Pontu Fokal MSS Halo Sosializasaun Programa Bolsa da Mãe Jerasaun Foun no Nutrisaun iha Suku Fatululic

24 September 2026


COVALIMA, 24 Setembru 2026 – Ministériu Solidariedade Sosiál no Inkluzaun (MSS) realiza atividade sosializasaun kona-ba programa Bolsa da Mãe Jerasaun Foun no Programa Nutrisaun nian ba komunidade sira iha Suku Fatululic, Postu Administrativu Fatululic, Munisípiu Covalima.

Sosializasaun ne’e ho objetivu atu fó kompreensaun no informasaun ne’ebé klaru ba komunidade sira, liuliu ba inan isin-rua no inan ne’ebé fo-susu, kona-ba kritériu simu apoiu, mekanizmu pagamentu, no importánsia husi nutrisaun ne’ebé di’ak ba dezenvolvimentu saúde ho krekas labarik sira nian iha suku refere.

Sessaun sosializasaun ne’e hetan partisipasaun másimu no entuziasmu husi Sekretáriu Suku Fatululic, membru Konsellu Suku, funsionáriu apoiu suku, hamutuk ho benefisiáriu programa Bolsa da Mãe sira no komunidade lokál.

Liu husi atividade ne’e, autoridade suku ho MSS espera katak informasaun ne’ebé fahe ona bele tulun benefisiáriu sira uza apoiu finansieru ne’e ho lian ne’ebé lós no foka liu ba saúde no nutrisaun familia nian, hodi nune’e bele kria jerasaun foun ne’ebé forte no saudávél.



Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima



COVALIMA, 22 Setembru 2026 – Komisaun Jestasaun Dezastre Munisipál (KJDM) Covalima entrega apoiu emerjénsia ba família ida ne’ebé afeita husi insidente ahi-han-uma iha Aldeia Lolowa, Suku Belecassak, Postu Administrativu Maucatar, Munisípiu Covalima.

Entrega apoiu ne’e hanesan atu responde nesesidade básika  husi autoridade munisipál sira ba dezafiu no susar ne’ebé vítima sira hasoru, ho objetivu atu hamenus karga no tulun responde ba nesesidade urjente família nian tanba sasán no uma lakon no estraga husi akontesimentu ahi-han-uma refere.

Liu husi apoiu ne’e, KJDM reafirma sira-nia kompromisu atu kontinua prontu no sai  pasu ida hodi halo prevensaun no responde lalais ba sirkunstánsia emerjénsia no dezastre naturál ka kualker insidente ne’ebé akontese iha territoriu Munisípiu Covalima laran.



Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima



COVALIMA, 23 Setembru 2026 – Organizasaun Naun-Governamentál (ONG) RAEBiA realiza enkontru ho komunitáriu sira iha Suku Nanu atu hodi fahe hanoin no rona problema sira ne’ebé komunidade sira hasoru, no halo mos avaliasaun ba implementasaun lei Tara Bandu ne’ebé hala’o ona husi Aldeia Halicnai to’o iha foho lolon.

Enkontru refere direje husi Vise-Prezidente Konsellu Bacia Hidrográfica, Sr. Roberto Carlos da Costa Nunes, Lic.Ed. Iha nia lia-fuan, nia enfatiza no fo importánsia ba parseria entre komunidade no organizasaun sira atu kuida ambiente no rekursu naturál sira liu husi kumpri mekanizmu tradisionál no lei ne’ebé vigora.

Atividade ne’e hetan partisipasaun másimu husi autoridade lokal no entidade relevante sira, inklui Xefe Suku Nanu, Sr. Abel Mendonça, Xefe Aldeia Halicnai, Sr. Marcelino de Araujo, no Koordenadór Floresta Postu Administrativu Fatumean, Sr. Leonito T. Burak, hamutuk ho komunidade lokál sira ne’ebé ho entuziasmu makás partisipa iha diskusaun ne’e.



Pontu Fokal Portal Munisipiu Covalima



ZUMALAI — 15 Setembru 2026 Iha ambitu selebrasaun Loron Mundiál Susubeen Inan nian (World Breastfeeding Week), Fundasaun Alola liuhusi Programa Saúde Inan no Oan (PSIO) hamutuk ho membru Suku Hadomi Inan no Oan (SHIO) no hetan apoiu husi kompanhia SANTOS, realiza Konkursu Bebé Isin-Di’ak iha Sentru Saúde Zumalai.

Atividade ne’ebe lokaliza iha Sentru Saude Zumalai sai hanesan atividade dahuluk husi atividade saúde nian ne’ebé sei organiza iha suku tolu iha Postu Administrativu Zumalai hodi promove importánsia fó susubeen inan nian de’it (susubeen eksklusivu) no kuidadu Loron Rihun Ida Dahuluk.

Reprezentante Servisu Munisipal Apoiu ONG Postu Zumalai, Sr. Marcos Gusmao haktuir katak momentu selebrasaun ne’e rekonese papel importante husi luta inan sira nian.

“Selerasaun Loron Mundial Susubeen Inan nian, ne’e fó folin ba inan ne’ebé mak servisu makas atu responsabiliza fó susu ba ita-nia oan sira. Hadomi ita-nia oan sira hanesan ita-nia an rasik,” hato’o Reprezentante Servisu Munisipal Apoiu ONG.

Nia mós aumenta katak tema atividade ne’e lori misaun boot atu kria jerasaun saudável liuhusi susubeen inan nian.

“Iha tema ne’e hateten katak: jerasaun saudável. Jerasaun saudável ne’e mai husi ne’ebé? Mai husi investimentu susubeen. Investimentu susubeen ne’e liuhusi ita fó susu ba oan sira,” Sr. Marcos Gusmao esplika.

Koordenador Projeitu ida husi programa Saude Inan no Oan – Fundasaun Alola, Sr. Moises da Silva, haktuir kritéria lubuk ida ba konkursu bebé isin-di’ak nian. Hanesan bebé tenke partus iha fasilidade saúde nian, no labarik sira ne’e hetan de’it susun inan nian durante fulan neen dahuluk (fulan 6 primeiru), la hetan hahán ka hemu seluk. Husi selesaun ne’e, bebé hamutuk 15 mak tama kritéria no sai hanesan manán-na’in.

“Ami la bele foti inan hotu-hotu, maibé ami foti de’it inan sanulu-resin-lima husi Sentru Saúde Zumalai, atu nune’e bele sai mós modelu hodi iha tinan sira tuir mai karik atividade hanesan ne’e sei iha inan sira seluk bele prepara,” Sr. Moises da Silva esplika.

Prezensa programa ne’e hetan agradesimentu kle’an husi Xefe Sentru Saúde Covalima. Tuir nia, limitasaun pesoál saúde nian iha Zumalai atu bá kontrola iha uma-uma bele resolve liuhusi kolaborasaun ne’e.

“Ha’u hanesan Xefe Sentru Saúde, ha’u hato’o agradese tebes ba apoiu ne’ebé mak husi Fundasaun Alola hetan apoiu husi kompanhia Santos. Fasilita ona ami-nia membru SHIO sira, suporta ona ami hodi halo akonsellamentu ba inan sira, iha uma bainhira ita-boot sira partu ona fila ba uma, ami haree ami-nia rekursu, ami menus tebes atu bá kontrola ita-boot sira iha uma, maibé ho prezensa Fundasaun Alola no apoiu husi kompanhia Santos, fasilita ita-boot sira, ita-boot sira mak sai matan, tilun ba ita-nia komunidade sira, liu-liu ba ita-nia inan sira ne’ebé mak isin-rua no fó-susu,” hateten Xefe Sentru Saúde, Sra. Alianca dos Reis Gomes.

Iha parte seluk, Reprezentante Kompanhia Santos foti kestaun importánsia dezenvolvimentu Rekursu Umanu husi inisiu kedas hanesan investimentu ba tempu naruk Timor-Leste nian.

“Timor-Leste ne’e iha rekursu barak, iha rekursu sira mina nian, mina no gás, iha minerais, ita iha kafé, iha rekursu oioin. Maibé rekursu ne’ebé impotante liu mak rekursu umanu. Atu hadia rekursu umanu ne’e mak ita tenke hadia kedas husi dezenvolve ita-nia rekursu umanu. Ami sente ne’e tenke hahú husi inan ho oan, bainhira bebé sira iha inan kabun laran,” esplika reprezentante Santos, Sra Silvya Abel.

Nia mós hato’o ksolok no orgullu bele envolve iha programa saúde komunidade nian ne’e. “Ami mós sente orgullu ba servisu hamutuk ho Fundasaun Alola no autoridade lokál sira, sentru saúde, husi programa saúde inan no oan. Dala ida tan parabéns ba ita hotu, no mai ita kontinua apoiu ba inan ho oan sira atu bele kria jerasaun ne’ebé saudável,” nia aumenta.

Hanesan meiu apresiasaun nian, ekipa Fundasaun Alola no Santos entrega prezente espesiál ida ba manán-na’in na’in-15 ne’e. Parte Servisu Munisipal Apoiu ONG mós husu ba manán-na’in sira atu fahe informasaun di’ak sira ne’e ba komunidade seluk.

“Ita-boot sira na’in sanulu-resin-lima ne’e, sai influénsia ba suku sira ne’e, postu sira ne’e, bele fahe fali informasaun katak ami hetan prezente ida ne’e tanba ami preenxe kritéria. Kritéria ne’e mak sa’ida? Ita-boot sira tenke halo tuir ida ne’e para labarik hetan saúde di’ak,” husu Reprezentante Servisu Munisipal Apoiu ONG, Sr. Marcos Gusmao.

Atividade selebrasaun Loron Mundial Susubeen Inan nian ne’e sei kontinua aban iha Suku Fatuleto (Aldeia Nalaop) ho atividade konkursu bebé isin-di’ak no demonstrasaun ai-han lokál, no sei kontinua bá Suku Zulo no Lour to’o sesta-feira (18/9).

@sorotan Palácio das Cinzas Diresaun Nasional da Nutrisaun Santos in Timor-Leste Unidade de Missão para o Combate ao Stunting FONGTIL Centro Comunidade Covalima Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima, Sr. Miguel Armada Cardoso






Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima



COVALIMA, 14 Setembru 2026 – Presidente Autoridade Munisípiu Covalima, Sr. Miguel Armada Cardoso, Lic.Eco, hala’o visita no inspesaun direta ba projetu konstrusaun Postu Saúde foun iha Postu Administrativu Fatumea.

Inspesaun ne’e ho objetivu atu mehi no hare husi besik/direita progressu fisik konstrusaun nian, nune’e bele garante kualidade edifísiu hodi foti aas liután servisu kuidadu saúde nian ba komunidade sira iha área fronteira.

Iha atividade inspesaun ne’e, Presidente Autoridade Munisípiu hetan akompañamentu husi konjuntu dirijente no autoridade lokál sira:

  • Sr. Carlito Barros dos Reis, Diretór PDIM Munisípiu Covalima
  • Sr. Domingos Sequeira, Diretór Servisu Saúde Munisípiu Covalima
  • Sr. Filomino Saldaña, Xefe Departamentu Extensionista Munisípiu Covalima hamutuk ho Funsionáriu Extensionista sira
  • Sr. Secar Madeira Amaral, Lic.Sp, Administradór Postu Administrativu Fatumea
  • Sra. Vitorina de Jesus Cardoso, B.Part, Xefe Postu Saúde Fatumea
  • Xefe Suku Belulic Leten no autoridade lokál sira
  • Sra. Marinha Gomes, Na’in ba Kompañia Taroman Unip. Lda (vencedór ba projetu konstrusaun)

Rai ketak husi inspesaun konstrusaun, Presidente Autoridade Munisípiu ho delegasaun kontinua partisipa no akompaña  atividade implementasaun programa Bolsa da Mãe Jerasaun Foun / SANUTRIO ne’ebé hala’o iha Postu Saúde Fatumea, hodi fó apoiu ba inan no kosok-oan sira iha Fatumea.




Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima



COVALIMA, 14 Setembru 2026 – Sekretariadu Estadu Florestas (SEF) hamutuk ho nia Gabinete hala’o atividade Konsultasaun Públika ne’ebé ho objetivu boot atu proteje no konserva rekursu naturál sira iha área fronteira, ne’ebé foti fatin iha Munisípiu Covalima.

Inisiativa ne’e sai hanesan mehi no meius estratéjiku ida hodi hametin jestaun sustentável ba meiu ambiente no proteje biodiversidade, liuliu iha zone fronteiriça ne’ebé sensível no presiza atensaun ho koidadu makas.

Iha atividade refere hetan partisipa másimu hosi :

  • Diretór Servisu Munisipál Agrikultura Covalima, ne’ebé reprezenta Presidente Autoridade Munisípiu Covalima
  • Reprezentante Komandante PNTL Munisípiu Covalima
  • Reprezentante Administradór Postu Administrativu Suai no Komandante Esquadra PNTL Suai
  • Xefe Servisu Florestas Munisípiu Covalima
  • Líder Komunitáriu sira no Komunidade Suku Beco

Iha konsultasaun ne’e, parte hotu-hotu fahe hanoin no rona opiniaun husi komunidade sira, hodi hamutuk ho autoridade sira kria matadalan no asaun ne’ebé metin hodi halo prevensaun ba estragu floresta no proteje rikusoin naturál sira ba jerasaun  iha futuru.



Pontu Fokal Portal Munisipiu Covalima



COVALIMA, 14 Setembru 2026 – Autoridade Munisípiu Covalima liu husi Komisaun Jestaun Dezastre Munisipál (KJDM) entrego no fó apoiu emerjénsia ba família ida ne’ebé sai vítima ba insidente ahi han uma iha Aldeia Mape Kanua, Suku Mape, Postu Administrativu Zumalai.

Insidente lamentável ne’e akontese iha loron Sesta (11/09/2026), ne’ebé hakanek no estraga totál vítima sira-nia uma no sasan uma laran nian.

Hodi responde ba situasaun ne’e ho ksolok no ho lalais, ekipa Komisaun Jestaun Dezastre Munisipál Covalima desloka ba fatin insidente hodi entrega direta apoiu emerjénsia ne’ebé kompostu husi aihan no sasán nesesidade básika sira,  hodi bele tulun  família ne’ebé afeitada hasoru iha tempu susar ne’e.

Autoridade Munisípiu Covalima ho sensibilidade boot nafatin fó ksolok no kompromisu hodi prontu responde no fó apoiu ba komunidade sira ne’ebé kuandu hetan dezastre naturál  iha munisípiu Covalima nia laran.



Pontu Fokal Portal Munisipiu Covalima



COVALIMA, 14 Setembru 2026 – Presidente Autoridade Município Covalima, Sr. Miguel Armada Cardoso, Lic.Eco, partisipa no foti parte direta iha atividade koileta li’is (bawang) ne’ebé ho susesu hala’o iha Aldeia Belulic Craic, Suku Belulic Leten, Postu Administrativu Fatumea.

Atividade ne’e sai hanesan baze ba kumpromisu Governu Munisipal nian hodi apoiu no motiva setór agrikultura iha nasionál no munisípiu, liuliu atu hasa’e produsaun ai-han lokál no hametin ekonomia komunidade nian.

Iha biban ne’e, Presidente Autoridade Munisípiu hetan akompañamentu husi konjuntu dirijente no autoridade sira:

  • Sr. Carlito Barros dos Reis, Diretór PDIM Munisípiu Covalima
  • Sr. Filomino Saldaña, Xefe Departamentu Extensionista Munisípiu Covalima
  • Sr. Domingos Sequeira, Diretór Servisu Saúde Munisípiu Covalima
  • Sr. Secar Madeira Amaral, Lic.Sp, Administradór Postu Administrativu Fatumea
  • Xefe Suku Belulic Leten hamutuk ho Xefe Aldeia
  • Segundu Komandante Peletaun Postu UPF Fatumea hamutuk ho Membru UPF Postu Belulic Craic
  • Funsonáriu Extensionista sira ne’ebé destakadu iha Postu Administrativu Fatumea no komunidade lokál sira.

Presensa dirijente sira nian no ksolok ne’ebé hatudu husi komunidade lokál hatudu sinergia ne’ebé forsa no metin entre autoridade munisipal, agrikultura, seguransa, no povu sira hodi hamutuk dezenvolve setór agrikultura iha fronteira.




Pontu Fokal Portal Munisipiu Covalima



Covalima, 12 Setembru 2026 – Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima, Sr. Miguel Armada Cardoso, hamutuk ho Sekretáriu Estadu Dezemvolvimentu Lokál, Sr. Mateus dos Santos Tallo, ofisialmente loke kompetisaun Motor Cross (Enduro & Soke Ai-Laran) iha Suai Kamenasa.

Pontu importante husi atividade ne’e mak hanesan:

  • Objetivu: Komemora loron istóriku “Suai Setembru Negru 1999”.
  • Durasun: Hala’o durante loron rua, husi 12 to’o 13 Setembru 2026.
  • Partisipasaun: Envolve 250 trailer husi klubi no komunidade trail ne’ebé hamahan an iha Trail Timor-Leste (TTL) husi munisípiu 13.
  • Klubi sira ne’ebé tuir: Suai Trail Community (STRAC) hanesan uma-na’in, Trail Aileu Club (TAC), Cafe Ermera Trail Club (CETC), Motor Club Lospalos (MCL), Trail Supermoto Timor-Leste (TSTL), no klubi seluk tan.
  • Konvidadu no Entidade sira: Eventu ne’e hetan asisténsia husi Komandante PNTL Covalima (Superintendente Xefe Paulino Carmo Pereira), Komandante F-FDTL Postu Tilomar, lideransa komunitária, no komunidade sira.



Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima



FATUMEA, 07 Setembru 2026 — Autoridade Postu Administrativu Fatumea halao serimonia issar bandeira nasional ba semana dahuluk fulan Setembru tinan 2026, ne’ebe la’o ho susesu no dignu iha resintu Postu Administrativu Fatumea, Munisipiu Covalima.

Serimonia solene ne’e lidera husi Exmo. Administrador Postu Administrativu Fatumea, Sr. Cesar Madeira Amaral, Lic.Sp, no responsabilidade ba realizasaun serimonia issar bandeira ne’e konfiansa tomak  ba funsionariu sira husi Suku Belulik Leten.

Kondisaun no serimonia ne’e hetan partisipasaun masimu husi entidades oi-oin iha nivel postu, inklui:

  • Lideransa no Administrasaun: Xefe Servisu Lokal nain haat (4), Xefe Suku Nanu, no Xefe Suku Belulik Leten.
  • Veteranus no Funsionariu Publiku: Reprejentante Veteranus Postu Administrativu Fatumea, Funsionariu Permanente, Funsionariu AAP, Funsionariu Kazuais, no Funsionariu Lina Ministeriais Destakadu sira.
  • Sektor Sosial no Saude: Koordenador Servisu Sosial Postu Fatumea ho nia ekipa, hamutuk ho Funsionariu Saude Postu Administrativu Fatumea.
  • Seguransa no Defeza: Segundu Komandante Esquadra Polisia Postu Fatumea ho nia membru sira, Segundu Komandante UPF Postu Anin Matan, no Reprejentante Membru UPF Postu Belulik Leten.

Actividade issar bandeira semanál ne’e sai hanesan matadalan atu hametin liutan espíritu patriotizmu, servisu hamutuk, no hakat ba oin iha jestaun no servisu publiku ba komunidade iha Postu Administrativu Fatumea.




Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima


© 2026 Autoridade Municipal de Covalima