Durante tempu ne’e ha’u hasoru difikuldade osan, maibé agora ha’u iha planu atu sosa terigu hodi fa’an dosi no rai osan hodi selu oan nia eskola,” hateten Veronica Mesquita ho agradesementu.

copyright//Pontu.Vocal_Portal Munisipiu Covalima (Marcos Gusmao)

Covalima, 28 Novembro 2025, Repúblika Demokratika Timor-Leste (RDTL) komemora Aniversáriu Istóriku Proklamasaun Unilaterál Independénsia 28/11/1975-28/11/2025, ne’ebé selebra ba dala-50 ho serimónia Isár Bandeira Nasionál solene ho tema “𝐐𝐮𝐞 𝐚 𝐜𝐞𝐥𝐞𝐛𝐫𝐚𝐜̧𝐚̃𝐨 𝐝𝐞𝐬𝐭𝐞𝐬 𝟓𝟎 𝐚𝐧𝐨𝐬, 𝐝𝐨 𝐩𝐚𝐬𝐬𝐚𝐝𝐨, 𝐧𝐨𝐬 𝐚𝐬𝐬𝐞𝐠𝐮𝐫𝐞 𝐜𝐨𝐧𝐟𝐢𝐚𝐧𝐜̧𝐚 𝐧𝐨 𝐩𝐫𝐞𝐬𝐞𝐧𝐭𝐞 𝐞 𝐞𝐬𝐩𝐞𝐫𝐚𝐧𝐜̧𝐚 𝐧𝐨 𝐟𝐮𝐭𝐮𝐫𝐨”.

(Média PAM Covalima).

Iha loron 30 fulan Outubru tinan 2025, Suku Tazhilin, Postu Administrativu Zumalai, halo atividade komemorasaun Loron Mundial Desastre ho objetivu atu hatun awareness ba komunidade kona-ba preparasaun, prevensaun no reduksaun risku desastre naturais. Atividade ida ne’e organiza hamutuk ho lideransa lokal kaer nafatin partisipasaun komunidade nian, hodi tau fó énfase ba importansia deit atu fó prioridade ba seguransa, resiliencia no manejamentu risku iha nivel suku.

Komemorasaun ida ne’e mos hetan susténsia no partisipasaun direto husi Autoridade Munisipal Munisipiu Covalima, nu’udar parte importante iha esfórsu governu atu hadia kapasidade komunidade sira iha preparasaun kontra desastre. Partisipasaun institusaun sira ne’e hatudu kompromisu forte atu fó seguransa ba ema hotu iha rai laran, no atu hadia koordenasaun entre nivel suku, postu administrativu no munisipiu.

📍 Suai, Covalima | 26 Agostu 2025

Sekretariadu Tékniku PNDS liu husi Departamentu Patrimóniu no Logístika, Diretór Nasionál Sr. Rogeiro Muakandala Manuel, hamutuk ho Diretór DSMA no Sekretáriu PIDI, loke ofisiál formasaun ba plataforma Sistema IDA ba PNDS iha salaun Postu Administrativu Suai, Munisípiu Covalima.

Iha mensajen loke ofisiál, Diretór Nasionál salienta katak formasaun ida ne’e mak pasu importante atu aumenta kapasidade funsionáriu PNDS munisípiu sira, hodi komprende no uza sistema IDA ba prosesu planeamentu, monitorizasaun no jestór programa PNDS, tuir prinsípiu efikásia no transparénsia.

Objetivu prinsipál:

  • Aumenta kapasidade funsionáriu PNDS munisípiu;
  • Komprende funsaun no prosesu plataforma IDA;
  • Asesibilidade ba dadus no informasaun PNDS;
  • Forse analiza no relatóriu husi implementasaun programa.

Formador sira:

  • Sr. Lucio Julio Gutrres (Monitorizasaun)
  • Sr. Carol M. dos Reis Barreto (Implementasaun)
  • Sr. Filomino Seixas Pinto (Finansas Suku)
  • Sr. Noe Armindo Pires Trindade (Monitorizasaun)
  • Sra. Licina N. S. Gutrres (Patrimóniu Logístika)
  • Sr. Celestino Rano (“PARTISIPA”)

copyright.pontu_vocal@munisipiu.covalima.com/media oficer_SM-PNDS 2025

Covalima, 04 Agostu 2025 – Autoridade Munisípiu Covalima realiza serimónia Isar Bandeira Nasionál iha semana dahuluk fulan Agostu, hanesan momentu simboliku atu reforsa patriotismu, disciplina no unidade iha estrutura servisu públiku. Serimónia ne’e dirije husi Sekretáriu Administrasaun no Finansas (AF) iha resintu Administrasaun Munisípiu Covalima, ho objetivu fó ezemplu di’ak ba funsionáriu sira atu kontinua servisu ho responsabilidade, pontualidade no lealdade.

Fatumea, 04 Agostu 2025 – Iha kontinuidade preparativu ba prosesu eleisaun iha futuru, ohin loron, STAE (Sekretariadu Tékniku Administrasaun Eleisaun) hamutuk ho CNE (Komisaun Nasional Eleisaun) realiza sosializasaun no resenseamentu eleitoral ba sistema Biometriku iha Postu Administrativu Fatumea.
Atividade ne’e realiza iha sala reuniaun Postu Fatumea, ho partisipasaun ativa husi autoridade lokál no komunidade. Partisipante sira mak inklui:
• Administrador Postu Administrativu Fatumea
• Representante Veteranos/a,
• Sr. Diretor STAE,
• Sr. Diretor CNE,
• Komandante Eskuadra PNTL Postu Fatumea,
• Xefe Seksaun sira,
• Xefe Suku no Xefe Aldeia sira,
• no Membro Konsellu Suku/Aldeia.
Iha total, 30 pesoa partisipa iha atividade importante ida ne’e.
Introdusaun no Mensajen Husi Administrador Postu
Iha abertura, Administrador Postu Administrativu Fatumea fó mensajen abertura no motivasaun ba partisipante sira. Nia sublinhadu importansia sistema Biometriku atu garante dadus eleitoral sira ne’ebé presizu, transparente no seguru. Administrador Postu hateten:
“Ezisténsia dadus eleitoral ne’ebé atual no konfiável importante tebes ba prosesu eleisaun demokrátriku. Sosializasaun hanesan oportunidade atu hatene klaru kona-ba sistema foun Biometriku, no rezolve duvida sira. Hakarak aprezia partisipasaun husi lideransa lokal no komunidade, tanba ita hotu mak responsavel atu bele contribui ba prosesu eleisaun ida ne’ebé livre, justu no inkluzivu.”
Atividade tuir ho apreséntasaun husi STAE no CNE kona-ba implementasaun sistema Biometriku, benefísiu sira, no prosesu rejistu. Iha seguidu, realiza diskusaun interativa ho komunidade atu responde klarifikasaun no preocupasaun sira.

copyright.vocal_point.portal_munisipiu_covalima 2025
image’s :

© 2026 Autoridade Municipal de Covalima