1.  Introdusaun

Servisu Munisipál  Asaun  Sosiál  hanesan ezekutór ba programa governu  nian  iha baze.  Hanesan  ita hotu hatene kona-ba servisu Asaun  Sosiál nian mak halo atendimentu direta no indireta hodi fó satisfasaun ba  komunidade. Governu iha responsabilidade atu asegura nia sidadaun moris dignu  liu hosi atendimentu públiku. Alein de ne’e, diresaun ne’e fó apoiu ba komunidade ne’ebé ho kondisaun voneravél tuir Dekretu Lei Nú 3/2016 – 03 ne’ebé fó kompeténsia ba diresaun Asaun Sosiál  hala’o mos  promosaun  igualdade Jéneru oinsa atu haforsa assuntu jéneru iha repartisaun sira no  sosiedade atu  nune’e programa no orsamentu  guvernu nian ne’ebé  implementa bele refleta ba nesesidade feto no mane.  Problema sosiál ne’ebé enfrenta iha ita nia nasaun, liu-liu kaju violénsia doméstika, violénsia bazeia ba jéneru kontinua eziste no as.  Vitima sira barak liu mak feto no labarik tuir dadus ne’ebé rekoilla hosi VPU mak Diresaun Asaun Sosiál iha mos kompeténsia hodi hala’o sensibilizasaun kona-ba Lei Kontra violénsia doméstika hodi hasae’e konsiensia komunidade atu moris tuir lei, vítima sira asesu ba Justisa no redús violénsia. Diresaun Asaun Sosiál hala’o nia knaar bazeia ba baze legál mak hanesan:  

  1. Konstituisaun RDTL artigu 56, kona-ba seguransa no tulun sosiál nian sidadaun hotu iha direitu ba siguransa no asisitensia sosiál tuir Lei haruka; 
  2. Estadu apoia no fiskaliza tuir lei ba servisu ba funsaun Instituisaun Solidadridade Sosiál nian, no seluk nudar intrese publiku la buka lukru /funan; 
  3. Dekretu Lei Nú 3 /2016 ne’ebé altera ba Decretu Lei nú 54/2020 ho objetivu hodi estabelese prinsipiu sira no norma hirak kona-ba organizasaun nian. 
  4. Artigu 14 alinia a – k  kona-ba kompatensia iha área asaun sosiál. 

Servisu privadu sira hodi tula mate-isin iha Timor Leste la iha kbi’it ida atu hakuak rai laran tomak no la iha numeru sufisiente hosi servisu ne’e atu bele hatan ba pedidu sira mak mosu mai.

La’os deit ba kobertura ida ki’ik mak hatudu iha nivel Nasional no ladun iha kareta barak atu bele hatan ba,servisu privadu sira hodi tula mata-isin tau folin ida mak uma kain barak

Timor oan sira nian labele selu tanba sira nian rendimentu mediu ki’ik.

Ho konjuntu faktor sira ne’e lori ona hodi hari’i, servisu publiku hodi tula mate-isin, ne’ebe mak tu’ur iha Ministeriu trabalho no reinsersaun komunitaria ida liu ba ne’e nia okos.

Nune’e IV Governu konstitusional hare ba importansia servisu ida ne’e mak iha ba ho Timoroan sira hotu,konsidera katak presiza halo fila hikas organizasaun ba servisu ne’e,hodi bele hatan ba nesesidade sira tomak uma kain sira ne’ebe hela iha rai laran tomak ho forma ida justa no hanesan.

Diploma ida ne’e fo kbi’it ba servisu hodi tula mate-isin atu define ninia kriteriu sira rasik kona ba utilizasaun nian no oinsa mak halo finansiamentu.

Nune’e,Governu dekreta,tuir termu sira iha alinea (O hosi artigu 1150 .no alinea d ).Hosi artigu 116 0.Lei-Inan Republika nian no hosi alinea f).N.o2 iha artigu 10 0.hosi dekretu Lei n.0 10/2008,iha 30 fulan Abril.

1.1.Objetivu

  • Hodi garante funsionamentu servisu asaun sosiál nian no fó biban atu jere servisu karru funerariu hodi tula mate isin hosi aldeia ba suku, suku ba postu, ba uma, ba igreja no hosi Munisípiu Liquiça ba Munisípiu sira seluk iha Timor-Leste. 
  • Fó atendimentu ba familia kbi’it laek, liu hosi fornesementu kaixaun ba família  mate bian ne’ebé laiha kbi’it;  
  • Fo asistencia aihan no laos aihan ba familia kbit laek sira 
  • Abordajen Integradu Jéneru hodi apoiu ba fortelesimentu no emansipasaun sósiuekonómiku Feto sira; 
  • Atu fó apoio ba Estudante ho necessidade educativa especiais (Kadeira Rodas)
  • Fó asisténsia no atendimentu ba vítima violénsia doméstika; 
  • Sensibilizasaun no kampañe kona-ba Lei kontra Violénsia Doméstika no Violénsia bazeia ba jéneru. 

1.2. Vizaun, Misaun, Lema 

1.2.1. Vizaun 

1. Ba futuru mellora servisu ba atendimentu públiku ida ne’ebé ho profesional, Imparsialidade, honestidade no Transparancia.

1.2.2. Misaun 

1 Promove Asaun Sosial no asistencia sosial ba vulneravel hotu

1.2.3. Motto /Lema “Servi Ho Fuan no transparancia!“  


© 2026 Autoridade Municipal de Covalima