Covalima, 21 Abríl 2026, Reuniaun ida ne’e ofisialmente abertura hosi Vise-Ministru Infraestrutura Julio do Carmo, preside hosi Prezidente Autoridade Munisipiu Covalima Sr. Miguel armada Cardosos, Lic.Eco, Inspector do GIA-MOP Sr. Nunu Sereno, Reprezenta Prezidente komisaun funsaun públika ho partisipante total 136 pessoa mai hosi 34 linha ministerial. reuniaun refere realiza iha salaun administrasaun Munisípiu Covalima.

Inspector do GIA-MOP Sr. Nunu Sereno, hato’o ninia diskursu : Agradese wain ba Aman Maromak haraik ona saude diak mai ita hotu ne’ebe ohin loron bele hamutuk iha salaun administrasaun Munisípiu Covalima, hodi halao enkontru trimestral primeiro iha tinan  2026. Enkontru regular ida ne’e hahu kedas iha tinan 2017 hosi coordenasaun entre gabinete inspesaun auditorial, Komisaun funsaun públika, inspetor geral de estado, bazeia ba kompetensia ne’ebe define iha regimentu interna númeru 237/2021/komisaun funsaun públika. Ne’ebé kontempla iha planu komisaun inspesaun auditoria komisaun funsaun públika  hodi hatan ba inisiativa no kompremisiu hakotu ona hodi realiza enkontru trimestral ho inspetora ho auditoria sira iha administrasaun publika, komforme ho reuniaun iha trimestral Segundo ne’ebé realiza iha data 25-26 juñu 2025 iha fatin ida ne’e duni salaun administrasaun munisípiu Covalima Indika Gabinete Inspesaun Auditoria iha Minísteriu das Obras Publica sai nudar organizador ba regulara trimester primeira iha tinan 2026.  Objetivo hosi reuniaun ne’e  ami fahe ba rua : 1. informa no atualiza kona-ba servisu inspesaun auditoria no asuntu tratadu sira seluk, nune bele reforsa no hametin papel servisu inspesaun auditoria sétor publiku liu hosi supervision no avaliasaun. 2. Objetivu espesial : espesifiku inspetorial entre inspetor auditoria sira adminsitrasaun publiku fahe ba parte hat :1. Atu partilla informasaun relasiona servisu inspesaun auditoria 2. intensifika no fortalese servisu inspesaun auditoria iha administrasaun publiku, 3. deskuti no solusiona subtansia sira ne’ebe efeita realtivo autoriza auditoria no mos knar inspesaun auditoria, 4. hatun medidas no kualker difikuldade ne’ebé Inspetor Auditoria sira infrenta. Sua Excia Sira hotu tema ba reuniaun ohin loron ninia mak “hametin no haforsa papel auditoria interna hodi promove boa governasaun iha instituisaun estadu”  Tema ne’ebé ami foti importante ba inspector auditoria sira  hodi bele apar, akompaña no tulun hodi kontrola servisu ida diak atu bele kolabora no iha responsablidade ba servisu tuir lei no regulamentu para apoiu prosesu dezenvolvimentu nasional iha aspeito hotu-hotu.

Reprezenta Prezidente komisaun funsaun públika hatete Atu garante ba atividade inspetor Auditoria iha liña ministeriais sira persija regulamentu, hodi nune kada trimestral tenke hasoru malu para esclarese problema saida mak infrenta iha kada isntituisaun, tanba instituisaun sira quaze la hanesan iha ninia prosedimentu ne’ebé kompleksidade tebes, hirak ne’e persiza tau hamutuk hodi sai esbosu ida, atu bele promove tuir tema “hametin no haforsa papel auditoria interna hodi promove boa governasaun iha instituisaun estadu” governasaun ida lao diak tenke iha inspesaun no auditoria ida mais forte para bele garantia ninia efisensia no efikasia ba prosedimentu lei hirak ne’ebe implementa iha ida-ida ninia Instituisaun.

Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima salienta tan; Iha ne’e hau sei sita buat tolu ida, hodi fo hanoin ba ita hotu, liu-liu hau nia munisípiu Covalima, temporariamente kargu ne’ebé iha ami nia kaba’as, ne’e todan ida mak husik hela iha ita nia kaba’as atu leba ba, entaun liu hosi ami nia lema “ sudi mutu tau mutu ba Covalima nia ilas “ ida ne’e mai hosi katuas makaer fukun sira nia lema, laos ami mak foti.   Hatudu katak ida ne’e mak ita sudi mutu iha fatin ida ne’e, tau mutu ita nia hanoin diak sira hodi partilla mai ami Covalima. Neduni tema ida ne’e tau importansia ba ita hotu, primeiro liña kordenasaun servisu ne’ebeé mak diak,  automatikamente ita bo’ot sira partilla informasaun liu hosi meus rua mak hanesan liña kordenasaun horizontal no liña kordenasaun vertical. Segundo liu hosi liña kordenasaun rua mak mensinoa mak mensiona liu ba, bele identifika problema, problema hirak ne’ebe ita hetan, tau iha meja buka nia solusaun, basa problema sai odan ba loron aban. Terseiru sujere ba lideransa munisípiu Covalima liu-liu ita hirak ne’ebe dadaun ne’e assume hela kargu hanesan PAM, Secretario, Diretor/a no kargu Xefia sira hotu, toma atensaun hodi rona klean, para bele intende buat hirak ne’ebé trasmite mai ita hotu,  tamba ukun ne’e ita hotu ukun, nai ulun sira tur iha oin sira ne’e ukun hotu, se ukun hela ne’e mak hakat sala problema mos ba ita, ho nune rona no komprende klean inspesaun auditoria ninia prosedura , hanoin furak ruma, oin nusa prosesa tomak para ita bela hakat, se lae, dala barak mos ita matenek haluha tia sasan hirak ne’e, ita persija kadi ita nia a’an, automatikamente fasil atu implementa, ida ne’e mak maizumeus hakarak partilla hela.

Vise-Ministru Infrastrutura, Júlio do Carmo hateten, promove buka identifika lakunas sira nebe maka ita infrenta, buka atu hadia/haloos, nunee atu garante ba atividade auditor no Inspetro sira persija tebes. Governasaun Lao ho diak tenke iha instepasaun no auditoria nebe forte atu bele garantia prosesidimentu ou lei sira ne’ebe ita inplemta iha ida idak nia instituisaun. Tenke halo monitorizasaun, fiskalizasaun ne’ebe efetivu atu servisu sira iha instituisaun lao ho diak, tenke servisu ho disiplina.

© 2026 Autoridade Municipal de Covalima