
Perfíl Profisionál Diretora Serviço Municipal de Gestão de Mercados e Turismo
Munisípiu Covalima

1. Identidade Pessoál
-
Naran Kompletu: Teresa Pires
-
Data no Fatin Moris: 10 Fevereiro 1982, Fatuk Metan
-
Estadu Sivil: Kaben Nain
-
Relijaun: Katóliku
-
Hela Fatin: Suai, Debos, Munisípiu Covalima
2. Informasaun Profisionál
-
Kategoria/Eskuadra: Funsionáriu PúblikuNivel: Grau C, Eskala VI
-
Kargu Atual: Diretora Serviço Municipal de Gestão de Mercados e Turismo
-
Tinan Servisu iha Administrasaun Públika: Tinan 4
-
Área Kompeténsia:
-
Gestão merkadu tradisionál no modernu
-
Promosaun no dezenvolvimentu turismu lokal
-
Koordenasaun programasaun merkadu ho komersiante lokal
-
Planeamentu no implementasaun estratéjia turístika
-
3. Formasaun Akademika
Licenciatura iha Area Edukasaun, Universidade Nacional Timor Lorosa’e – 2005
4. Kapasidade Profisionál no Formasaun Adisionál
-
-
Partisipa iha Treinamentu Nasional ba “Gestão Efetiva Merkadu Lokal – 2021
-
Workshop Nasional ba Promosaun Turismu no Parceria Privadu – 2022
-
5. Informasaun Kontaktu
-
Telemóvel: +670 76784281 / 77136003
-
Email: teresia.pires@gmail.com
A. INTRODUSAUN
Servisu Munisípal Jestaun Merkadu no Turismu, existe ou establese iha tinan 2021, ho ninia Enkuadramentu Legal mak hanesan Decreto Lei N084/2023, 23 de Novembro, 50 Alteração ba Decreto N0 3/2016 de 16 de março iha artigu 13 no 25 no iha Diploma Ministerial 85/2023 konaba kompetensia Servisu Municipal sira hotu atu hakbesik an liu ba iha komunidade hodi halo jestaun iha merkadu no ba negosiante sira hotu. Nune’e atu halo Jestaun ida nebe’e besik ba komunidade no diak liu maka sei regula espesifikamente iha Artigu no Dekretu Lei hirak tuir mai:
- Iha artigo 250 konabá fo kompetensia ba Administrador Municipio no PAM atu jere rekursu sira iha Municipio laran
- Iha artigu 430 konabá misaun Serviço Municipal de Gestão Mercado e Turismo
- Dekretu Lei Nú 440 konabá kompetencia ba Serviço Municipal de Gestão Mercado e Turismo atu halo jestaun ba komerciu no indústria sira nebé eziste iha Municipio no liu-liu sira nebé uja bens e imóveis sira estadu nian no iha Merkadu.
- Decreto Lei N0 3 / 2023, Primeira alterasaun husi Dek Lei 33/2008, 25 de Feverreiro konaba Hijenia e Ordem Pública.
- Sirkular Nú Ref:58/ SMJMT/AMC/ IX/2022
- Rejimentu Estabelecimentu Merkadu ho Nú 005/GM/MCIA/X/2014
- Dekretu Lei N’u: 31/2017, primeiro alterasaun hosi Dekretu Lei Nú 51/2016, konaba licensiamentu Mensajeins Publicitaria
- Hosi Ministeiro Administrasaun Estatal seidauk iha Dekretu lei ida espesifiku konaba arendamentu, hanesan Retribuisaun, Taxa no Koimas tuir Dekretu lei sira MCIA nian hanesan tuir mai;
- Dekretu Lei N0 19/2004 konaba Regime Jurídico dos Bens Imóveis Afetação e Arendamento de Bens e Móveis do Dominio Privado do Estado;
- Decreto Lei N0 23/2009 de 5 de Agosto konaba, Regime das Infracções Administrativa Contra a Económia e a Segurança Alimentar;
- Dekreto Lei N0. 240 / 2011, 8 de Jonho, causas de suspreensão e apreensão do alvará comercial no “causas de canselamento do alvara commercial;
- Rejimentu ba Establesimentu Merkadu ho N0 005/GM/MCIA/X/2014 loro, 9 fulan Outobru, fo difinisaun konaba atu ezekuta dekretu lei sira iha nebe temi iha leten.
B. VIZAUN NO MISAUN
SM-GMT municipal maka autoridade municipal nia servisu nebe iha orientasaun husi presidente Autoridade Municipal,hetan knar atu asegura aplikasaun legislasaun no ezekusaun politika publica programa sira governu nian iha area sira jestaun mercadu,comersiu no promosaun turismo.








C. ORNOGRAMA SERVISU MUNISIPAL JESTAUN MERKADU NO TURISMU

D. TAREFAS SERVISU
- Halibur no estuda informasaun nebe persija atu formula proposta ba regulamentu municipal kona ba oras servisu nian iha dalan no gestaun mercado nian
- Desenvolve no aprezenta ba presidenti Autoridade municipal proposta regulamentu municipal horario abertura ba aktividade commercial sira faan iha dalan no gestaun mercado nian
- Propoin ba Presidenti autoridade Municipal abertura prosedimentu aprovisionamentu nian ba ezekusaun obras sira no fornesimentu sasan nebe nesesario ba konstrusaun,manutensaun,k hadia mercado municipal sira.
- Kolabora ho servisu aprovsionamentu municipal hodi prepara espesifikasaun teknika nebe tenki inklui iha dokumentu prosedimentu aprovsionamentuba adjudikasaun kontratu publiku ezekusaun obra k fornesimentu sasan ba konstrusau,manutensaun,k hadia mercado Municipal.
- Simu no registu Pedido sira kona ba transferensia espasu faan komersial sira iha merkadu sira nebe autoridade municipal gere no prepara desijaun presidenti nian kona ba sira.
- Simu no regista aplikasaun sira no prepara proposta ba desijaun presidenti Autoridade municipal kona ba emisaun lisensa atu halao atividade ekonomika ba negosio mikro no kiik sira
- Simu no regista pedido no prepara proposta desizaunhusi presidenti Autoridade municipal kona ba emisaun lisensa ba estabelesimentu retalhu sira.
- Fo sai no regista lisenca komersial sira nebe fo ba estabelesimentu retalhu sira
- Simu no registu pedido sir aba emisaun lisensa sira ba faan ambulante noprepara proposta desizaun husi presidenti Autoridade municipal kona ba ida ne.
- Simu no regista pedidu sir aba emisaun lisensamentu hodi tau mensagem publisidade sira no prepara proposta desizaun hosi presidenti Autoridade municipal
- Simu no registu pedido sir abaatu halo feira sira iha area municipalno prepara proposta desizaun hosi presidenti Autoridade municipal
- Planea no implementa medida kontrolu metrologiku ba estabelesimentu komersial sira iha municipiuolaran no hahu no investiga prosesu administrativa sira hasoru responsavelba violasaun sira nebe identifika iha municipio
- Planeia no implementa medida inspecsaunba atividades komersial industrial no servisu iha municipio laran
- Promove inisiativa no asaun apoiosira ho objetivu atu harii estabelesimentu komersial industrial no servisu iha municipio laran
- Promove desenvolvimentu atividade artezenatu iha Municipio.
- Identifika produtu sira nebe eziste iha municipio ho potensia hodi promove iha potensia komersial.
- Desenha,desenvolve no divulga liu husi meius komunikasaun social no publikasaun brosura no panfletu hosi fatin sira nebe istoriku,natural,jeolojuku,iha municipio laran.
- Promove atribusaun ofisial bens e movel estatalba instalasaun ba spa ternal sira
- Propoin ba presidenti autoridade municipal ba implementasaun konservasaun,reparasaun ba edifisiu k kualker estrutura seluknebe planeia.
- Aloka rekursu umanu nebe nesesariuba nia funcionamnetuba instalasaun spa termal nian
- Halao knar sira seluk iha area Jestaun Mercadu nian,komersiu no promosaun Turismo nian.
E. DADUS
LISTA MERCADO IHA MUNICIPIO COVALIMA
| NO | POSTU | Suku | ALDEIA | BAIRU | TIPU MERKADU | Loron Bazar | FASILIDADE |
| 1 | SUAI | Debos | 1. Tabaco lo’ot | Cendana 1 | Tradisional | Lor-loron | uma negosiu hamotuk unidade (5), hariis fatin (1) liseru fatin foer (1). |
| Camenaça | 2. Ailok Laran | Ladi / Tua derek | Tradisional | Sabadu | Uma negosiu hamotuk Unidade (6) offisiu Mercadu (1) (kondisaun aat) Liseru (1) (kondisaun aat) | ||
| Beco | 3. Beco | Beco Central | Tradisaun | Sexta | Uma negosiu hamotuk Unidade (3) | ||
| 2 | TILOMAR | Lalawa | 1. Salele | Caikoli | Tradisional | Quarta | Uma negosiu hamotuk Unidadae (5) offisiu funsionariu merkadu unidade (1) kondisaun aat. Familia okupa rai estadu kompostu husi uma kain (5). |
| 2. Fatuk metan | Fatuk metan | Tradisional | – | Fasilidade La iha. | |||
| 3. Maubise | Maubise/Cruzamne Foho Lulik | Tradisional | Domingu | Fasilidade La iha. | |||
| 4. Merkado Mota Masin | Mota Masin | Tradisional | – | Fasilidade La iha. | |||
| 3 | FOHOREM | 1. Sadahur | Sadahur | Tradisional | sabado | Fasilidade uma unidade (1) kondisaun aat. | |
| 4 | FATUMEA | 1. Be Lulik leten | Be Lulik Leten | Tradional | Domingo | Fasilidade estadu uma unidade (2) office funsionariu merkadu (1), liseru (1) sentina (2) profil (1), fasilidade aat hotu. | |
| 5 | FATULULIK | 1. Beidasi | Beidasi | Tradisional | – | Fasilidade uma unidade (1) liseiro (1) kondisaun aat. la Iha aktividades negosiu | |
| 6 | MAUCATAR | 1. Nadak | Nadak | Tradisional | – | Fasilidade Uma unidade (1) ho kondisaun aat. la iha aktividade negosiu. | |
| 7 | ZUMALAIN | Fatuleto | 1.Fatuletu (Kampung Baru ) | Merkado Central. | Tradisional | Qinta | Fasilidade estadu uma unidade (5) liseiru ida kondisaun aat torneira bee moos ida, kondisaun aat. |
| Raimea | 2. Bebora | We baba | Tradisional | Quarta | Fasilidade uma unidade (1) no sentina (1) kondisaun aat. | ||
| Zulo | 3. Julo’o Taz | Zulo | Tradisional | Quinta | Fasilidade Iha merkadu boot uma unidade (1) sentina (1) | ||
| Zulo | 4. Merkado Kiik. | – | Tradisional | Segunda | Fasilidade La iha. | ||
| Taz-hilin | 5. Galitas | Julo’o | Tradisional | Segunda | Fasilidade la iha. | ||
| Lepo | 6. Merkado Lepo | Lepo | Tradisional | Tersa | Fasilidade uma unidade (1) no liseiru (1) kondisaun att. | ||
| Lour | 7. Cilompo Pelet | Lour | Tradisional | Sexta | Fasilidade la iha. | ||
| TOTAL 18 MERKADOS | |||||||
Akomodasaun Hotelaria/Guest House ne’ebe maka Lokaliza iha Municipio Covalima
| No | Nain ba Empresa | Empresa naran | No Empresza | Tipu akomodasaun | Tippu Kuartu | Total kuarto | Lokalizasaun | |||
| Single room | Dbl room | Posto | Suco | Aldeia | ||||||
| 1. | Otilia Noronha | Norcos Bucar Badaen | 3622634 | Guest House | 1 | 3 | 4 | Suai | Camenasa | Manequin |
| 2. | Bendita Helena de Jesus Salsinha | Sinha | 3642246 | Escritorio/Guest House | – | – | 10 | Suai | Camenasa | Manequin |
| 3. | Alberto de Jesus | Jeles Brasis Moris Unip.Lda | 1083465 | Hotel | 5 | 8 | 13 | Suai | Camenasa | Manequin |
| 4. | Nesjian Yizhong Yun | Camenaca | 1286306 | Hotel | 9 | 8 | 17 | Suai | Camenasa | Ailoklaran |
| 5. | Maria Indri wati Tey Seran | Maria Inri wati Tey Seran,ENIN | 3898131 | Guest House | – | 3 | 3 | Suai | Camenasa | Ailoklaran |
| 6. | Ivonia Jeniora | Bete Lalenok | 1204399 | Guest House | 9 | 2 | 11 | Suai | Camenasa | Ailoklaran |
| 7. | Olinda de Araujo | Raios Camanesa | 1147260 | Office for Rent | 6 | Suai | Camenasa | Ailoklaran | ||
| 8. | Sejario Guteres | – | – | Uma Privado | 5 | Suai | Camenasa | Samfuk | ||
| 9. | Jose do Teo Sarmento Vong | Dragon | 1031548 | Hotel | 35 | VIP 3 | 38 | Suai | Camenasa | Ailoklaran |
| 10. | Primos Nahak Berek | OSTABER | 3745623 | Guest House | 8 | – | 8 | Suai | Suai Loro | Loro |
| 11. | Angelo de Jesus | ELIVAN | – | Hotel | 20 | 10 | 30 | Suai | Suai Loro | Sukabilaran |
| 12. | Candida da Costa nohorona | Suvenia | Guest House | 4 | 4 | Suai | Suai Loro | Loro | ||
| 13. | Joao Bosco Lopes Chung | Castelo Fronteira | 1021892 | Hotel | 15 | 24 | 29 | Suai | Debos | We-Matan |
| 14. | Maria Goreti M. Lopes | Harmoni Moniz | 3477673 | Guest House | 2 | 3 | 5 | Suai | Debos | Tabacolot |
| 15. | Lidunia Maria Young Soares | VIDA NOVA | HOTEL | 17 | 14 | 31 | Suai | Debos | Ahinarai | |
| 16. | Jermana Guteres Amaral | Felicita | 1346542 | Guest House | 8 | 8 | Suai | Debos | Asu-Rai | |
| 17. | Martina Fernandes da Cruz | Foho-Tetuk | Guest House | 1 | 6 | 7 | Suai | Debos | Tabacolot | |
| 18. | Basilio Gusmao | SOZINHA | Guest House | 4 | 5 | 9 | Suai | Debos | Tabacolot | |
| 19. | Jacinta Cardoso | Juineja | 1252353 | Hotel | 15 | 10 | 25 | Maucatar | Ogues | Ranok |
| 20. | Filomena de S. Amaral | Seran Clau | Guest House | 7 | Suai | Camenaca | Ailoklaran | |||
| 21. | Julião do R. Amaral | Caridade | Guest House | 8 | – | 8 | Suai | Debos | Tabaco lo’ot | |
| 22 | Emerciana Hoar Clau | Emon | Guets House | 3 | 3 | Suai | Suai Loro | Mane Ikun | ||
| 23 | Natalino do Nacimento | Venerando | 3838766 | Guest House | 7 | 2 | 9 | Suai | Debos | Tabaco lo’ot |
| 24 | Jejino Amaral de Jesus | Dalijes | 3744350 | Guest House | 5 | 5 | Suai | Camenaca | Ailoklaran | |
| 25 | Moses Meta-Mau Vicenti | Guest House | 3 | 5 | 8 | Suai | Camenaca | Ailoklaran | ||
| Total Hotel | 7 | |||||||||
| Total Guest house | 15 | |||||||||
| House for rent | 2 | |||||||||
Lista Restorante ne’ebe maka Lokaliza iha Municipio Covalima
| No | Nain ba Empresa | Lokalizasaun | ||
| Posto | Suco | Aldeia | ||
| 1. | Joya | Suai | Camenasa | Manequin |
| 2. | Dragon | Suai | Camenasa | Manequin |
| 3. | Vida Nova | Suai | Camenasa | Manequin |
| 4. | Chung Restorante | Suai | Camenasa | Ailoklaran |
| 5. | Resto Bambang | Suai | Camenasa | Ailoklaran |
| 6. | Mantap Cepara | Suai | Camenasa | Ailoklaran |
| 7. | Ambo One | Suai | Camenasa | Ailoklaran |
| 8. | Tresia | Suai | Camenasa | Samfuk |
| 9. | Mertha Mulyani | Suai | Camenasa | Ailoklaran |
| 10. | Qurnia-Chung | Suai | Suai Loro | Loro |
| 11. | Zacto | Suai | Suai Loro | Sukabilaran |
| 12. | Bezera | Suai | Suai Loro | Loro |
| 13. | Carinhosa | Suai | Debos | We-Matan |
| Total Restaurante | 13 | |||


