I. Identidade Xefe Suku

Naran                           : Julião Pereira A;ves

Edukasaun Literaria      : Sekundariu

Pozisaun                      : Xefe do Suco Fohoren

Nú. Telefone /wa          : 76791220

Email                           : juliãoalves@gmail.com

Religiaun                     : Katolik

II. Profile Suku :

a. Introdusaun

Suku Fohoren hanesan Suku Pilotu ba iha Postu Administrativu Fohoren ne’ebe Kompostu Hosi Aldeia Lima mak hanesan tuir mai ne’e Aldeia Sadahur, Aldeia Fatuc Laran, Aldeia Lo’o Hali, Adeia Fatuc Bitic Laran, Aldeia Loroquida  ho total Populasaun 1.743  kompostu hosi mane 869no Feto 873

b. Baze legal

Base legal mak hanesan Lei No.9/2026 suku sira iha funsaun determinante iha prevensaun hosi ita nia identidade kultural no iha movilizasaun hosi ita nia komunidade local sira atu hala’o esforso koletivu ba rekonstrusaun nasional, importansia sentral hosi suku sira iha ita nia moris nasional tenki hetan rekonhesementu,liu-liu hosi dezenvolvimentu hosi kuadru legal ida ne’ebe fo dalan ba organisaun komunitaria sira hodi bele tuir espetativa sira hosi ita nia komunidade ho nune’e bele kontribui ba valorizasaun hos ifunsaun autoridade ne’ebe tradisional fo ba sira.

c. Vizaun no misaun

Misaun Suku Fohoren

  1. Dezenvolve Insfranstrutura Basiku, no Loke Estrada Foun ba Aldeia Sira
  2. Dezenvolve Kresimento Ekonomiku ba Povu
  3. Dezenvolve Fasilidades Saude, Edukasaun, no Agrikultor
  4. Dezenvolve Setor Socio Kultura, hodi Hametin pas no stabilidade Suco Fohoren

Vizaun

Akumula Funsionamento Forca Rekursu humano hosi Entidades sira hotu hodi empodera Dezemvolvimento Suco Fohoren.

d. Tarefa servisu Suku

Tarefa Servisu Suku Fohoren mak Hanesan Tuir mai ne’e :

Tarefa Servisu ba Konselho do Suku sira maka Sempre Atualiza dadus sira hosi Aldeia mai iha Suku kada Semana ,no hala’o  knar hanesan konselho hodi organiza komunidade sira halo Limpeza Geral  iha loron Sexta.

Tarefa Servisu ba Xefe do Suku mak hanesan

  1. Dirije no Organiza reuniaun konselho do Suku
  2. Halo Planu Aktividades Annual Suku
  3. Asina dokomentu Ofisial(atestadu Deklarasau, Rekomendasaun)
  4. Fasilita Enkontru komunidades atu diskute Prioridade sira
  5. Fo informasaun ba komunidade sira kona ba Programa Governo
  6. Akompanha Implementasaun Projetu sira
  7. Servisu hanesan Mediador ba konflitu kiik iha komunidade

Tarefa Servisu Oficial Administrasaun Suku mak hanesan tuir mai ne’e.

  1. Arquivamentu dadus Suku
  2. Guarda dadus Importante Suku
  3. Prepara Relatorio Mensal no Annual
  4. Rekolha dadus Aktividades Suku
  5. Atualiza dadus Populasaun Suku
  6. Prepara Lista Benefisiarius Programa Suku
  7. Atende komunidade sira ne’ebe Presiza Deklarasaun
  8. Fo Informasaun kona ba Prosedementu Administrativa

III. Mapa Suku Fohorem

IV. Istoria SUKU

a. Kultural suku

Kultura Suku Fohoren mai kedas hosi Beiala sira nia tempu to’o ohin Loron Suku Fohoren ho nia lian Materna Tetun Terik Suku Fohoren hare ba parte Kultura ho lian tetun terik katak Malun ho fetsawa ne’e katak Fetosan ho uma Mane ,hosi parte seluk tuir lisan Suku Fohoren nian ba lia Mate la fo todan ba oan mane ou oan feto tenki oho karau ka oho  Fahi maibe depende ba konsensia hosi oan Feto ho oan Mane nia konsensia, adoptasaun hosi beila sira katak wainhira lia mate hosi oan sira hamotuk ho familia  Uma Liasan ida hodi tau hamotuk osan hodi selu Debe/Sasan sira ne’ebe ita uza durante mate isin Seidauk  vunebre, hosi Parte Seluk kultura Suku Fohoren Feto maka Direitu boot liu Mane Signifika katak  Feto maka hein Uma Lisan ,Wainhira Mane hola Feto , oan sira tenki tama Feto nia Uma Lisan , iha parte Seluk mos Suku Fohoren seidauk Autoriza Feto Sai ou Feto ba mane nia Uma Lisan ho lian tetun terik katak Faen.

b. Lista uma lisan nia naran iha suku laran

NoNaran Uma LisanNaran Katuas Uma UlunAldeiaOBS
1.Uma Loro Metan Oe Fali (Uma Liurai)Hilario FerreiraFatubitik Laran        9
2.Uma MagolAnibal AfonsoFatubitik Laran
3.Uma Bei UdukJulião FerreiraFatubitik Laran
4.Uma Metan KanekAnanias FerrreiraFatubitik Laran
5.Uma Kanek Uma DatoEmilio GusmaoFatubitik Laran
6.Uma Bei Hale SeranAlarico dos SantosFatubitik Laran
7.Uma Bui WenBasilio AmaralFatubitik Laran
8.Uma Mali Gol Baba LaiAnibal AfonsoFatubitik Laran
9.Uma Ki’ikJoao AmaralFatubitik Laran
10.Uma Mane Walu Ferik KatuasFrancisco AlvesLo’ohali        9
11.Uma Mane Walu Suri KasakQuintina SoaresLo’ohali
12.Uma Suri Kasak Uma FukEgenio dos SantosLo’ohali
13.Uma Mane Walu NamonuakAdelino Saldanha BaukLo’ohali
14.Uma Manek LaranJose SaldanhaLo’ohali
15.Uma Lia Nain Basa BerekVerdial AgustinhoLo’ohali
16.Uma MakbukarAnito SaldanhaLo’ohali
17.Uma Manunut Lero MaukAngelo da Costa de OliveiraLo’ohali
18.Uma Lasukar To’osAdelino Saldanha KehiLo’ohali
19.Uma Rai oan KukunPatricio FerreiraFatuk Laran      9
20.Uma Bora Tatakan Bora LaleoAbel do Rego SuriFatuk Laran
21.Uma Tetek HunFernando do RegoFatuk Laran
22.Uma Nen Mane IkunCarlos do RegoFatuk Laran
23.Uma Mane IkunManuel AgustinhoFatuk Laran
24.Uma Niha’a Uma Mala’eAdozindo AmaralFatuk Laran

V. AREA GEOGRAFIKA

Suku Fohorem (kaer ba ema Fohorem) mak nu’udar parte husi komunidade boot Tetun Terik ne’ebé hela iha rai-klaran Timor nian. Iha kofre jeográfiku no administrativu, sira-nia hela-fatin mak hanesan tuir mai ne’e:

  1. Localização Administrativa

Suku Fohorem lokaliza iha Postu Administrativu Fohorem, ne’ebé nulu ba Munisípiu Covalima, iha parte sudoeste (sorin kapa-karuk kraik) husi Timor-Leste.

  • Fronteira: Parte sul no oeste husi área Fohorem nian besik tebes ho fronteira rai-maran entre Timor-Leste ho Indonésia (Provínsia NTT).

2. Karakterístika Jeográfika Área ne’e koñesidu ho ninia kondisaun fíziku ne’ebé kapa’as tebes maibé dezafiu mós:

  • Relevu (Topografia): Fohorem lokaliza iha área foho-leet no foho-aas. Tanba ne’e mak naran “Fohorem” rasik iha ligasaun ho lia-fuan “Foho”. Klima iha ne’ebá malirin uitoan kompara ho kapitál munisípiu Suai ne’ebé iha tasi-ibun.
  • Vezetasaun: Rai ne’e riku ho ai-horis hanesan ai-kameli, ai-na, no mós kafé iha área ne’ebé aas liu.

3. Suku sira iha Postu Fohorem

Postu Administrativu Fohorem la’ós suku ida de’it, maibé kompostu husi suku haat (4) ne’ebé sai mós nu’udar baze ba área jeográfika suku ne’e nian:

  1. FohoremSuku xefe (centro) ne’ebé sai hanesan knua boot.
  2. Dato ToluÁrea ne’ebé mós importante ba istória no kultura.
  3. LaktosSuku ne’ebé besik liu ba área fronteira.
  4. NatarÁrea ne’ebé barak liu foka ba agrikultura.

VI. DIVISAUN FRONTEIRA

Parte Sul               : ho Suku Beiseuc

Parte Norte                       : ho Suku Lactos

Parte Leste                       : Postu Suai Villa

Parte Oeste                      : Suku Dato Rua

VII. DIVISIÓN SUKU

Aldeia hira : Lima (5)

  1. Aldeia Sadahur
  2. Aldeia Fatuc Laran
  3. Aldeia Fatuc Bitic Laran
  4. Aldeia Lo’o Hali
  5. Aldeia Loroquida

VIII. Total Populasaun tuir dadus 2025  

NuNaran AldeiaManeFetoTotal Populasaun
1Lo’ohali124116240
2Fatuc Laran168169355
3Sadahur257273530
4Loroquida158164308
5Fatuc Bitic Laran142164306
6Total 8698721.742

IX. Organograma SUKU

X. Deskrisaun servisu  

Deskrisaun Servisu Xefe do Suku.

  • Dirije no Organiza reuniaun konselho do Suku, Xefe do Suku iha knar Importante atu dirije no organiza reuniaun konselho Suku hodi garante Administrasaun no Dezenvolvementu Suku Lao Ho Diak.
  • Halo Planu Aktividades Annual Suku, Xefe do Suku maka tenki halo Planu Aktividades Annual Suku hodi garante komunidade iha servisu Dezenvolvimentu no Administrasaun lao ho diak planu ne’e uza prioritize tuir nesesidade komunidade nian.
  • Asina dokomentu Ofisial (atestadu Deklarasau, Rekomendasaun) xefe do Suku maka iha knar no responsavel atu asina dokomentus Ofisial sira hanesan deklarasaun ka rekomendasaun hodi valida informasaun ou rekomenda situasaun komunidade.
  • Fo informasaun ba komunidade sira kona ba Programa Governo ligadu ho partesipasaun Enkontru Nivel Munisipiu ou nivel Nasional xefe do Suku hetnan Informasaun sira ligadu ho Programa Goveno nian hatutan fila fali ba komunidade hodi hetan benefisiu hosi Servisu ne’ebe Governo Fo.
  • Akompanha Implementasaun Projetu sira, Xefe do Suku halo nia knar hanesan Xefe do Suku hodi akompanha implementasaun Projetu Suku sira hodi bele garantia Qualidade hodi bele fo benefisiu ba komunidade iha tempu naruk
  • Servisu hanesan Mediador ba konflitu kiik iha komunidade

Servisu Oficial Suku Fohoren

  • Servisu Sekretaria Administrasaun Suku Reprejenta Xefe do Suku Partesipa Enkontru iha Postu mos iha Municipiu wainhira Xefe do Suku Moras ou hala’o servisu iha Fatin Seluk
  • Lidera enkontru ruma ho konselho do Suku ka ho komunidade wainhira xefe do Suku la iha Fatin
  • Prepara Menutas Enkontru
  • Input dadus ba iha Sistema Integrado de Informação e Gestão de Sucos e Aldeias (Siigsa) dadus sira ne’ebe input ba iha sistema Siigsa mak hanesan iha Livru 18
  • Kontrola Oficial Suku sira nia Servisu
  • Prepara Relatoriu Suku kada Q1 to Q4
  • PrenseLivru18

Servisu Oficial Administrasaun Suku

  1. Prepara Lista Prejensa Oficial Suku Nian
  2. Prepara Lista Prejensa Enkontru
  3. Prepara Menutas Enkontru
  4. Prepara Dadus Monografia ho Demografia, Dadus Natalidade, Mortalidade.
  5. Atende komunidade sira ne’ebe mai hasai Deklrasaun
  6. Arquivu dokomentu hanesan karta Tama, karta Sai. Nst…)

Servisu Oficial Assuntos Sosiais Suku

  1. Prepara Dadus Idozus Veteranos, Difisiensia, Vulneravel, Feto Faluk, nst…)
  2. Rekap dadus dadus Idozus, Difisiensia Ne’ebe seidauk hetan direitu Submete ba iha Municipiu.
  3. Prepara dadus Bolsa da Mae
  4. Input dadus Sistema Integrado de Informação e Gestão de Sucos e Aldeias (Siigsa)
  5. Prense Livru 18

Servisu konselu suku sira hotu.

Servisu ba Konselho do Suku sira maka Sempre Atualiza dadus sira hosi Aldeia mai iha Suku kada Semana no hala’o knar hanesan konselho hodi organiza komunidade sira halo Limpeza Geral iha loron Sexta.
 

a. Monografia

b. Demografia

c. Mortalitas

NuNaran AldeiaSukuTotal
1SadahurFohoren3
2LoroquidaFohoren2
3Fatuk LaranFohoren3
4Lo’ohaliFohoren4
5Fatuk Bitik LaranFohoren4
Sub-Total16

d. Natalitas,

NuNaran AldeiaSukuTotal
1SadahurFohoren3
2LoroquidaFohoren4
3Fatuk LaranFohoren8
4Lo’ohaliFohoren2
5Fatuk Bitik LaranFohoren4
Sub-Total21

e. Vulnerabel,

NuNaran AldeiaSukuTotal Befisiario
1SadahurFohoren31
2LoroquidaFohoren5
3Fatuk LaranFohoren2
4Lo’ohaliFohoren32
5Fatuk Bitik LaranFohoren25
Sub-Total95

f. Defisensia,

NuNaran AldeiaSukuTotal Befisiario
1SadahurFohoren3
2LoroquidaFohoren1
3Fatuk LaranFohoren2
4Lo’ohaliFohoren2
5Fatuk Bitik LaranFohoren4
Sub-Total12

g. Idozus

NuNaran AldeiaSukuTotal Befisiario
1SadahurFohoren45
2LoroquidaFohoren21
3Fatuk LaranFohoren29
4Lo’ohaliFohoren23
5Fatuk Bitik LaranFohoren25
Sub-Total143

h. Martíres da pátria

NuNaran AldeiaSukuTotal Feto
1SadahurFohoren11
2LoroquidaFohoren1
3Fatuk LaranFohoren1
4Lo’ohaliFohoren2
5Fatuk Bitik LaranFohoren2
Total17

i. Veteranos

NuNaran AldeiaSukuTotal Feto
1SadahurFohoren11
2LoroquidaFohoren4
3Fatuk LaranFohoren2
4Lo’ohaliFohoren2
5Fatuk Bitik LaranFohoren5
Total24

j. Bolsa da Mae

NuNaran AldeiaSukuTotal Feto
1SadahurFohoren20
2LoroquidaFohoren15
3Fatuk LaranFohoren13
4Lo’ohaliFohoren5
5Fatuk Bitik LaranFohoren6
Total59

Insentivu SUKU

NuNaran KompletuPozisaunTotal Simu $DataAsinatura
Subsidiu Fixo Xefe Suco, Xefe Aldeia, Delegado/a no Funsionariu Suco
1Julião Pereira AlvesXefe do Suco$ 750.00  
2Ferdiano da CostaSecretaris Suco$ 510.00  
3Marcos do Rêgo AmaralOfisial Sociais Suco$ 450.00  
4Flaviana da Costa RamosOfisial Finansas Suco$ 450.00  
5Maria Imaculada da CostaAdministrasaun Suco$ 450.00  
6Elizabeth SoaresXefe Aldeia Sadahur$ 450.00  
7Angelo do RegoXefe Aldeia Fatuk Laran$ 450.00  
8Mouzinho dos Santos de AraujoXefe Aldeia Fatuc Bitic Laran$ 450.00  
9Mario dos SantosXefe Aldeia Lo’ohali$ 450.00  
10Melquiano do RegoXefe Aldeia Loroquida$ 450.00  
11Evaresto do RegoKatuas Lia Nain Suco$ 120.00  
12Octaviano do RegoJoven Mane$ 120.00  
13Jasinta SoaresJoven Feto$ 120.00  
14Aderito dos SantosDelegado Lo’ohali$ 120.00  
15Esperansa MonizDelegada Lo’ohali$ 120.00  
16Abilio de OliveiraDelegado Fatuk Laran$ 120.00  
17Casilda AmaralDelegada Fatuk Laran$ 12.00  
18Maria MonizDelegada Fatuc B.Laran$ 120.00  
19Antonio de JesusDelegado Fatuc B. Laran$ 120.00  
20Januario de Oliveira NoronhaDelegado Sadahur$ 120.00  
21Joanina dos SantosDelegada Sadahur$ 120.00  
22Yusuf Firaun AfonsoDelegado Loroquida$ 120.00  
23Sonia Brigida soaresDelegada Loroquida$ 120.00  
 Sub Total $ 1:$ 6,420.00

Senhas Prezensa

NuNaran KompletuPozisaunTotal Simu $DataAsinatura
Subsidiu Fixo Xefe Suco, Xefe Aldeia, Delegado/a no Funsionariu Suco
1Julião Pereira AlvesXefe do Suco$. 25.00  
2Elizabeth SoaresXefe Aldeia Sadahur$. 25.00  
3Angelo do RegoXefe Aldeia Fatuk Laran$. 25.00  
4Mouzinho dos Santos de AraujoXefe Aldeia Fatuc Bitic Laran$. 25.00  
5Mario dos SantosXefe Aldeia Lo’ohali$. 25.00  
6Melquiano do RegoXefe Aldeia Loroquida$. 25.00  
7Evaresto do RegoKatuas Lia Nain Suco$ .5.00  
8Octaviano do RegoJoven Mane$ .5.00  
9Jasinta SoaresJoven Feto$ .5.00  
10Aderito dos SantosDelegado Lo’ohali$ .5.00  
11Esperansa MonizDelegada Lo’ohali$ .5.00  
12Abilio de OliveiraDelegado Fatuk Laran$ .5.00  
13Casilda AmaralDelegada Fatuk Laran$ .5.00  
14Maria MonizDelegada Fatuc B.Laran$ .5.00  
15Antonio de JesusDelegado Fatuc B. Laran$ .5.00  
16Januario de Oliveira NoronhaDelegado Sadahur$ .5.00  
17Joanina dos SantosDelegada Sadahur$ .5.00  
18Yusuf Firaun AfonsoDelegado Loroquida$ .5.00  
19Sonia Brigida soaresDelegada Loroquida$ .5.00  
 Sub Total $ 1:$ 215.00

Fundus Apoiu Administrasaun

No. DokTransaksaunOsan tamaOsan SaiBalanso
  $ 515.75  
1Selu ATK $ 39,75$.476.00
2Selu Manutensaun Motorizada $ 5.00$.471.00
3Selu konvustivel $ 34.00$.437.00
4Sosa ATK $ 111.00$.326.00
5Sosa Manutensaun Edifisio Suku $ 36,50$.289.50
6Sosa Konbustivel $ 34.00$.255.50
7Sosa Manutensaun Motorizada $ 5.00$.250.50
8Sosa Manutensaun Edifisiu Suku $ 12.00$.238.50
9Selu Matensaun Edifisiu Suku $ 40.00$.198.50
10Sosa Manutensaun Edifisio Suku $ 38.50$.160.00
11Sosa Manutensaun Edifisiu Suku $ 55.00$.105.00
12Sosa Manutensaun Motorizada $ 5.00$.100.00
13Sosa Konvustivel $ 34.00$.66.00
14Sosa ATK $ 66.00$.0

Ekipamentu Eletróniku:

NuNaran FasilidadeQuantidadeMerekKondisaun Fasilidade
Komputer4HpDiak Hotu
2Printer2Epson ho HpIda diak no ida la diak
3Tablet2SamsungDiak Hotu
4Toa Avisu1Diak

Ekipamentu Inventáriu:

NuNaran FasilidadeQuantidadeKondisaun
1Meza Enkontru3Diak Hotu
2Meza Servisu5Diak Hotu
3Kadeira35Diak Hotu
4Almario4Diak Hotu
4Motor Verza1Diak
5Motor Revo1Diak
6Edifisiu2Diak Hotu
7Haris Fatin2Ida diak ida la Diak
8Quadro4Diak Hotu
9Speaker1Diak
10Tian Bandeia1Diak
11Tempat Sampah1Diak

Foto Atividade Suku Fohorem periodu 2025

Ponto Vokal :

Marcos Gusmao, Lic. Eco, M. Gest

    Obrigadu………..

    © 2026 Autoridade Municipal de Covalima