Administrador Tilomar ho Embaixada Europeia Vizita Koperativa WVTL iha Suku Lalawa

21 August 2026


Covalima, 13 Agostu 2026 — Administrador Postu Administrativu Tilomar, Sr. Venancio Sarmento, L.Ed, foin lalais ne’e akompanya reprezentante husi Embaixada Uniaun Europeia iha Suku Lalawa, hodi realiza vizita ba grupu koperativa sira ne’ebé estabelese ho apoiu husi parseiru World Vision Timor-Leste (WVTL).

Iha biban ne’e, Administrador Postu Tilomar ho mehi boot apoiu dezenvolvimentu komunidade nian, fó hanoin ba membru grupu koperativa sira atu nafatin hamutuk no hamoris unidade iha grupu laran. “Unidade no matenek mak sai na’in ba dezenvolvimentu ne’ebé mehi ba iha futuru,” nia husu.

Iha okaziaun ne’e mos, Sr. Venancio Sarmento hato’o agradesimentu kle’an no rekoñesimentu ba Embaixada Uniaun Europeia no WVTL. Liu husi parseiria ne’ebé la’o ao longo tinan tolu (3) nia laran, parseiru sira konseke capacita no haburas kbiit komunidade nian iha setor oioin, inklui sistema Rai no Empresta Osan (VSLA) hortikultura, no empreendedorizmu ki’ik.

Resultadu husi kapasitasaun ne’e hatudu progresu ne’ebé pozitivu tebes, no membru sira husi grupu hirak ne’e hatudu ona kompreensaun ne’ebé kle’an no domina ho di’ak atividade no matenek hotu ne’ebé sira simu. Autoridade lokal mos afirma sira-nia kompromisu atu nafatin prontu fó apoiu ba parseiru dezenvolvimentu sira hotu ne’ebé mai ho intensaun di’ak hodi foti sa’e moris komunidade nian.

Aleinde ne’e, autoridade no delegasaun Embaixada Uniaun Europeia simu oportunidade hodi hare’e direta atividade grupu produsaun Tahu lokal nian. Grupu ne’e mak sai fornesedór prinsipal ne’ebé sustenta Programa Merenda Eskolar iha Eskola Basika Central (EBC) Fohobua no Eskola Basika Filial (EBF) Tilomar, inklui fornese produtu ba elementu Falintil-FDTL ne’ebé destaca iha Postu Tilomar.

Iniciativa sira ne’e sai hanesan pontu vitoria ida iha kria servisu no hafórsa ekonomia lokal iha Munisípiu Covalima.



Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima



Covalima, 12 Agostu 2026 – Sekretáriu Estadu Dezenvolvimentu Lokál (SEDL), hamutuk ho Administradór Postu Administrativu Tilomar, halo vizita koodenada ida hodi monitoriza no akompaña implementasaun projetu dezenvolvimentu sira iha terrenu.

Iha biban ne’e, ekipa konjunta hala’o akompañamentu diretu ba progressu konstrusaun Postu Saúde ne’ebé ho finansiamentu hosi Programa Dezenvolvimentu Integradu Munisipál (PDIM) iha Aldeia Kawa Uman, Suku Casabauc. Projetu ne’e iha objetivu atu hakbesik liutan servisu no kuidadu saúde nian ba komunidade sira iha área rural.

Lia-fuan ne’e mós sai opurtunidade hodi hare’e ho besik implementasaun projetu Programa Dezenvolvimentu Suku (PNDS) Siklu 8 nian, ne’ebé daudauk ne’e la’o iha Suku Maudemu no Suku Casabauc. Monitorizasaun ne’e ho mehi atu garante kualidade obra, transparénsia, no katak projetu sira-ne’e fo duni benefísiu masimu ba povu iha suku rua ne’e.

Vizita ne’e hetan kompromisu no servisu hamutuk entre Governu Sentrál no Autoridade Lokál sira hodi hasa’e kualidade moris no infraestrutura bázika iha Postu Administrativu Tilomar.



Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima



COVALIMA, 15 Agostu 2026 — Administradór Postu Administrativu Tilomar, Sr. Venancio Sarmento, Lic. Ed, hamutuk ho funsionáriu Postu Administrativu Tilomar, marka prezensa no partisipa ativa iha seremónia lansamentu fatuk dahuluk ba projetu Konstrusaun Eskema Irrigasaun Maucola–Lomea, ne’ebé kobre no situa iha Munisípiu Covalima.

Seremónia dahuluk ne’e simu honra boot tanba lansa liuhusi intervensaun direta husi Éselensia Primeiru-Ministru Repúblika Demokrátika Timor-Leste, Kay Rala Xanana Gusmão.

Akonpaña mós husi membru Governu na’in-hira, ne’ebé komposta husi:

  • Ministro Agrikultura, Pekuária no Peska
  • Ministru Kombatentes Libertasaun Nasionál
  • Ministru Obras Públikas
  • Vise-Ministru Obras Públikas
  • Sekretáriu Estadu Dezenvolvimentu Lokál
  • Sekretáriu Estadu Floresta
  • Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál
  • Sekretáriu Estadu Asuntu Toponímia no Organizasaun Urbana
  • Sekretáriu Estadu Terras no Propriedade

Eventu solene ne’e hatudu apoiu boot husi autoridade munisipál sira, parseiru sivíl no militár, lidun no lideransa komunitária sira, hamutuk ho entuziasmu husi estudante sira iha rejiaun refere.

Projetu konstrusaun irrigasaun ne’e sai hanesan matan-bee no pasu estratéjiku ida hodi hametin fali sekór agrikultura, hasa’e produtividade kumpu no to’os, no fo kualidade moris agrikultór sira nian iha Munisípiu Covalima.




Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima



TILOMAR, 19 Agostu 2026 — Administrador Postu Administrativu Tilomar, Sr. Venancio Sarmento, L.Ed, ho ofisiál lidera enkontru sosialisasaun konaba implementasaun Lei Tarabandu ne’ebé tuir planu sei realiza iha tempu badak nia laran.

Sorumutu servisu ne’e hetan partisipasaun masimu husi autoridade no parte relevante sira iha Munisípiu Covalima. Iha sorumutu ne’e, marka prezensa husi Ekipa Sentru Juventude Covalima (CJC), Komandante Eskuadra PNTL Tilomar, Komandante Unidade Patrullamentu Fronteira (UPF), Komandante Kompanhia Charlie Munisípiu Covalima, Autoridade Lokál sira, no mós Funsionáriu sira husi Postu Administrativu Tilomar.

Abertura no sorumutu ne’e ho objetivu atu hamutuk ho komunidade no estrutura munisipal hodi halo preparasaun ne’ebé di’ak ba implementasaun Lei Tarabandu, hodi nune’e bele mantein estabilidade, kultura, no ordem públika iha Postu Administrativu Tilomar.



Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima



FATUMEA, 17 Agostu 2026 – Administrador Postu Administrativu Fatumea, Sr. Cesar Madeira Amaral, Lic.Sp, preside no lidera enkontru trimestral hamutuk ho funsionáriu sira iha ámbitu Postu Administrativu Fatumea, Munisípiu Covalima.

Enkontru refere ho objetivu prinsipál atu halo avaliasaun ba atividade no servisu hotu-hotu ne’ebé halao tiha ona iha trimesre liu ba. Avaliasaun ne’e sai hanesan matadalan no referénsia mehi atu korije kualkér falha ka frakeza sira, nune’e la akontese tan iha futuru no bele hadi’ak liután meiu dezenvolvimentu servisu nian.

Iha biban ne’e, Exmo Administrador Sr. Cesar Madeira Amaral, Lic.Sp fo nafatin motivasaun no korajen ba estrutura funsionáriu hotu-hotu—husi Funsionáriu Permanente, Ajente Administrasaun Públika (AAP), Funsionáriu Destakadu sira, to’o Funsionáriu Kazuál sira—atu nafatin hatudu disiplina altu, kumpri responsabilidade ho lós, no mantein profesionalidade iha parte hotu-hotu wainhira presta servisu ba públiku.

Partisipa iha enkontru trimestral ne’e mak hanesan:

  • Exmo. Sr. Cesar Madeira Amaral, Lic.Sp – Administrador Postu Administrativu Fatumea
  • Xefe Servisu Lokál na’in ha’at (4)
  • Funsionáriu Públiku permanente no Destakadu sira
  • Ajente Administrasaun Públika (AAP)
  • Funsionáriu Kazuál sira

Enkontru ne’e la’o ho susesu no furak, nune’e fo biban ba funsionáriu hotu-hotu atu hamutuk ho mehi mesak ida de’it, hasa’e kualidade servisu administrasaun nian ba komunidade Fatumea.



Pontu Fokal Portal Munisipal Munispiu Covalima



Covalima, 18 Agostu 2026 — Autoridade Munisípiu Covalima, liuhosi Komisaun Jestan Dezastre Munisipal (KJDM), entrega apoiu emerjénsia ba família ne’ebé afeitadu hosi dezastre ahi-han uma iha Aldeia Horba, Suku Lepo, Postu Administrativu Zumalai, Munisípiu Covalima.

Apoiu ne’e nu’udar responsabilidade sosíal no kompromisu Governu nian atu hatán ho lalais ba situasaun emerjénsia.

Apoiu emerjénsia ne’ebé fahe ne’e kobre nesesidade básika sira hanesan aihan, sasan uma laran, atu ajúda rekupera sira-nia kondisaun moris ba oin.

Reprezentante KJDM Munisípiu Covalima hato’o katak servisu humanitáriu ne’e sei kontinua halao ho rigor no lalais bainhira mosu /akontesementu dezastre iha área munisípiu nian, hodi garante katak populasaun sira sente katak Estadu sempre iha sira-nia sorin iha tempu susar.

Familia vítima hato’o agradesimentu wa’in ba atensaun no apoiu lalais ne’ebé simu hosi Autoridade Munisípiu no ekipa KJDM nian.



Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima


Covalima, 22 Marsu 2026, Autoridade Munisipiu Covalima liu hosi Prezidente Autoridade Munisipiu Covalim, Sr.Miguel Armada Cardoso, akompana hosi Sekretariu Munisipal Administrasaun no Finansas, Sr.Alberto Moniz de Araujo, sorumutu ho PARTISIPA hodi hametin Koordenasaun no Reforsa Servisu Autoridade Munisipiu Covalima nian liu-liu efektiva PARTISIPA nia apoiu mai Servisu Autoridade Munisipiu iha seitor Dezenvolvimentu Infraestrutura liu hosi Servisu Munisipal Ajensia Planeamentu, Servisu Munisipal Obras Publika, Planu Nasional Dezenvolvimentu Suku (PNDS), Planu Investimentu Munisipal (PIM), Servisu Munisipal Agua, Saneamentu no Ambiente (SMASA).

Coppyright hosi Portal Munisipal Covalima & (Media PAM Covalima)

Covalima, 22 Marsu 2026, Autoridade Munisípiu Covalima, liu hosi Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima, Sr.Miguel Armada Cardoso akompaña hosi Servisu Munisipál Obras Publika, Autoridade Postu Administrativu Tilomar, Autoridade Postu Administrativu Fatumea, Lider Komunitária, observa direita ekipa IGEADE, I.P normaliza estrada diresaun Postu Tilomar ba Fatumea ne’ebé hetan estragus kauza udan ho intensidade boot ne’ebé akontese iha loron haat liu ba.

Ho estragus ne’e, afeta ba movimentasaun transporte públiku no privada, nune’e liu hosi intervensaun Prezidente Autoridade Covalima foti desizaun orienta kedas ekipa IGEADE, I.P

loke dala alternativu, maski dalan alternativu ne’e foti besik estrada prinsipál, asegura katak atividade movimentasaun komunidade kontinua la’o hodi hala’o sira nia atividade Ekonomia no Sosiál.

Enkunatu, Prezidente Autoridade hamutuk ho ekipa observa hotu kondisaun estrada sira ne’ebé risku hela ba estragu durante tempu udan, inklui mós falta sistema drenajen ne’ebé di’ak, hafoin PAM orienta imediata IGEADE, I.P atu normaliza hotu area risku hirak me’e, hahu hosi Postu Tilomar to’o Fatumea.

Coppyright hosi Portal Munisipal Covalima

Media PAM

𝐂𝐨𝐯𝐚𝐥𝐢𝐦𝐚, 𝟏𝟏 𝐌𝐚𝐫𝐬𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔, Munisipiu Covalima hetan Vizita Ofisiál Sua Exelénsia Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hodi hare’e direitamente funsinamentu Servisu Munisipal 19 hodi halo Avaliasaun kondisaun minimu hanesan preparasaun ba iha Poder Lokal. Iha okaziaun murak ida ne’e Prezidente Autoridade Munisipiu Covalima halo Aprezentasaun konaba Dezempeñu Servisu Autoridade Munisipal Covalima mak hanesan :

Autoridade Munisipál Covalima liu hosi Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima, Sr. Miguel Armada Cardoso aprezenta Dezenpeñu Servisu Autoridade Munisípiu Covalima nian, hodi hakat ba Poder Lokal, “𝑭𝒊𝒍𝒂 𝒃𝒂 𝑴𝒖𝒏𝒊𝒔𝒊́𝒑𝒊𝒖 “𝑶𝑲” 𝑴𝒊𝒈𝒓𝒂𝒔𝒂𝒖𝒏 𝒃𝒂 𝑫𝒊𝒍𝒊 “ 𝑵𝒐/𝒍𝒂𝒃𝒆𝒍𝒆”, iha ambitu Vizita Ofisial Sua Exelénsia Primeiru-Ministru, 𝐊𝐚𝐲 𝐑𝐚𝐥𝐚 𝐗𝐚𝐧𝐚𝐧𝐚 𝐆𝐮𝐬𝐦𝐚̃𝐨 iha Covalima hodi Haree Besik Servisu Munisipál Hosi Rezultadu Avaliasaun Kondisaun Mínima.

Iha okaziaun murak ida ne’e Prezidente Autoridade Munisipiu Covalima halo Aprezentasaun konaba Dezempeñu Servisu Autoridade Munisipal Covalima mak hanesan :

  1. Vizaun no Misaun Covalima

Vizaun :

“ ABUT IDA, HUN IDA NO FUKUN IDA, BA MORIS DI’AK POVU COVALIMA”

Misaun :

  1. Promove Estabilidade, Harmonia, Igualidade no Empoderamentu hodi hakbesik governasaun ba povu Covalima
  2. Promove dezenvolvimentu sustentavel iha Munisipiu Liu hosi planeamentu integradu, partisipasaun komunidade no utilizasaun efisiénte rekursu natural, hodi mellora moris-diak

2. Profile no Demografia Munisipiu Covalima

Lema “ SUDI MUTU, TAU MUTUBA COVALIMA NIA ILAS

Tuir istória “Covalima” etimolojikamente mai hosi liafuan tetun Terik “Koba LimaMaibe Autoridade Portuguêssira emi naran ne’e “ Covalima “  to’o ohin loron, Koba no Lima: Koba signifika dadebuk ka fatin hodi lok (fó malus no bua bam alu ) ba bainaka ruma ne’ebé mai vizita nia uma, enkuantu Lima reprezenta ba Liurai nain 5 iha tempu beiala. Covalima kompostu hosi Postu Administrativu hitu, Suku 30, Aldeia hamutuk 148, ho nia supervizaun 126.60km2, dialativu hamutuk 3; Tetun Terik, Bunak no Kemak. Ho total populasaun tuir Dadus SIGSA tinan 2026 fulan Fevreiru, hamutuk 89.202, Feto ; 43 mil no Mane ; 45 mil.

            Parte Leste : Munisipiu Ainaro

            Parte Norte : Munisipiu Bobonaro no Nasaun Indonesia

            Parte Sul : Maritima Australia

            Parte Oeste : Indonesia (Kabupaten Malaka & Belu)

3. Planu no Dezenvolvimentu Munisipal ( PDM )

  • Pilar dezenvovimentu social

Sub-Pilar :6

Númeru Estratejia : 30

  • Pilar Dezenvovimentu Infraestrutura Bazika

Sub-Pilar : 6

Númeru Estratejia : 17

  • Pilar Dezenvolvimentu Economia

Sub Pilar : 6

Númeru Estratejia : 25

  • Pilar Dezenvolvimentu Institusional

Sub-Pilar : 5

Númeru Estratejia : 13

4. Estrutura Funcionamentu Autoridade Munisipiu Covalima

5. Gabinete Apoiu Tekniku PAM

6. Planeamentu & Orsamentu Munisipal no Taxa Ezekusaun 2022-2026

TinanAlokasaun OrsamentuTotal ProgramaTotal Sub ProgramaTotal Atividade% Ezekusaun
20235,718.51511306487,4%
20247,256.65213317484,7%
20258,293.63415317492,2%
20269,517.97916409022,8%
TOTAL30,387.779    

7. Aprovisionamentu

TinanKontratu KategoriaMontante $
 Capital
Menor
Bens Servico
Corentes
Capital
Dezenvolvimentu
 
2023_Kontratu 9La iha Projeitu $             292,674.79
2024Kontratu 4Kontratu 14Kontratu 8 $         1,727,049.64
2025Kontratu 4Kontratu 17Kontratu 3 $  1,167.671.81
2026On GoingOn GoingOn Going $ 3, 187,396.39

8. Setór Edukasaun :

  • Programa Merenda Escolar ( PME)
  • Infraestrutura Escolar
  • Manorin Nain

  • Formasaun

9. Setór Saude

  • Forsa Traballu

Forsa traballu total 340, ho kategoria:

  1. Rejime espesial total ema nain 125
  2. Rejime jeral total ema nain 41
  3. Total Funsionariu kontratadu hosi Ministeriu Saude ema nain 170
  4. Funsionamentu kontratu kazuais total ema nain 4
  • Fasilidade Saude

Fasilidade saude ho total 35 mak hanesan :

  1. Hospital Referal (HR) 2
  2. Sentru Saude Komunitariu (SSK) total 7
  3. Postu da Saude (PS) total 25
  4. Klinika Privadu total 2: Klinika Osini Maucatar & Klinika São Paulo Audian
  • Bazeia ba dadus projeksaun Ministerio da Saude 2025 total labarik tinan 5 mai kraik hamutuk 14.537 pessoas, hosi labarik sira ne’e hotu.

1. Total labarik ne’ebe iha LISIO hamutuk 10.520 pessoa atinji atinji ona ba iha 72%.

2. Hosi total labarik ne’ebe iha LISIO, labarik ne’ebe mai tetu kada fulan hamutuk 6.849 pessoas atinji ona 65 %, hosi total labarik ne’ebe mai tetu :

  1. Labarik normal total 6.170 pessoas atinji ona 90 %.
  2. Labarik malnutrisaun aguda moderadu hamutuk 134 pessoas atinji 2%.
  3. Labarik malnutrisaun aguda grave total 10 pessoas atinji 0,1%.
  • Bazei aba dadus Projeksaun Ministeriu da Saude 2025 fontes sensus 2022, inan isin rua total 4.078 pessoas ( kuidadu saude prima).
  1. Inan isin rua halo vizita ba dahuluk ( ANC1 ) total 1.900 pessoas atinji ona 46%.
  2. Inan isin rua ne’ebe halo vizita dahaat ( ANC4 ) total 814 pessoas atinji ona 20%
  3. Partus iha failidade saude total 1.436 pessoas atinji ona 74%
  4. Total mortalidade Inan iha tinan 2025 la iha
  5. Mortalidade oan total 11 Pessoas

10. Setór Agrikultura

11. Planu Investimentu Munisipal

  1. Planu Investimentu Munisipal ( PIM ) 2023-2026
  2. Be’e Mos 1
  3. Gestão Mercado   5
  4. Saude 9
  5. Agrikultura 4
  6. Obras Publik 4
  7. Edukasaun 1

Total Projeitu 24

12. Prosesu Pra-Kualifikasaun 2024 to’o 2026

TinanNumeru CompañiaNu Selesionadu
202440 Empresas29 Empresas
202549 Empresas19 Empresas
202638 Empresas33 Empresas

Pra-Kualifikasaun

DiskrisaunTotal KompañiaKategoria AKategoria B
Submisaun dokumentu kompañia38 Empresas  
Kompañia ne’ebe elijibel33 Empresas2013
Kompañia ne’ebe la elijibel5 Empresas

13. Programa PDNS

TinanNumeru ProjeituOrsamentuGastusProgresu Fiziku %
202339$ 1,287.423,12$ 1,234.689,03100 %
202439$ 1,418.863,00$ 1,095.436,1393.00%
202531$ 923.885,64$ 853.460,1695.75%
202644$ 1,442.403,35$ –0
TOTAL153$ 5,072.575,11$ 3,183.585,37 

Total 2023-2026 Sektoral

  • Obras 65
  • Bee Mos 20
  • Agrikultura 8
  • Edukasaun 48
  • Saude 7
  • Setór Seluk 5

Total 153

14. Funsionamentu Orgaun Munisipal

15. Rekursu Humanu Covalima

16. RH- Forsa Traballu

17. Dezenvolvimentu Rekursu Humanu

18. Fukun no Mehi ba futuru Covalima

Paktu Unidade ba dezenvolvimentu iha Munisipiu Covalima Otel Arbiru, 02 Março 2026

Tan Sa persija hamosu paktu unidade ?

Wainhira Munisipiu Covalima hakat ba poder lokal, tuir planu IX Governu no tuir lejislasaun ne’ebe vigora, persija Evita partidarizasaun administrasaun municipal no estrutura governativa sira ne’ebe sei hamosu iha ambitu Poder Lokal iha Munisipiu Covalima hdi nune labele perturba implementasaun programa no projeitu dezenvolvimentu Munisipal.  

Liga ba Planu Dezenvolvimentu Munisipál, Prezidente haktenik, se fo biban ba ami Covalima simu Poder Lokal, Covalima iha ona planu furak liu-liu ba Pilar haat; hanesan, Dezenvolvimentu Sosiál, Dezenvolvimentu Infraestrutura Bazika, Dezenvolvimentu Ekonomia, Dezenvolvimentu Institusionál.

Prezidente mos aprezenta Planeamentu no Orsaenentu munisipál no Taxa Ezekusaun 2022-2026. Liga liu ba Setór Edukasaun, Setór Saúde, Setór Agrikultura, Planu Investimentu Munisipál (PIM), Planu Nasionál Dezenvolvimentu Suku (PNDS).

Enkuantu Funsionamentu Orgaun Munisipál iha Covalima la’o di’ak, liu-liu ta’es hosi aldeia mai iha Reuniaun Konsellu, mai fali Asembleia Postu Administrativu, hosi ne’e ta’es liu mai Reuniaun Konsellu Koordenasaun Munisipál, iha ne’ebé kada fulan ami sempre realiza hodi halo matrix no feramentu hodi hakotu iha Reuniaun Konsellu Munisipál no foti desizaun.

Aprezentasaun ikus hosi Prezidente Autoridade, aprezenta rezultadu hosi Sorumutu ne’ebé hala’o hosi matenek oan sira Covalima nian, Responde ba Sua Exelensia Primeiru Ministru nia hanoin katak, matenek oan sira tenke tur hamutuk hodi fila hikas ba iha ida-idak nia Munisípiu, ho ida ne’e mak, iha loron 2 fulan Marsu tinan 2026, matenek Covalima oan sira konsege halibur malu, koko tur hamutuk hodi fo hanoin ho mehi ida, hosi rezultadu ne’e hatudu katak, fukun no mehi ba futureu Covalima mak, hamosu “ 𝑷𝒂𝒌𝒕𝒖 𝑼𝒏𝒊𝒅𝒂𝒅𝒆 𝒃𝒂 𝑫𝒆𝒛𝒆𝒏𝒗𝒐𝒍𝒗𝒊𝒎𝒆𝒏𝒕𝒖 𝒊𝒉𝒂 𝑴𝒖𝒏𝒊𝒔𝒊́𝒑𝒊𝒖𝒏 𝑪𝒐𝒗𝒂𝒍𝒊𝒎𝒂” – “ 𝑺𝒖𝒅𝒊 𝑴𝒖𝒕𝒖 𝑻𝒂𝒖 𝑴𝒖𝒕𝒖 𝒃𝒂 𝑪𝒐𝒗𝒂𝒍𝒊𝒎𝒂 𝒏𝒊𝒂 𝑰𝒍𝒂𝒔.

Sua Exelénsia Ministru Administrasaun Estatal, Tomás do Rosário Cabral iha nia intervensaun foka ba rekomendasaun bazeia ba rezultadu avaliasaun kondisaun minima. Tuir rezultadu avaliasaun, Munisípiu Covalima tenki kria order no disipliña rigor hodi evita abuzu poder no tane as etika profisional, tenke iha liña koordenasaun ne’ebé forte, labele uza poder politika hodi influensia atividade servisu.

Sekretariu Munisipál ho Diretor Servisu Munisipál sira atu konsentra iha Servisu no tenki informa ba Prezidente Autoridade Munisipál kona-ba viagem sira. Tuir rekomendasaun Munisípiu Covalima tenki evita intervensaun Polítika iha governasaun Munisipál. Sua Exelénsia Ministru husu atu intensifika Servisu Ofisiál IT Postu Administrativu sira hodi rekolla dadus husi Aldeia, Suku no submete mensalmente ba Postu Administrativu. Iha area jestaun finanseira no aprovizionamentu presiza kria sistema kontrolu finanseiru ba fundu Maneiu.

Iha oportunidade hanesan, Primeiru-Ministru husu apoiu husi intelektual Covalima oan sira hanesan Dr. Rui Maria de Araujo, Faustino Cardoso no Adriano Nascimento, atu apoia Autoridade Munisípiu Covalima iha dezenvolvimentu no preparasaun kondisaun hodi hakat ba Poder Lokál.

Xefe Governu husu atu evita hahalok familiarismu, Sukuismu no Partidarismu iha governasaun Munisipál tamba aktu sira ne’e sei impede prosesu dezenvolvimentu iha Covalima.

“Planeamentu tenki mai husi Aldeia, Suku, Postu Administrativu to Munisípiu”. Nia hatutan, Povu nia osan tenki heree ho di’ak, sai dirijente tenki ba hamutuk ho povu atu buka solusaun ne’ebé di’ak ba buat hotu ne’ebé nia objetivu atu lori povu ba moris di’ak.

Partisipa iha atividade ne’e, membrus Parlamentu Nasionál, Ministra Edukasaun, Ministra Saúde, Ministru Agrikultura, Florestas, Peskas no Pekuaria, Vise-Ministru Obras Publikas, Sekretáriu Estadu Dezenvolvimentu Lokál, Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Dirijentes MAE, Administradór  Postu Administrativu 7, Xefe Suku hosi Suku 30, Eis-Titulares, Emprezáriu lokál, feto potensiál no veteranus munisípiu Covalima Reprezentante Konfisaun Religiosa, PNTL, F-FDTL, reprezentantes ONG, Sosiedade sivil no Dewan Solidaritas Mahasiwa Pemuda-Pelajar Timur-Timor.

Coppyright hosi Portal Munisipal Covalima

Prezidente Autoridade Munisipíu Covalima, Sr. Miguel Armada Cardoso, Akompaña hosi Superintendente Assistente Polisia, Sr. Delfin da Silva, Sekretariu Planeamentu Investimentu Dezenvolvimentu Integradu Sr. Caetano do Santos Ribeiro, prezide Serimónia Isár Bandeira Nasionál iha Semana dahuluk fulan Março tinan 2026.

Prezidente Autoridade Munisipíu Covalima, hato’o diskursu ” Relasiona ho Vizita Ofisial hosi Sua Exelénsia Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão mai iha munisipíu Covalima, husu ba iha Sekretariu Adminsitrasaun Finansas, Sekretariu Munisipal Asuntu Sosial no Organizasaun Komunitaria, Sekretariu Planeamentu Investimentu Dezenvolvimentu Integradu, Deretores Servisu Munisipal 19, Xefe Departamentu tomak, Diretores Delegasaun Teritorial sira hotu atu hakbesik a’an ba malu hodi bele halao preparasaun no kolabora ida diak liu.

Husu mos ba Komandu PNTL Munisipiu Covalima Simu Primeiro Ministru iha Fronteira Suai ho AIinaro, ba Funsionariu lori motor ho kareta simu iha Auto Estrada Zumalai, APA Zumalai ho ninia Komunidade tomak hein iha Zumalai, depois motor ho kareta akompanã Sua Exelésia Primeiru-Ministru to iha Auto Estrada Leogore ita Simu ho “Pasukan Kuda” lori mai iha fatin balu hodi jantar no deskansa.

Dia 11 servisu todan ida, ita hetan Avaliasaun Kondisaun maximu ho ida ne’e sujere ba Diretor no Secretariu sira atu iha preparasaun ida maximu tamba sa, ida ne’e izame ikus ida ba munisipíu Covalima, se ita liu agradese, se ita la liu, ita nafatin hanesan ne’e. Tamba ne’e parte hotu-hotu tantu militar no sivil atu fo liman ba malu hodi kolabora. Prezidente Autoridade Munisipíu salienta tan Auto Estrada tenke mos, tamba ne’e apela ba APA Suai, Xefe Suco Beco ho ninia Komunidade Suco Beco iha loron sexta feira semana ne’e, dia 06 fulan março 2026 tenke tun ba iha Auto Estrada hodi hamos. Nune’e  Prezidente Autoridade Munisipíu Covalima iha tempu badak sei halibur Covalima Oan ( Inteletuais ) Joven foin sa’e sira iha Dili hodi halao Enkontru ka troka hanoin ba malu hodi konspira atu Covalima bele hakat ba Dezentralizasaun Administrasaun no Poeder Lokal.

Iha Serimónia refere, prezide Prezidente Autoridade Munisipíu Covalima, Sr. Miguel Armada Cardoso mak nudar Inspetur Serimónia, Komandante Parada Komandu Hosi Inspetóra Assistente Sra. Helena dos Santos, enkuantu Korpu Isar Bandeira no Korru responsabiliza hosi Komandu PNTL Munisipíu Covalima, Diresaun Servisu Rejistu no Notariadu inklui Diresaun Servisu Terras no Propriedade Munisipíu Covalima.

Pontu Vokal :

Recardo Emilson Maria Moniz, L.Ec

© 2026 Covalima Municipal Authority