Perfíl Profisionál Diretora Serviço Municipal de Gestão de Mercados e Turismo
Munisípiu Covalima

 

1. Identidade Pessoál

  • Naran Kompletu: Teresa Pires

  • Data no Fatin Moris: 10 Fevereiro 1982, Fatuk Metan

  • Estadu Sivil: Kaben Nain

  • Relijaun: Katóliku

  • Hela Fatin: Suai, Debos, Munisípiu Covalima

2. Informasaun Profisionál

  • Kategoria/Eskuadra: Funsionáriu PúblikuNivel: Grau C, Eskala VI

  • Kargu Atual: Diretora Serviço Municipal de Gestão de Mercados e Turismo

  • Tinan Servisu iha Administrasaun Públika: Tinan 4

  • Área Kompeténsia:

    • Gestão merkadu tradisionál no modernu

    • Promosaun no dezenvolvimentu turismu lokal

    • Koordenasaun programasaun merkadu ho komersiante lokal

    • Planeamentu no implementasaun estratéjia turístika

3. Formasaun Akademika

Licenciatura iha Area Edukasaun, Universidade Nacional Timor Lorosa’e – 2005

4. Kapasidade Profisionál no Formasaun Adisionál

    • Partisipa iha Treinamentu Nasional ba “Gestão Efetiva Merkadu Lokal – 2021

    • Workshop Nasional ba Promosaun Turismu no Parceria Privadu – 2022

5. Informasaun Kontaktu

A. INTRODUSAUN

Servisu Munisípal Jestaun Merkadu no Turismu, existe ou establese iha tinan 2021, ho ninia Enkuadramentu Legal mak hanesan  Decreto Lei N084/2023, 23 de Novembro, 50  Alteração ba Decreto N0 3/2016 de 16 de março iha artigu 13 no 25 no iha Diploma Ministerial 85/2023 konaba kompetensia Servisu Municipal sira hotu atu hakbesik an liu ba iha komunidade hodi halo jestaun iha merkadu no ba negosiante sira hotu. Nune’e atu halo Jestaun ida nebe’e besik ba komunidade no diak liu maka sei regula espesifikamente iha Artigu no Dekretu Lei hirak tuir mai:

  • Iha artigo 250 konabá fo kompetensia ba Administrador Municipio no PAM atu jere rekursu sira iha Municipio laran
  • Iha artigu 430 konabá misaun Serviço Municipal de Gestão Mercado e Turismo
  • Dekretu Lei Nú 440 konabá kompetencia ba Serviço Municipal de Gestão Mercado e Turismo atu halo jestaun ba komerciu no indústria sira nebé eziste iha Municipio no liu-liu sira nebé uja bens e imóveis sira estadu nian no iha Merkadu.
  • Decreto Lei N0 3 / 2023, Primeira alterasaun husi Dek Lei 33/2008, 25 de Feverreiro konaba Hijenia e Ordem Pública.
  • Sirkular Nú Ref:58/ SMJMT/AMC/ IX/2022 
  • Rejimentu Estabelecimentu Merkadu ho Nú 005/GM/MCIA/X/2014
  • Dekretu Lei N’u: 31/2017, primeiro alterasaun hosi Dekretu Lei Nú 51/2016, konaba licensiamentu Mensajeins Publicitaria
  • Hosi Ministeiro Administrasaun Estatal seidauk iha Dekretu lei ida espesifiku konaba arendamentu, hanesan Retribuisaun, Taxa no Koimas tuir Dekretu lei sira MCIA nian hanesan tuir mai;
  • Dekretu Lei N0 19/2004 konaba Regime Jurídico dos Bens Imóveis Afetação e Arendamento de Bens e Móveis do Dominio Privado do Estado;
  • Decreto Lei N0  23/2009 de 5 de Agosto konaba, Regime das Infracções Administrativa Contra a Económia e a Segurança Alimentar;
  • Dekreto Lei N0. 240 / 2011, 8 de Jonho, causas de suspreensão e apreensão do alvará  comercial no “causas de canselamento do alvara commercial;
  • Rejimentu ba Establesimentu Merkadu ho N0 005/GM/MCIA/X/2014 loro, 9 fulan Outobru, fo difinisaun konaba atu ezekuta dekretu lei sira iha nebe temi iha leten.

B. VIZAUN NO MISAUN

SM-GMT municipal maka autoridade municipal nia servisu nebe iha orientasaun husi presidente Autoridade Municipal,hetan knar atu asegura aplikasaun legislasaun no ezekusaun politika publica programa sira governu nian iha area sira jestaun mercadu,comersiu no promosaun turismo.

C. ORNOGRAMA SERVISU MUNISIPAL JESTAUN MERKADU NO TURISMU

D. TAREFAS SERVISU

  1. Halibur no estuda informasaun nebe persija atu formula proposta ba regulamentu municipal kona ba oras servisu nian iha dalan no gestaun mercado nian
  2. Desenvolve no aprezenta ba presidenti Autoridade municipal proposta regulamentu municipal horario abertura ba aktividade commercial sira faan iha dalan no gestaun mercado nian
  3. Propoin ba Presidenti autoridade Municipal abertura prosedimentu aprovisionamentu nian ba ezekusaun obras sira no fornesimentu sasan nebe nesesario ba konstrusaun,manutensaun,k hadia mercado municipal sira.
  4. Kolabora ho servisu aprovsionamentu municipal hodi prepara espesifikasaun teknika nebe tenki inklui iha dokumentu prosedimentu aprovsionamentuba adjudikasaun kontratu publiku ezekusaun obra k fornesimentu sasan ba konstrusau,manutensaun,k hadia mercado  Municipal.
  5. Simu no registu Pedido sira kona ba transferensia espasu faan komersial sira iha merkadu sira nebe autoridade municipal gere no prepara desijaun presidenti nian kona ba sira.
  6. Simu no regista aplikasaun sira no prepara proposta ba desijaun presidenti Autoridade municipal kona ba emisaun lisensa atu halao atividade ekonomika ba negosio mikro no kiik sira
  7. Simu no regista pedido no prepara proposta desizaunhusi  presidenti Autoridade municipal kona ba emisaun lisensa ba estabelesimentu retalhu sira.
  8. Fo sai no regista lisenca komersial sira nebe fo ba estabelesimentu retalhu sira
  9. Simu no registu pedido sir aba emisaun lisensa sira ba faan ambulante noprepara proposta desizaun husi presidenti Autoridade municipal kona ba ida ne.
  10. Simu no regista pedidu sir aba emisaun lisensamentu hodi tau mensagem publisidade sira no prepara proposta desizaun hospresidenti Autoridade municipal
  11. Simu no registu pedido sir abaatu halo feira sira iha area municipalno prepara proposta desizaun hosi  presidenti Autoridade municipal
  12. Planea no implementa medida kontrolu metrologiku ba estabelesimentu komersial sira iha municipiuolaran no hahu no investiga prosesu administrativa sira hasoru responsavelba violasaun sira nebe identifika iha municipio
  13. Planeia no implementa medida inspecsaunba atividades komersial industrial no servisu iha municipio laran
  14. Promove  inisiativa no asaun apoiosira ho objetivu atu harii estabelesimentu komersial industrial no servisu iha municipio laran
  15. Promove desenvolvimentu atividade artezenatu iha Municipio.
  16. Identifika produtu sira nebe eziste iha municipio ho potensia hodi promove iha potensia komersial.
  17. Desenha,desenvolve no divulga liu husi meius komunikasaun social no publikasaun brosura no panfletu hosi fatin sira nebe istoriku,natural,jeolojuku,iha municipio laran.
  18. Promove atribusaun ofisial bens e movel estatalba instalasaun ba spa ternal sira
  19. Propoin ba presidenti autoridade municipal ba implementasaun konservasaun,reparasaun ba edifisiu k kualker estrutura seluknebe planeia.
  20. Aloka rekursu umanu nebe nesesariuba nia funcionamnetuba instalasaun spa termal nian
  21. Halao knar sira seluk iha area Jestaun Mercadu nian,komersiu  no promosaun  Turismo nian.

E. DADUS

LISTA MERCADO IHA MUNICIPIO COVALIMA 

NOPOSTUSukuALDEIABAIRUTIPU MERKADULoron BazarFASILIDADE
1SUAIDebos1. Tabaco          lo’ot  Cendana 1   Tradisional  Lor-loron  uma negosiu  hamotuk unidade (5), hariis fatin (1) liseru fatin foer (1).
  Camenaça2. Ailok Laran  Ladi / Tua derek  Tradisional  SabaduUma negosiu hamotuk  Unidade (6) offisiu Mercadu (1) (kondisaun aat) Liseru (1) (kondisaun aat)
  Beco3.  BecoBeco CentralTradisaunSextaUma negosiu hamotuk Unidade (3)
2TILOMARLalawa1. SaleleCaikoliTradisionalQuartaUma negosiu hamotuk  Unidadae (5) offisiu funsionariu merkadu unidade (1) kondisaun aat. Familia okupa rai estadu kompostu husi uma kain (5).
   2. Fatuk metanFatuk metanTradisionalFasilidade La iha.
   3. MaubiseMaubise/Cruzamne Foho LulikTradisionalDominguFasilidade La iha.
   4. Merkado Mota MasinMota MasinTradisionalFasilidade La iha.
3FOHOREM 1. SadahurSadahurTradisionalsabadoFasilidade uma unidade (1) kondisaun aat.
4FATUMEA 1. Be Lulik letenBe Lulik LetenTradionalDomingoFasilidade estadu uma unidade   (2) office  funsionariu merkadu (1), liseru (1) sentina (2) profil (1), fasilidade aat hotu.
5FATULULIK 1. BeidasiBeidasiTradisionalFasilidade uma unidade (1) liseiro (1) kondisaun aat. la  Iha aktividades negosiu 
6MAUCATAR 1. NadakNadakTradisionalFasilidade Uma unidade (1) ho kondisaun aat. la iha aktividade negosiu.
7ZUMALAINFatuleto1.Fatuletu (Kampung Baru  )Merkado Central.Tradisional  QintaFasilidade estadu uma  unidade (5) liseiru ida kondisaun aat torneira bee moos ida, kondisaun aat.
  Raimea2. BeboraWe babaTradisionalQuartaFasilidade uma unidade (1) no sentina (1) kondisaun aat.
  Zulo3. Julo’o TazZuloTradisionalQuintaFasilidade Iha merkadu boot uma unidade (1) sentina (1)
  Zulo4. Merkado Kiik.TradisionalSegundaFasilidade La iha.
  Taz-hilin5.  GalitasJulo’oTradisionalSegundaFasilidade la iha.
  Lepo6. Merkado LepoLepoTradisionalTersaFasilidade uma unidade (1) no liseiru (1) kondisaun att.
  Lour7. Cilompo PeletLourTradisionalSextaFasilidade la iha.
TOTAL   18 MERKADOS

Akomodasaun Hotelaria/Guest House  ne’ebe maka Lokaliza iha Municipio Covalima

No Nain ba EmpresaEmpresa naranNo Empresza Tipu akomodasaunTippu KuartuTotal kuartoLokalizasaun
Single roomDbl roomPostoSucoAldeia
1.Otilia NoronhaNorcos Bucar Badaen3622634Guest House134SuaiCamenasaManequin
2.Bendita Helena de Jesus SalsinhaSinha3642246Escritorio/Guest House10SuaiCamenasaManequin
3.Alberto de JesusJeles Brasis Moris Unip.Lda1083465Hotel5813SuaiCamenasaManequin
4.Nesjian Yizhong YunCamenaca1286306Hotel9817SuaiCamenasaAiloklaran
5.Maria Indri wati Tey SeranMaria Inri wati Tey Seran,ENIN3898131Guest House33SuaiCamenasaAiloklaran
6.Ivonia JenioraBete Lalenok1204399Guest House9211SuaiCamenasaAiloklaran
7.Olinda de AraujoRaios Camanesa1147260Office for Rent  6SuaiCamenasaAiloklaran
8.Sejario GuteresUma Privado  5SuaiCamenasaSamfuk
9.Jose do Teo Sarmento VongDragon1031548Hotel 35VIP 338SuaiCamenasaAiloklaran
10.Primos Nahak BerekOSTABER3745623Guest House88SuaiSuai LoroLoro
11.Angelo de JesusELIVANHotel201030SuaiSuai LoroSukabilaran
12.Candida da Costa nohoronaSuvenia Guest House4 4SuaiSuai LoroLoro
13.Joao Bosco Lopes ChungCastelo Fronteira1021892Hotel152429SuaiDebosWe-Matan
14.Maria Goreti M. LopesHarmoni Moniz3477673Guest House235SuaiDebosTabacolot
15.Lidunia Maria Young SoaresVIDA NOVA HOTEL171431SuaiDebosAhinarai
16.Jermana Guteres AmaralFelicita1346542Guest House8 8SuaiDebosAsu-Rai
17.Martina Fernandes da CruzFoho-Tetuk Guest House167SuaiDebosTabacolot
18.Basilio GusmaoSOZINHA Guest House459SuaiDebosTabacolot
19.Jacinta CardosoJuineja1252353Hotel151025MaucatarOguesRanok
20.Filomena de S. AmaralSeran Clau Guest House  7SuaiCamenacaAiloklaran
21.Julião do R. AmaralCaridade Guest House88SuaiDebosTabaco lo’ot
22Emerciana Hoar ClauEmon Guets House3 3SuaiSuai LoroMane Ikun
23Natalino do NacimentoVenerando3838766Guest House729SuaiDebosTabaco lo’ot
24Jejino Amaral de JesusDalijes3744350Guest House5 5SuaiCamenacaAiloklaran
25Moses Meta-Mau Vicenti  Guest House358SuaiCamenacaAiloklaran
Total Hotel7
Total Guest house15
House for rent2

Lista Restorante  ne’ebe maka Lokaliza iha Municipio Covalima

No Nain ba EmpresaLokalizasaun
PostoSucoAldeia
1.Joya  SuaiCamenasaManequin
2.Dragon  SuaiCamenasaManequin
3.Vida Nova  SuaiCamenasaManequin
4.Chung Restorante  SuaiCamenasaAiloklaran
5.Resto Bambang  SuaiCamenasaAiloklaran
6.Mantap Cepara  SuaiCamenasaAiloklaran
7.Ambo One  SuaiCamenasaAiloklaran
8.Tresia  SuaiCamenasaSamfuk
9.Mertha Mulyani  SuaiCamenasaAiloklaran
10.Qurnia-Chung  SuaiSuai LoroLoro
11.Zacto  SuaiSuai LoroSukabilaran
12.Bezera  SuaiSuai LoroLoro
13.Carinhosa  SuaiDebosWe-Matan
  Total Restaurante13


RELATORIU ATVIDADE 2025 HOSI SERVISU MUNISIPAL JESTAUN MERKADU NO TURISMO

Atu hala’o administrasaun públika ida efikaz, efisiente, partisipativu no inovativu iha Servisu Munisípal Jestaun Merkadu no Turismu, no asegura hodi hala’o orientasaun sira Presidente
Ver mais

© 2026 Autoridade Municipal de Covalima