Actividade Secretário Municipal dos Assuntos Sociais e as Organizações “Periodu 2026”

  • Postado em : Feb 25, 2026 08:13 am 3 months atrás


PROGRAMA EMPODERAMENTU FETO IHA MUNISIPIU COVALIMA

Ohin loron Tersa Feira, 24 Fevreiru 2026 Delegasaun Sekretariu Asuntu Sosial no Organizasaun Komunitariu Dr. Alípio Lopes Gusmão hodi halo abertura iha Madre SOM Sta. Rosa ba programa empoderamento feto iha Munisipu Covalima.

Objetivu husi sorumutu ida ne’e atu halo Konsultasaun ho Parseiru Interesadu kona-ba Plataforma Feto sira atu Promove Envolvimentu Ativu Feto sira iha Atividade Ekonomika iha Municipio Covalima.

iha sorumutu ida ne’e hetan partisipa masimu hosi Diretora Servisu Munisipal Apoiu ONG no Organizasaun Komunitaria Munisipiu Covalima Sra. Maria de Jesus Pereira, Diretor IADE, Koordenador SERVE, Polisia VPU, no parseiru dezenvolvimentu sira inklui mos feto iha munisipiu Covalima.


Kinta Feira 26 Fulan Fevereiro 2026 Sekretariu Asuntu Sosial no Organizasaun Komunitariu Partisipa iha Diseminasaun husi Diresaun Nasional SEATOU kona-ba;

MELHORA PRESTASAUN

SERVISU PUBLIKU

AUTORIDADE IHA TIMOR-LESTE LIU HUSI

ASISTENSIA ΤΕΚΝΙΚΑ BA

AREA:

  1. Ordenamento Teritorio
  2. Higiene e Ordem Publika
  3. Organizasaun Urbana
  4. Jestaun Ba Zona Estasionamentu no Durasaun Limitada

ATIVIDADE DISTRIBUISAUN SASÁN NESESIDADE BÁSIKU

Ohin loron sexta feira, 27 -02-2026 Exmo Sekretariu Asuntu Sosial no Organizasaun Komunitáriu hamutuk ho Servisu Munisipál Protesaun Sívil, Gestaun Desastres Naturais halo distribuisaun Nesesidades Báziku ba familia 58 ne’ebé hetan afetadu ba inundasaun iha Suku Beco Postu Administrativou Suai Munisipíu Covalima.


iha loron, quarta 4 Fulan Marsu 2026 Secam-Asoc delega Dr. Alípio Gusmão Lopes hodi halao abertura ba programa FAO kona-ba The Join Programe (JP) on food System transformation ne’ebe implementa ona iha Postu Administrativo Zumalai, postu administrativo Suai ho nia objetivu atu hadi’a asesu ba ai-han nutritivu ba komunidade no mós labarik sira iha Munisipu Covalima.

Atividades ne’e partisipa hosi Líder Komunitariu ho Agrikultur sira ne’ebé mak halo Natar.


Iha Loron Sexta 6 Fulan Marsu 2025, Sekretariu Asuntu Sosial no Organizasaun Komunitariu ho Sekretariu Administrasaun Finansas Munisipiu Covalima, hamutuk ho Komisaun Organizadora kria enkontru konfimasaun final ba preparasaun Simu S.E Primeiro Ministro (PM) ne’ebe sei mai halao Avaliasaun Kondisaun Minimu (AKM) iha loron 11 Fulan Marsu 2025, iha Autoridade Munisipiu Covalima.


𝗦𝗲𝗸𝗿𝗲𝘁𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗔𝘀𝘂𝗻𝘁𝘂 𝗦𝗼𝘀𝗶𝗮𝗹 𝗻𝗼 𝗢𝗿𝗴𝗮𝗻𝗶𝘇𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗞𝗼𝗺𝘂𝗻𝗶𝘁𝗮𝗿𝗶𝗮 𝗛𝗮𝗹𝗼 𝗔𝗯𝗲𝗿𝘁𝘂𝗿𝗮 𝗯𝗮 𝗗𝗲𝘀𝗲𝗺𝗶𝗻𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗕𝗮 𝗠𝗲𝗸𝗮𝗻𝗶𝘀𝗺𝘂 𝗣𝗿𝗼𝘁𝗲𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗧𝗿𝗮𝗳𝗶𝗸𝘂 𝗛𝘂𝗺𝗮𝗻𝘂 𝗶𝗵𝗮 𝗧𝗜𝗠𝗢𝗥-𝗟𝗘𝗦𝗧𝗘

Tersa Feira 17 Fulan Marsu 2026 𝗦𝗲𝗸𝗿𝗲𝘁𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗔𝘀𝘂𝗻𝘁𝘂 𝗦𝗼𝘀𝗶𝗮𝗹 𝗻𝗼 𝗢𝗿𝗴𝗮𝗻𝗶𝘇𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗞𝗼𝗺𝘂𝗻𝗶𝘁𝗮𝗿𝗶𝗮 𝗛𝗮𝗹𝗼 𝗔𝗯𝗲𝗿𝘁𝘂𝗿𝗮 𝗯𝗮 𝗗𝗲𝘀𝗲𝗺𝗶𝗻𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗕𝗮 𝗠𝗲𝗸𝗮𝗻𝗶𝘀𝗺𝘂 𝗣𝗿𝗼𝘁𝗲𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗧𝗿𝗮𝗳𝗶𝗸𝘂 𝗛𝘂𝗺𝗮𝗻𝘂 𝗶𝗵𝗮 Autoridade Munisípio Covalima.

Objetivu husi Deseminasaun ne’e Mak;

✓ Hasa’e koñesimentu kona-ba Lei Trafiku Humanu ba Autoridade Postu Administrativo, líder Komunitariu no joven sira iha Munisipiu Covalima

✓ Hametin kapasidade institusionál no apoia foti desizaun informadu kona-ba asuntu sira relasiona ho protesaun ne’ebé afeta populasaun vulneravel sira iha Rai Laran no Rai Liur.

Sekretariu Asuntu Sosial no Organizasaun Komunitaria agradese ba Parseiru Dezenvolvimento IOM ne’ebe bele kopera ho Komisaun Luta Kontra Trafiku Humanu (KLATU) nune’e ohin loron bele hakat mai iha Munisipiu Covalima hodi bele fahe informsaun jeral no mós lei sira ne’ebe mak ko’alia no regulariza aktus pesoal ka grupu sira ne’ebe mak hola parte ka apoiu ba kazu trafiku humanu, Deseminasaun ida ne’e nesesariu tebes ba Autoridade Munisípio Covalima, tamba Munisipio Covalima mós parte ida ne’ebe besik liu ho Nasaun viziñu sira, nune’e presiza duni informasaun sira ne’e atu labele mosu ba lasu sira atu sai vitima no autor ba krime Organizadu sira ne’ebe kontra Lei Timor-Leste.

Covalima ita iha Postu Administrativo hitu no ohin loron Autoridade, líder Komunitariu no joven sira partisipa iha formasaun iha fatin ida ne’e, ita espera katak liu husi informasaun sira ne’ebe mak ohin loron líder Komunitariu no joven sira hetan bele komprende hodi hatutan mós ba komunidade enjeral iha kada Postu Administrativo ne’ebe existe iha Munisipu Covalima.


Zumalai, 24 Fulan Marsu 2026, 𝐒𝐞𝐤𝐫𝐞𝐭𝐚𝐫𝐢𝐮 𝐀𝐬𝐮𝐧𝐭𝐮 𝐒𝐨𝐬𝐢𝐚𝐥 𝐧𝐨 𝐎𝐫𝐠𝐚𝐧𝐢𝐳𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐊𝐨𝐦𝐮𝐧𝐢𝐭𝐚𝐫𝐢𝐚 𝐇𝐚𝐥𝐨 𝐀𝐛𝐞𝐫𝐭𝐮𝐫𝐚 𝐛𝐚 𝐒𝐞𝐥𝐞𝐛𝐫𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐋𝐨𝐫𝐨𝐧 𝐌𝐮𝐧𝐝𝐢𝐚𝐥 𝐅𝐞𝐭𝐨 𝐢𝐡𝐚 𝐙𝐮𝐦𝐚𝐢, 𝐂𝐨𝐯𝐚𝐥𝐢𝐦𝐚

World Vision Timor Leste (WVTL), hanesan NGO Internasional ba dezenvolvimento ida ne’ebe mak halo parseira ho Governo no Estadu Timor-Leste, hahu kedas iha Tinan 2002, ho nia Estrategia País mak “LABARIK SAUDAVEL NO FOIN-SA’E EMPODERADU BA KOMUNIDADE FORTE”. Atu atinji ba visaun ida ne’e pilar dezenvolviento ne’ebe mak sai targetu/alvu ba dezenvolvimentu mak iha seitor Saude, Edukasaun no Agrikultura, no atividade POWER (Promosaun ba Feto liu husi Empoderamentu Ekonómiku no Direitus). Ho ninia misaun katak atu suporta feto Sira ne’ebé hahu husi tinan (18-40) Timor-oan hodi asesu ba oportunidade ekonomia ne’ebe hanesan sira ne’ebe hetan

apoiu finanseiru husi União europeia no atividade ida ne’e implementa iha Munisipiu Covalima, Postu Administrativo Tilomar iha Suku Maudemo. Casabauc no Lalawa ho Postu Administrativo Zumalai iha Suku Lour ho Tazhilin.

Ohin loron World Vision Timor Leste, iha Area Programa /Regional Covalima liu husi atividade Power konvida Autoridade Munisípio Covalima no mos parte Siguransa no estudante Ensino Básico ho Secundário sira hodi partisipa iha atividade Selebrasaun Loron Mundial Feto ho nia Tema “Selebrasaun Loron Mundial Feto ne’ebe lolos hala’o iha 8 Marsu 2026, liuba hodi hetan” Mundu ne’ebé Igual entre Jéneru”. Atu nune’e bele hasa’e konsensia ba ema hotu hodi halo prevensaun violensia kontra feto no labarik sira, promove igualidade jeneru no empodera feto sira hodi foti desizaun iha familia no komunidade inklui hakbit partisipasaun feto sira nian iha familia , instituisaun Governu no mós organisaun sira.

Iha fatin hanesan 𝗦𝗲𝗸𝗿𝗲𝘁𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗔𝘀𝘂𝗻𝘁𝘂 𝗦𝗼𝘀𝗶𝗮𝗹 𝗻𝗼 𝗢𝗿𝗴𝗮𝗻𝗶𝘇𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗞𝗼𝗺𝘂𝗻𝗶𝘁𝗮𝗿𝗶𝗮 lori Autoridade Munisípio Covalima nia naran fo parabéns ba maluk feto sira ba loron ida ohin ne’ebe ita bele selebra loron importante ida ne’e lolos ita halao selebrasaun ne’e iha loron 8 Fulan Marsu liuba maibe liu husi ita nia Parseiru World Vision nia planu ohin loron ita hamutuk hodi selebra loron inportante ida ne’e iha Postu Administrativo Zumalai Munisipio Covalima.

Lori Autoridade Munisípio Covalima nia naran louva no agaradese tamba to’o iha momentu ida ne’e IX Governu Konstitusional liu husi Sekretaria Estadu Igualdade (SEI) ho Parseiru Xave sira hari’i ona Rede Lider feto iha Munisipu 4 hodi inisia Programa Women Leaders Network husi tinan 2025-2027.

Fiar katak ho programa ne’ebe iha sei kapasita inan feton sira husi iha Postu Administrativo no Munisipiu hodi bele hasae sira nia koñesimentu kona-ba igualdade Jeneru nune’e haforsa mós abilidade jestores no lideransa ba influensa iha desizaun sira no mós sei fo impaktu pozitivu ba atendimento ne’ebe inkluzivu no responde ba Nesesidades Feto, ema ema ho difisiensia no grupu marginal Sira iha komunidade nia laran.

Iha selebrasaun loron importante ida ne’e mós partisipa hosi Líder Eskola sira estudante sira hodi bele rona diretamente diseminasaun informasaun husi Oradores sira ba ita hotu iha fatin ida ne’e hodi komprende kona-ba Igualdade Jeneru no violensia Bazeia ba Jeneru no mos asuntu inportante sira ne’ebé liga ba Direitu no dever inan feton sira ba dezisaun iha familia no mós instituisaun sira no komprende mós Kona-ba hapara violensia hasoru labarik ki’ik no inan feton sira iha familia no mós komunidade.

Coppyright hosi Portal Munisipal Covalima

Mídia Secam-Asoc


𝗦𝗲𝗸𝗿𝗲𝘁𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗔𝘀𝘂𝗻𝘁𝘂 𝗦𝗼𝘀𝗶𝗮𝗹 𝗻𝗼 𝗢𝗿𝗴𝗮𝗻𝗶𝘇𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗞𝗼𝗺𝘂𝗻𝗶𝘁𝗮𝗿𝗶𝗮 𝗛𝗮𝗹𝗼 𝗔𝗯𝗲𝗿𝘁𝘂𝗿𝗮 𝗯𝗮 𝗗𝗲𝘀𝗲𝗺𝗶𝗻𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗕𝗮 𝗠𝗲𝗸𝗮𝗻𝗶𝘀𝗺𝘂 𝗣𝗿𝗼𝘁𝗲𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗧𝗿𝗮𝗳𝗶𝗸𝘂 𝗛𝘂𝗺𝗮𝗻𝘂 𝗶𝗵𝗮 𝗧𝗜𝗠𝗢𝗥-𝗟𝗘𝗦𝗧𝗘

Tersa Feira 17 Fulan Marsu 2026 𝗦𝗲𝗸𝗿𝗲𝘁𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗔𝘀𝘂𝗻𝘁𝘂 𝗦𝗼𝘀𝗶𝗮𝗹 𝗻𝗼 𝗢𝗿𝗴𝗮𝗻𝗶𝘇𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗞𝗼𝗺𝘂𝗻𝗶𝘁𝗮𝗿𝗶𝗮 𝗛𝗮𝗹𝗼 𝗔𝗯𝗲𝗿𝘁𝘂𝗿𝗮 𝗯𝗮 𝗗𝗲𝘀𝗲𝗺𝗶𝗻𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗕𝗮 𝗠𝗲𝗸𝗮𝗻𝗶𝘀𝗺𝘂 𝗣𝗿𝗼𝘁𝗲𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗧𝗿𝗮𝗳𝗶𝗸𝘂 𝗛𝘂𝗺𝗮𝗻𝘂 𝗶𝗵𝗮 Autoridade Munisípio Covalima.

Objetivu husi Deseminasaun ne’e Mak;

✓ Hasa’e koñesimentu kona-ba Lei Trafiku Humanu ba Autoridade Postu Administrativo, líder Komunitariu no joven sira iha Munisipiu Covalima

✓ Hametin kapasidade institusionál no apoia foti desizaun informadu kona-ba asuntu sira relasiona ho protesaun ne’ebé afeta populasaun vulneravel sira iha Rai Laran no Rai Liur.

Sekretariu Asuntu Sosial no Organizasaun Komunitaria agradese ba Parseiru Dezenvolvimento IOM ne’ebe bele kopera ho Komisaun Luta Kontra Trafiku Humanu (KLATU) nune’e ohin loron bele hakat mai iha Munisipiu Covalima hodi bele fahe informsaun jeral no mós lei sira ne’ebe mak ko’alia no regulariza aktus pesoal ka grupu sira ne’ebe mak hola parte ka apoiu ba kazu trafiku humanu, Deseminasaun ida ne’e nesesariu tebes ba Autoridade Munisípio Covalima, tamba Munisipio Covalima mós parte ida ne’ebe besik liu ho Nasaun viziñu sira, nune’e presiza duni informasaun sira ne’e atu labele mosu ba lasu sira atu sai vitima no autor ba krime Organizadu sira ne’ebe kontra Lei Timor-Leste.

Covalima ita iha Postu Administrativo hitu no ohin loron Autoridade, líder Komunitariu no joven sira partisipa iha formasaun iha fatin ida ne’e, ita espera katak liu husi informasaun sira ne’ebe mak ohin loron líder Komunitariu no joven sira hetan bele komprende hodi hatutan mós ba komunidade enjeral iha kada Postu Administrativo ne’ebe existe iha Munisipu Covalima.


TERSA 14 FULAN ABRIL 2026, SEKRETARIU ASUNTU SOSIAL NO ORGANIZASAUN KOMUNITARIU AKONPAIÑA SE. SECoop KOLLETA PRODUTU LOKÁL ” BAFO KAYRALA” IHA SUKU BELECASAC POSTU ADMINISTRATIVO MAUCATAR, COVALIMA


𝗦𝗲𝗸𝗿𝗲𝘁𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗔𝘀𝘂𝗻𝘁𝘂 𝗦𝗼𝘀𝗶𝗮𝗹 𝗻𝗼 𝗢𝗿𝗴𝗮𝗻𝗶𝘇𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗞𝗼𝗺𝘂𝗻𝗶𝘁𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗛𝗮𝗹𝗮𝗼 𝗔𝗯𝗲𝗿𝘁𝘂𝗿𝗮 𝗣𝗿𝗼𝗴𝗿𝗮𝗺𝗮 𝗪𝗼𝗿𝗸𝘀𝗵𝗼𝗽 𝗻𝗲’𝗲𝗯𝗲 𝗢𝗿𝗴𝗮𝗻𝗶𝘇𝗮 𝗛𝘂𝘀𝗶 𝗔𝗟𝗙𝗘𝗟𝗔 𝗶𝗵𝗮 𝗖𝗼𝘃𝗮𝗹𝗶𝗺𝗮

Kuarta Loron 22 Fulan Abril 2026 Sekretariu Asuntu Sosial no Organizasaun Komunitariu halo Abertura Programa Workshop ne’ebe Organiza husi Organizaun Asistensia Legal Ba Mestre Feto no Labarik (ALFELA) iha Salaun Paróquia Ave Maria Suai.

Iha loron importante ida ne’e ita hotu hamutuk hodi partisipa iha worksohop ne’ebe ho tema 𝙃𝙖𝙛𝙤𝙧𝙨𝙖 𝙆𝙤𝙢𝙪𝙣𝙞𝙙𝙖𝙙𝙚 𝙇𝙂𝙏𝘽𝙄𝙌+ 𝙣𝙤 𝙚𝙢𝙖 𝙝𝙤 𝘿𝙞𝙛𝙞𝙨𝙞𝙚𝙣𝙨𝙞𝙖 𝙣𝙞𝙖 𝙆𝙤ñ𝙚𝙨𝙞𝙢𝙚𝙣𝙩𝙪 𝙃𝙤𝙙𝙞 𝘼𝙨𝙚𝙨𝙪 𝘽𝙖 𝙅𝙪𝙨𝙩𝙞𝙨𝙖”, ne’ebe iha loron ida ohin ita nia orador sira sei mai husi Organizasaun Asistensia Legal ba Feto no Labarik (ALFELA) Ho Servisu Apoiu Pessoa Vulneravel (SAPV) parte Justisa inklui organizasaun sira seluk ne’ebé luta ba injustisa sosial no violensia bazeia ba jéneru iha ita nia rai Doben Timor-Leste.

Husi parte Autoridade Munisipal haree Organizasaun Asistensia Legal ba Feto no Labarik (ALFELA) nu’udar organizasaun independente ida no nuudar mös pontu importante ida ne’ebé bazela ba konstituisaun RDTL. Artigu 26 kona-ba oinsa garante sidadaun hotu nia direitu asesu ba tribunal. Ita haree katak ho prezensa Organizasaun Asistensia Legal ba Feto no Labank (ALFELA) nian, bele tulun ema hotu liu atu tulun grupu Vulneravel sira hanesan leto, labarik no más komunidade LGBTIQ+ no ema ho Difisiensia (EHD).

Liu hosi workshop ida ne’e hein katak husi Organizasaun (ALFELA) no mos parte Justisa ninian bele fahe informasaun kona-ba asistensia legal no kazu violensia bazeia ba jeneru, no mós oinsa bele garante justisa ne’ebé inkluzivu, no oinsa bele garante protesaun juridiku ba vittima husi grupu vulneravel sira.

Ita sei hatene mos kona-ba oinsa proteje Direitu, hakotu Stigma Diskriminasaun ba komunidade LGBTIQ+ no Garantia asesibilidade no akomodasaun Razoávei ba ema ho Difisiensia iha sistema justis Formal iha Timor-Leste

Iha biban ida ne’e ha’u hakarak hato’o importansia no husu ita nia atensaun ba asuntu Violensi Domestika, ka baibain ita bolu Kekerasan Dalam Rumah Tangga (KDRT).

Tamba Violensia Domestika laos de’it asuntu privadu ida familia ida ka komunidade ida nia laran, maibe nu’udar probeima sosial ida ho impaktu ne’ebe dook, Violensia bele akontese ho forma oioin inklui fizik Psicologiku, ekonomiku, no verbal.

Violensia ninia impaktu lacos delt sente husi vitima direita maibe mos husi sira nia oan no sira ho komunidade ne’ebé haleu Dala barak vitima sira hosi violensia domestika sente tauk, moe ka laiha kbit atu hato o sira na preokupasaun sira kona-ba problema ne’ebé sira hasoru. Tamba nee ita nia papel nu’udar komunidade krazial lebes atu kria ambiente ida ne’ebé seguru, kuidadu no la tolera forma violensia hotu-hotu la presiza hasa’e konsiensia ema hotu nian katak uma tenke sai fatin ida ne ebé seguru, laos fatin ida ne’ebé kuda tauk

Ita tenke kontinua promove Edukasaun kona-ba direitu familia nian, komunikasaun saudavel, no rezolusaun konfitu ta ho violensia, ita moós presiza fo apolu ba vitima sira atu brani buka tulun, tantu llu hosi familia, lider komunitariu sira, ka instituisaun autorizadu sira atu sira bele hetan justisa

Iha biban ida ne’e mos iori Autoridade Munisipiu Covalima nia naran hato’o agradese wa’in ba Organizasaun Asistensia Legal ba Feto no Labank (ALFELA) ne’ebe bele kria workshop ida ne’e hodi bele fahe informasaun ba ita nia maluk (LGBTIQ) no ema ho Difisiensia (EHD) ho familia Vulnerável sira atu sira bele iha koñesimentu ne’ebè di’ak hodi bele hasoru situasaun moris iha Rai RDTL ida ne’e no bele hasoru situasaun seluk kona ba sira nia direitu ne ebe violadu husi ema seluk iha Komunidade nia leet no iha populasaun ne’ebe sira pertense ba.

Mídia Secam-Asoc


𝗦𝗲𝗸𝗿𝗲𝘁𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗔𝘀𝘂𝗻𝘁𝘂 𝗦𝗼𝘀𝗶𝗮𝗹 𝗻𝗼 𝗢𝗿𝗴𝗮𝗻𝗶𝘇𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗞𝗼𝗺𝘂𝗻𝗶𝘁𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗛𝗮𝗹𝗮𝗼 𝗔𝗯𝗲𝗿𝘁𝘂𝗿𝗮 𝗔𝘁𝗶𝘃𝗶𝗱𝗮𝗱𝗲 𝗧𝗿𝗲𝗶𝗻𝗮𝗺𝗲𝗻𝘁𝘂 𝗯𝗮 𝗘𝗻𝘂𝗺𝗲𝗱𝗼𝗿𝗲𝘀 𝗦𝗮ú𝗱𝗲 𝗡𝘂𝘁𝗿𝗶𝘀𝗮𝘂𝗻𝗜𝗻𝗮𝗻 𝗻𝗼 𝗢𝗮𝗻 (𝗦𝗔𝗡𝗨𝗧𝗥𝗜𝗢) 𝗶𝗵𝗮 𝗖𝗼𝘃𝗮𝗹𝗶𝗺𝗮

𝘒𝘪𝘯𝘵𝘢 23 𝘍𝘶𝘭𝘢𝘯 𝘈𝘣𝘳𝘪𝘭 2026, 𝘚𝘦𝘬𝘳𝘦𝘵𝘢𝘳𝘪𝘶 𝘈𝘴𝘶𝘯𝘵𝘶 𝘚𝘰𝘴𝘪𝘢𝘭 𝘯𝘰 𝘖𝘳𝘨𝘢𝘯𝘪𝘻𝘢𝘴𝘢𝘶𝘯 𝘒𝘰𝘮𝘶𝘯𝘪𝘵𝘢𝘳𝘪𝘶 𝘏𝘢𝘭𝘢𝘰 𝘈𝘣𝘦𝘳𝘵𝘶𝘳𝘢 𝘈𝘵𝘪𝘷𝘪𝘥𝘢𝘥𝘦 𝘛𝘳𝘦𝘪𝘯𝘢𝘮𝘦𝘯𝘵𝘶 𝘣𝘢 𝘌𝘯𝘶𝘮𝘦𝘥𝘰𝘳𝘦𝘴 160 𝘚𝘢ú𝘥𝘦 𝘕𝘶𝘵𝘳𝘪𝘴𝘢𝘶𝘯𝘐𝘯𝘢𝘯 𝘯𝘰 𝘖𝘢𝘯 (𝘚𝘈𝘕𝘜𝘛𝘙𝘐𝘖) 𝘪𝘩𝘢 𝘔𝘶𝘯𝘪𝘴𝘪𝘱𝘪𝘶 𝘊𝘰𝘷𝘢𝘭𝘪𝘮𝘢, Enumeradores sira ne’ebe mak sei tuir formsaun ba funsaun Sira hanesan;

  1. Kordenador Postu Ema na’in 7
  2. Supervisor Ema na’in 17
  3. Enumerador Ema na’in 128
  4. Motorista Ema na’in 8

Husi Formsaun ida ne’e nu’udar Sekretariu Asuntu Sosial no Organizasaun Komunitariu hato’o ba formandu sira atu bele tuir formsaun ida ne’e hodi bele komprende kona-ba oinsa bele koleta dados ida ne’ebe ho lolos no Kualidade iha kada Postu Administrativo hitu Suku 30 iha Munisipiu Covalima. Husu formandu sira hotu ne’ebe partisipa formasaun durante semana ida ne’e nia laran ho di’ak no atensaun atu ita boot sira tuun ba koleta dados iha ita nia komunidade tuir duni orientasaun no matadalan sira ne’ebe mak ita boot sira sei hetan husi formador sira durante semana ida.

Formsaun sira hanesan importante tetebes atu bele tulun IX Governu Konstitusional ne’ebe liu husi Ministério Solidariedade Sosial kria Planu ida ne’e hamutuk ho Parseiru Xave sira hodi haree asuntu importante ne’ebe liga ba saúde Nutisaun Inan no Oan (SANUTRIO), tamba haree husi dados ba malnutrisaun bolu mós atensaun mai ita hotu husi parte Governu no mós Parseiru Dezenvolvimento sira atu bele haree hodi rezolve tuir Situasaun ne’ebe mak iha.

Tamba ne’e dala ida tan ba formandu sira hotu ita no imi hotu liliu imi na’in 160 ne’e atu koleta dados iha baze ho lolos tuir espetativa ne’ebe mak Ministeriu Solidariedade Sosial WFP no mós Institutu Nasional Estatística Timor-Leste iha, hein katak husi Enumeradores ne’ebe iha sei rekolla dadus iha Postu Administrativo 7 hodi kontribui ba programa ne’ebe iha hodi rezolve no halo mudansa ba Saúde Nutrisaun Inan no Oan (SANUTRIO) iha Munisipiu Covalima.

Mídia Secam-Asoc


𝗦𝗲𝗸𝗿𝗲𝘁𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗔𝘀𝘂𝗻𝘁𝘂 𝗦𝗼𝘀𝗶𝗮𝗹 𝗻𝗼 𝗢𝗿𝗴𝗮𝗻𝗶𝘇𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗞𝗼𝗺𝘂𝗻𝗶𝘁𝗮𝗿𝗶𝗮 𝗛𝗮𝗺𝘂𝘁𝘂𝗸 𝗵𝗼 𝗔𝘂𝘁𝗼𝗿𝗶𝗱𝗮𝗱𝗲 𝗣𝗿𝗼𝘁𝗲𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗦𝗶𝘃𝗶𝗹 𝗔𝗸𝗼𝗻𝗽𝗮𝗶ñ𝗮 𝗦𝗘 𝗣𝗿𝗲𝘇𝗶𝗱𝗲𝗻𝘁𝗲 𝗥𝗲𝗽𝘂𝗯𝗹𝗶𝗸𝗮 𝗗𝗲𝗺𝗼𝗸𝗿𝗮𝘁𝗶𝗸𝗮 𝗧𝗶𝗺𝗼𝗿-𝗟𝗲𝘀𝘁𝗲 𝗩𝗶𝘇𝗶𝘁𝗮 𝗥𝗲𝘇𝗶𝗱𝗲𝗻𝘀𝗶𝗮 𝗞𝗮𝘇𝗮𝗹 𝗻𝗲’𝗲𝗯𝗲 𝗠𝗼𝘁𝗮 𝗟𝗼𝗿𝗶

Covalima, 28 Fulan Abríl 2026 – Prezidente Repúblika José Ramos Horta akompaña husi Autoridade Covalima vizita família matebein ne’ebé hakotu nia peregrinasaun moris, tanba mota karau ulun lori iha Sábadu loron 24 Fulan Abríl liuba.

Mota Karau ulun lori kazal ne’e ho naran Alcino da Costa Afonso ho idade 54 nia kaben Maria da Costa 45 mota lori bainhira fila husi to’os atu fila ba nia Rezidensia iha Aldeia Kiar,Suku Matai ,Postu Administrativo Maucatar, tanba udan tuun ho intensidade forte halo volume bee mota makaas nune’e bainhira sidadaun na’in-rua atu ultrapasa maibe la konsege liu ba sorin tamba mota ho korente boot no lori kazal na’in to’o hakotu iis.

Hafoin Simu informasaun ne’ebé ekipa husi KJDM tuun ba terrenu iha lokal akontesimentu hodi buka mate isin kazal ne’ebé mota lori. Nune’e hafoin ekipa Konsellu Jestaun Desastre Munisipál (KJDM), hetan matebian na’in rua ne’e hodi entrega kedas ba família hodi hala’o prosesu funebre tuir kultura Postu Administrativo Maucatar ne’ebé halot iha domingu loron 26 Fulan Abril 2026.

Alende SE Prezidente Republika Demokratika Timor-Leste vizita no apoiu família oan kiak iha Aldeia Kiar, kontinua kedas halo vizita no observasaun ba familia afetadu husi inundasaun iha Suku Suai loro hodi tulun mós Nesesidades Báziku ba familia afetadu sira iha Suku Suai loro Postu Administrativo Suai Munisipio Covalima.

Mídia Secam-Asoc



SERIMÓNIA ENTREGA SERVISU HUSI KOMANDANTE SESANTE BA KOMANDANTE ATUAL
NO ANIVERSÁRIU EZISTÉNSIA AES-PNTL BA DALA III

𝗖𝗼𝘃𝗮𝗹𝗶𝗺𝗮, 𝟮𝟴 𝗔𝗯𝗿𝗶𝗹 𝟮𝟬𝟮𝟲 – 𝗞𝗼𝗺𝗮𝗻𝗱𝘂 𝗣𝗡𝗧𝗟 𝗠𝘂𝗻𝗶𝘀í𝗽𝗶𝘂 𝗖𝗼𝘃𝗮𝗹𝗶𝗺𝗮 𝗖𝗼𝘃𝗮𝗹𝗶𝗺𝗮, 𝗿𝗲𝗮𝗹𝗶𝘇𝗮 𝘀𝗲𝗿𝗶𝗺ó𝗻𝗶𝗮 𝗲𝗻𝘁𝗿𝗲𝗴𝗮 𝗦𝗲𝗿𝘃𝗶𝘀𝘂 𝗵𝘂𝘀𝗶 𝗞𝗼𝗺𝗮𝗻𝗱𝗮𝗻𝘁𝗲 𝗞𝗼𝗺𝗮𝗻𝗱𝘂 𝗣𝗡𝗧𝗟 𝗠𝘂𝗻𝗶𝘀𝗶𝗽𝗶𝘂 𝗖𝗼𝘃𝗮𝗹𝗶𝗺𝗮 𝘀𝗲𝘀𝗮𝗻𝘁𝗲, 𝗦𝘂𝗽𝗲𝗿𝗶𝗻𝘁𝗲𝗻𝗱𝗲𝗻𝘁𝗲 𝗣𝗼𝗹í𝘀𝗶𝗮 𝗜𝗻á𝗰𝗶𝗼 𝗔𝗺𝗮𝗿𝗮𝗹, 𝗯𝗮 𝗞𝗼𝗺𝗮𝗻𝗱𝗮𝗻𝘁𝗲 𝗳𝗼𝘂𝗻, 𝗦𝘂𝗽𝗲𝗿𝗶𝗻𝘁𝗲𝗻𝗱𝗲𝗻𝘁𝗲 𝗫𝗲𝗳𝗲 𝗣𝗼𝗹í𝘀𝗶𝗮 𝗣𝗮𝘂𝗹𝗶𝗻𝗼 𝗖𝗮𝗿𝗺𝗼 𝗣𝗲𝗿𝗲𝗶𝗿𝗮.

𝗦𝗲𝗿𝗶𝗺ó𝗻𝗶𝗮 𝗿𝗲𝗳𝗲𝗿𝗲 𝗮𝗸𝗼𝗻𝘁𝗲𝘀𝗲, 𝗵𝗮𝗳𝗼𝗶𝗻 𝗞𝗼𝗺𝗮𝗻𝗱𝗮𝗻𝘁𝗲 𝗠𝘂𝗻𝗶𝘀í𝗽𝗶𝘂 𝗻𝗮𝗶𝗻 𝗿𝘂𝗮 𝗻𝗲 𝗵𝗮𝗺𝘂𝘁𝘂𝗸 𝗵𝗼 𝗦𝘂𝗽𝗲𝗿𝗶𝗼𝗿𝗲𝘀 𝗣𝗡𝗧𝗟 𝘀𝗲𝗹𝘂𝗸, 𝗵𝗲𝘁𝗮𝗻 𝗼𝗿𝗱𝗲𝗻 𝗡𝗼𝗺𝗲𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗵𝘂𝘀𝗶 𝗘𝘅𝗲𝗹é𝗻𝘀𝗶𝗮 𝗞𝗼𝗺𝗮𝗻𝗱𝗮𝗻𝘁𝗲 𝗝𝗲𝗿𝗮𝗹 𝗣𝗼𝗹í𝘀𝗶𝗮 𝗡𝗮𝘀𝗶𝗼𝗻𝗮𝗹 𝗧𝗶𝗺𝗼𝗿-𝗟𝗲𝘀𝘁𝗲, 𝗶𝗵𝗮 𝗱𝗮𝘁𝗮 𝟮𝟬 𝗙𝘂𝗹𝗮𝗻 𝗔𝗯𝗿í𝗹 𝘁𝗶𝗻𝗮𝗻 𝟮𝟬𝟮𝟲, 𝗻𝗼 𝘁𝗼𝗺𝗮𝗱𝗮 𝗣𝗼𝘀𝘀𝗲 𝗶𝗵𝗮 𝗱𝗮𝘁𝗮 𝟮𝟳 𝗙𝘂𝗹𝗮𝗻 𝗔𝗯𝗿í𝗟 𝘁𝗶𝗻𝗮𝗻 𝟮𝟬𝟮𝟲.

Iha serimónia importante ida ne’e mós nu’udar Sekretariu Asuntu Sosial no Organizasaun Komunitaria Uluk nanain, hato’o agradesementu ba Maromak no grasa tomak bele hola parte iha loron importante ida ne’e. Agradese mos ba konvidadus sira hodi fo tempu ba marka prezensa iha aktividade ida ne’e ita boot sira nia prezensa nu’udar apoiu ne’ebe iha valor boot tebes ba susesu hodi selebra serimónia entrega kna’ar ba komandante PNTL Munisipiu Covalima, hamutuk ho komemorasaun aniversáriu AES- PNTL ba dala tolu[3]

Ho Onra no respeitu ba serimonia entrega kna’ar ida ne’e la’os de’it troka lideransa, maibė nu’udar pasu krusial ida ba kontinuidade no organizasaun nian Ex- Komandante PNTL Covalima ami hato’o apresiasaun no agradesementu kle’an ba dedikasaun no sakrifisiu, no serbisu makaas ne’ebé ita boot hatudu ona durante mandatu iha Munisipiu Covalima, ita boot nia kontribuisaun sai ona sasin ba progresu instituisaun PNTL nian no ba seguransa komunidade iha Munisipiu Covalima.

Ba komandante foun ne’ebé foin simu knaar, ami hato’o benvindu no votus susesu ba ita boot nia misaun foun, fiar katak ho pozisaun ida ne’e reprezenta konfiansa no responsabilidade ne’ebé boot hodi kontinua misaun PNTL nia iha Munisipiu Covalima, ami fiar katak ho lideransa foun ita boot kontinua programa sira ne’ebe di’ak ona, по lori mos inovasaun no espiritu foun mantein koperasaun no servisu hamutuk hodi garante seguransa, ordem hodi servi ba paz no estabilidade, ba komunidade ho di’ak liu tan ita Rai ida ne’e.

Iha okaziaun ksolok ida ne’e, ita mos selebra aniversáriu asosiasaun Feen-La’en ba PNTL datolu. Tinan tolu nu’udar tempu ida ne’ebë prova ona solidariedade no kmanek ne’ebé eziste iha ita nia leet. Papel familia nian liuliu konfiansa [feen-la’en] sira nia, fundamental tebes fo apoiu moral no espiritu ba menbru PNTL sira atu hala’o sira nia kbiit no misaun iha dezafiu nia laran.

Ami Autoridade Munisipiu Covalima espera katak asosiasaun ida ne’e sei kontinua buras nu’udar fatin ne’ebé hametin lasu familiar, hadi’a moris di’ak membru sira nian, no fo kontribuisaun pozitivu ba sosiedade enjeral iha Rai Covalima.

Ikus liu, mai ita uza momentu ohin nian nu’udar enerzia foun atu kontinua serbi ho laram mos, mantein unidade, no fo an tomak liliu atu garante paz no estabilidade hodi kontribui ba prosesu Dezenvolvimentu iha ita nia nasaun no estadu.

Mídia Secam-Asoc


𝗦𝗲𝗸𝗿𝗲𝘁𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗔𝘀𝘂𝗻𝘁𝘂 𝗦𝗼𝘀𝗶𝗮𝗹 𝗻𝗼 𝗢𝗿𝗴𝗮𝗻𝗶𝘇𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗞𝗼𝗺𝘂𝗻𝗶𝘁𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗣𝗮𝗿𝘁𝗶𝘀𝗶𝗽𝗮 𝗜𝗩 𝗦𝗲𝗺𝗶𝗻á𝗿𝗶𝗼 𝗜𝗻𝘁𝗲𝗿𝗻𝗮𝗰𝗶𝗼𝗻𝗮𝗹 𝗱𝗲 𝗕𝗼𝗮𝘀 𝗣𝗿á𝘁𝗶𝗰𝗮𝘀 𝘀𝗼𝗯𝗿𝗲 𝗔𝗹𝗶𝗺𝗲𝗻𝘁𝗮çã𝗼 𝗘𝘀𝗰𝗼𝗹𝗮𝗿 𝗻𝗮 𝗖𝗣𝗟𝗣 𝗜𝗵𝗮 𝗗í𝗹𝗶

𝘚𝘦𝘨𝘶𝘯𝘥𝘢 𝘧𝘦𝘪𝘳𝘢 𝘭𝘰𝘳𝘰𝘯 4 𝘍𝘶𝘭𝘢𝘯 𝘔𝘢𝘪𝘶 2026, 𝘚𝘦𝘬𝘳𝘦𝘵𝘢𝘳𝘪𝘶 𝘈𝘴𝘶𝘯𝘵𝘶 𝘚𝘰𝘴𝘪𝘢𝘭 𝘯𝘰 𝘖𝘳𝘨𝘢𝘯𝘪𝘻𝘢𝘴𝘢𝘶𝘯 𝘒𝘰𝘮𝘶𝘯𝘪𝘵𝘢𝘳𝘪𝘶 𝘗𝘢𝘳𝘵𝘪𝘴𝘪𝘱𝘢 𝘐𝘝 𝘚𝘦𝘮𝘪𝘯á𝘳𝘪𝘰 𝘐𝘯𝘵𝘦𝘳𝘯𝘢𝘤𝘪𝘰𝘯𝘢𝘭 𝘥𝘦 𝘉𝘰𝘢𝘴 𝘗𝘳á𝘵𝘪𝘤𝘢𝘴 𝘴𝘰𝘣𝘳𝘦 𝘈𝘭𝘪𝘮𝘦𝘯𝘵𝘢çã𝘰 𝘌𝘴𝘤𝘰𝘭𝘢𝘳 𝘯𝘢 𝘊𝘗𝘓𝘗.

Seminário ne’e ho ninia Objetivu sira hanesan;

OBJETIVU JERÁL

Atu promove fahe esperiénsia, prátika di’ak liu, koñesimentu, no informasaun entre Estadu-membru sira CPLP nian, ho hanoin atu hametin no garante sustentabilidade programa alimentasaun eskolár, hodi kontribui ba seguransa ai-han no nutrisionál, dezenvolvimentu lokál, no hadi’a labarik sira-nia kondisaun aprendizajen.

OBJETIVU ESPESIFIKU SIRA

  1. Promove konstrusaun ajenda CPLP orientada ba promosaun kobertura universal ba programa alimentasaun eskolar iha Estadu-membru sira;
  2. Atu kontribui ba produsaun no divulgasaun koñesimentu, enkoraja fahe esperiénsia no prátika di’ak liu entre Estadu-membru sira iha implementasaun programa alimentasaun eskolár iha CPLP, inklui inisiativa kooperasaun Súl-Súl no Norte-Súl;
  3. Hametin no konsolida kooperasaun multilaterál iha ámbitu programa alimentasaun eskolár, inklui promosaun edukasaun ai-han no nutrisionál iha ámbitu CPLP no kooperasaun ho parseiru lokál no internasionál sira;
  4. Promove implementasaun Eixu Estratéjiku II husi Planu Asaun Kooperasaun Multilaterál iha Ámbitu Edukasaun, iha ámbitu polítika no inisiativa sira ne’ebé relasiona ho programa alimentasaun eskolár.

Mídia Secam-Asoc


𝗦𝗲𝗸𝗿𝗲𝘁𝗮𝗿𝗶𝘂 𝗔𝘀𝘂𝗻𝘁𝘂 𝗦𝗼𝘀𝗶𝗮𝗹 𝗻𝗼 𝗢𝗿𝗴𝗮𝗻𝗶𝘇𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗞𝗼𝗺𝘂𝗻𝗶𝘁𝗮𝗿𝗶𝗮 𝗛𝗮𝗺𝘂𝘁𝘂𝗸 𝗵𝗼 𝗙𝗔𝗢 𝗵𝗮𝗹𝗼 𝗹𝗮𝗻𝘀𝗮𝗺𝗲𝗻𝘁𝘂 𝗦𝘂𝗽𝗲𝗿 𝗨𝘁 𝗯𝗮 𝗠𝗲𝗿𝗲𝗻𝗱𝗮 𝗘𝘀𝗸𝗼𝗹𝗮𝗿 𝗜𝗵𝗮 𝗘𝗕𝗙 𝗦𝗮𝗻𝗳𝘂𝗸

Iha tinan 2023 to’o fulan Setembru tinan 2025 Ministeriu Agrikultura Pekuaria Peska no Floresta MAPPF, liu husi serbisu munisipal Agrikultura hamutuk ho parseiru Organizaun Mundial ba Ai-han no Agrikultura UN-FAO implementa ona projetu inovasaun Konservasaun Agrikultura iha Postu Administrativu Zumalai, Suai no Tilomar Munisipiu Covalima, hodi hasae resiliensia komunidade sira nian hasoru bailoro naruk. Husi Atividade ne’e grupu agrikultor sira hatudu rezultadu di’ak.

Alende ne’e FAO mos distribui ekipamentus modernu hodi produz Super Ut, ekipamentus ba konserva Ai l-fuan sira ba tempu naruk ne’ebe mak grupu agrikultor sira produs, ba garante sustentabilidade husi grupu sira neʼebé existe, FAO mós hamutuk ho serbisu agrikultura Munisipiu halo koordenasaun no komunikasaun ho serbisu Munisipal  Edukasaun Covalima, hodi bele implementa no integra produtu SUPER UT ne’ebe mak grupu sira produz ba iha programa Merenda Eskolar(PME) iha fatin rua nebe identifikadu husi Serbisu Edukasaun Munisipiu hanesan Pilotu hanesan (EBF Audian &EBF Sanfuk).

Objetivu husi atividade lansamentu ne’e atu promove ai-han lokál ba merenda Eskolár, ne’ebé maka aliña ho Papél sira Governu nian no Eskolár Manuál Alimentasaun nian ne’ebé hateten katak iha Menu sira Merenda Escolar nian, 75% hosi aprovizionamentu ai-han nian tenke mai husi ai-han ne’ebé produs iha fatin lokal, hodi Fornese ai-han nutritivu ba labarik eskola sira no mos atu liga Produtór Ki’ik sira ba merkadu sustentável.

Iha fatin hanesan Sekretariu Asuntu Sosial no Organizasaun Komunitaria lori Autoridade Munisípio Covalima nia naran hato’o agradese wa’in ba Organizasaun international FAO iha Munisipiu Covalima tamba iha koperasaun ne’ebe di’ak tebes liliu iha inventimentu ba Agrikultura, hodi fahe mós koñesimentu modernu ba agrikultur sira iha parte produsaun lokal, liu husi koñesimentu sira ne’ebe parseiru sira fahe sei garante atu aumenta produsaun Ai-han iha Munisipiu Covalima.

Haree ba Produsaun Super Ut sira ne’ebe Grupu agrikultur halo ita agradese tamba tamba bele uza ona ba iha Merenda escolar, no ita hatene katak bele implementa ona programa pilotu ida ne’e ba iha Eskola EBF fatin tolu iha Covalima.

 Husu mós ba FAO ho Grupu agrikultur sira ne’ebe iha ona esperiesia, ba oin ita hanoin presiza hari’i tan Grupu sira seluk iha Postu Administrativo sira hodi bele produs tan produtu sira seluk atu Grupu Agrikultur sira mak sai nu’udar fornesedor ba programa Merenda Eskolar (PME) tamba tuir rejimentu Edukasaun liliu iha programa Merenda Eskolar (PME) ne’e ita presiza uza 75% mai husi Ai-han lokal ne’ebe mak Agrikultur sira produs. Tan ne’e program Merenda Eskolar (PME) ne’e nu’udar programa importante ida husi Governu halo oinsa atu kombate malnutrisaun no Stunting ba labarik ki’ik sira tamba ne’e Governu liu husi Autoridade Munisípio Covalima nafatin kontinua servisu hamutuk ho parseiru sira hodi halo monitorizasaun no hadi’a menu nutritivu ba Eskola sira iha Munisipiu Covalima.

Covalima, 14 Fulan Maiu 2026

Mídia Secam-Asoc


Pontu Vokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima:

Marcos Gusmão, Lic.Eco, M.Gest


© 2026 Autoridade Municipal de Covalima