Autoridade Munisípiu Covalima Apresenta Apoiu Aihan ba Komunidade Aldeia Tudulpo

11 August 2026


COVALIMA, 10 Agostu 2026 – Autoridade Munisípiu Covalima entrega apoiu aihan ba grupu komunidade iha Aldeia Tudulpo, Suku Beco, Postu Administrativu Suai, ne’ebé daudaun ne’e servisu hamutuk hodi konstrui Kapela foun iha sira-nia aldeia.

Apoiu ne’e fo nu’udar rekoñesimentu no parseria husi Governu Munisipal ba espiritu Covalima no servisu komunitáriu (knaar hamutuk) ne’ebé hatudu husi komunidade Aldeia Tudulpo, atu nune’e bele fasilita no foti kbiit sira-nia servisu to’o konstrusaun Kapela ne’e finaliza.



Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima



Tilomar, 11 Agostu 2026 — Equipa Asesór Prinsipál husi Ministério Administrasaun Estatal (MAE) realiza atividade monitorizasaun “in-loco” iha Postu Administrativu Tilomar, Munisípiu Covalima. Atividade monitorizasaun ne’e ho objetivu atu hare ho besik/direta implementasaun servisu no dezenvolvimentu iha terrenu.

Enkontru no monitorizasaun ne’e hetan partisipasaun masimu husi Xefe Seksaun na’in haat (4), Xefe Suku na’in haat (4) hamutuk ho sira-nia Membru Konsellu Suku, no mós funsionáriu hotu husi Postu Administrativu Tilomar. Tuir ajenda no planu ne’ebé mehi no hatur tiha ona, atividade monitorizasaun ne’e sei kontinua mós ba Suku rua (2), mak hanesan Suku Maudemo no Suku Lalawa/Cassabauc.

Iha biban vizita ne’e, Administradór Postu Administrativu Tilomar Sr. Venancio Sarmentu Lic.Ed  aprezenta no rekomenda diretamente ba Equipa Asesór Prinsipál MAE atu fó atensaun ba kondisaun edifísiu Postu Administrativu Tilomar nian. Iha nia intervensaun, nia salienta katak uma laran husi edifísiu ne’e agora daudaun iha kondisaun aat no presiza reabilitasaun urjente, tanba estrutura fiziku ne’e harii kedas husi tempu administrasaun Indonézia nian no nunka hetan hadi’a ne’ebé kle’an.

Exelentisímu Administradór Postu Tilomar, Venancio Sarmentu Lic.Ed  mós hato’o apelu forte ida ba Xefe Suku no Konsellu Suku sira hotu atu hahú halo mudansa iha mentalidade servisu. Nia enfatiza importánsia husi pontualidade, profesionalismu, no kolaborasaun servisu ne’ebé diak  hodi prepara an simu Desentralizasaun no Poder Lokál.

“Ita presiza servisu hamutuk ho unidade ne’ebé aas, hatudu pontualidade no profesionalizmu, no respeita konsiderasaun ba malu hodi nune’e ita bele atinje objetivu no metas ne’ebé hatur ba futuru munisípiu no nasionál,” tenik Administradór Postu Tilomar.

Atividade ne’e la’o ho susesu no demonstrasaun kompromisu boot husi líder komunitáriu no funsionáriu sira hotu atu kontinua hakat ba oin ho servisu publiku ne’ebé kualidade no transparenteku.




Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima


Covalima, 10 Agustu 2026, Presidente Autoridade Munisipiu Covalima, Sr. Miguel Armada Cardoso partisipa aumesmu abertura ba iha Programa “Konsultasaun ho EPOMS group sdn. Hds. & Sarawak Skills Vocational Schools of Malaysia konaba estabelesementu Sentru Treinamentu ba industria ekstrativu iha Timor Leste liu-liu Covalima. Ne’ebé iha linha koorndeasaun hamutuk ho Autoridade Nacional do Petroleo e Minerais (ANP). Atividade refera realiza iha Salaun Administrasaun Munisipiu Covalima.

Breves palavra hosi Exmo PAM Covalima; Saudasoens no seja bemvindo ba Ekipa hosi Sarawak Skills ho EPOMS (E&P O&M Services Sdn. Bhd.) no Reprezenta  Autoridade Nacional do Petroleo e Minerais (ANP). Atu hatete deit katak objetivu hosi sorumutu ida ne’e mak Partilha ou desaminha informasaun no atu rona Lider Komunitatriu, Veteranus, Inteletuias no Joventude, reprezenta Director Ajência Planeamento no reprezenta Director PDIM sira, oinsa atu bele halo formasaun ba ita nia Joven sira, konsultasaun ruma kona-ba Mina no Gas iha Munisipiu Covalima. Ho hanoin hirak ne’e mak sira konvida ita hotu mai iha fatin ida ne’e. liu-liu ba joven sira, inteletuais sira, veteranus sira, lideransa komunitariu, oin nusa ita atu organiza malu, oin nusa ita bele suporta asuntu hirak mais importante mak “hari’i Centru Formasaun kona-ba Mina no Gas iha Munisipiu Covalima” ida ne’e.

Reprezenta Autoridade Nacional do Petroleo e Minerais (ANP) salienta; Kolega sira hosi EPOMS (E&P O&M Services Sdn. Bhd.) no Sarawak Skills planu atu hari Centru Formasaun ida iha Munisipiu Covalima, tamba ne’e ANP convida sira mai portantu sira iha esprensia kon-ba petroleum hodi nune oinsa prepara ou kapasita ita nia joven sira hodi labele sai bainaka iha ita nia rai rasik. Ho hirak ne’e mak planu atu hari’i Centru Formasaun Indutria Mina no Gas, ho ida Persiza Timor oan sira nia kooperasaun hodi bele fornese Centru formasaun ida ne’e.  

Sr. Jhon esklarese;  kontente bele hasoru imi hotu,  hari ini kita datang ke sini untuk kita berbincang dan berbagi pendapat , rancangan dari pada komunity  yang ada di suai, saya Adalah teknologi Jhon dari  Sarawak Skills dan saya ada partner Sr. Juraini, Sra. Senhorita, Sr. Riswan kita akan menanyakan apa yang sebenarnya Para Pemimpin dan Masyarakat Suai inginkan Ketika kita membuka Training Center, nanti kita akan masukan dalam proposal kita, Munisipiu Covalima sangat mempunyai peluang untuk memproduksi Indutri Oil and Gas, sehingga bisa menambah ekonomi Masyarakat Covalima, oleh karena itu butuh pelatihan khusu bagi anak bangsa Timor Leste sehingga terlibat langsung dalam indutri oil and Gas, jika tidak dilibatkan maka kedapnya kita hanya seperti para fens bola yang hanya bersorak-sorak sambil menontong pertandingan sepok bola tapi bukan menjadi pemain yang menerima piala.  Sedangkan Covalima sudah Memiliki Airoport dan jalan tol, maka semua fasilitas ini sudah mendukung para bangsawan Timor Leste namun disayangkan kalo anak bangsa sendiri tidak diupayakan untuk turut serta terlibat dalam bidang industry, oleh karena itu, Sarawak Skills dan EPOMS (E&P O&M Services Sdn. Bhd.) bekerja sama dengan pemerintah Timor Leste melalui Autoridade Nacional do Petroleo e Minerais (ANP)  ingin mendirikan Training Center Gas & Oil di Covalima agar memberikan peluang untuk muda-mudi Munisipiu Covalima. Setiap pelajar yang selesai belajar di Training Center Oil & Gas mereka akan mendapatkan Sertificat untuk kerja lokal dan internasional. Jadi mereka bisa bekerja di Malaysia, Indonesia, Filipina, Singapura, Thailand, Jerman, Inggris dan Amerika karena kita mempunyai Kerjasama dengan negara-negara yang tertera atau disebutkan tadi. Maka dengan ini, Sarawak Skills dan EPOMS (E&P O&M Services Sdn. Bhd.)  di akui secara internasional. (Sigla Indonesia)

Portal Munisipal Covalima


Covalima, 08 Agostu 2026 – Hodi selebra no entuziasmu tebes prepara ba Loron Konsulta Popular ba dala 27, Administrador Postu Administrativu Tilomar, Sr. Venancio Sarmento, hamutuk ho funsionáriu Postu Administrativu no Setor Saúde nian, organiza jogu komunitáriu ida ne’ebé ho objetivu atu hamoris espíritu unidaun no anima komunidade lokál.

Iha kompetisaun desportiva ne’e, ekipa kombinasaun funsionáriu sira nian joga amizade hasoru klubi lokál rua, FC STVC no Haburas Unidade. Atividade ne’e la’ós de’it ho intentu atu kompeti, maibé sai mós hanesan meios ida atu verifikador no   relasaun di’ak entre estrutura governu nian ho populasaun.

Komunidade iha Postu Administrativu Tilomar hatudu entusiasmu no haksolok boot ho inisiativa ne’e. Sira fo apresiasaun altu ba parte funsionáriu públiku sira ne’ebé fo apoiu no kontribui de’it la’ós iha servisu administrativu, maibé mós iha promosaun atividade desportu no rekreasaun ba komunidade iha tinan ne’e.



Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima



COVALIMA, 07 Agostu 2026 – Administrador Postu Administrativu Tilomar, Sr. Venancio Sarmento, hamutuk ho Komandante Polísia Munisípiu Covalima, Diretór Agrikultura Munisípiu, Reprezentante husi Sekretária Estadu Komunikasaun Sosiál (SECOMS), no Parseiru Internasionál sira hanesan Organizasaun Ai-han no Agrikultura (FAO) no World Vision Timor-Leste (WVTL), hala’o lansamentu kuda Hare Mean iha área hektares rua (2) iha Aldeia Coloama, Suku Casabauk, Postu Administrativu Tilomar.

Lansamentu ne’e konta ho partisipasaun masimu husi Xefe Suku sira, lider komunitáriu, no komunidade lokál sira.

Iha biban ne’e, Administrador Postu Tilomar, Sr. Venancio Sarmento, hato’o alerta no apelu ba komunidade iha Aldeia Coloama atu kontinua husik sira-nia ain-fatin iha natar, maibé nafatin uza rai sira ne’e ba produsaun agríkola. Nia deklara katak iha Postu Tilomar, natar barak mak abandonadu tanba problema susar bee, maibé nia hato’o agradesimentu boot ba komunidade iha Suku Casabauk no Suku Lalawa tanba sei mantein badinas halo natar.

Alem de ne’e, Administrador ne’e husu rigorozamente ba komunidade sira atu labele fa’an rai arbiru, tanba área hirak ne’e iha poténsia boot no kualidade as ba sektór agrikultura, liuliu ba kultivasaun hare.

Liu husi lansamentu ne’e, Administrador Postu hamutuk ho Diretór Agrikultura no Parseiru Internasionál sira halo mós observasaun direta ba área natar sira seluk ne’ebé komunidade sira prepara hela. Sira verifika katak iha hektares ualu (8) tan mak dadauk ne’e prontu atu kuda hare iha tempu badak.

Komunidade Husu Fasilidade Ekipamentu Modérnu

Iha ne’ebá, komunidade sira hato’o sira-nia lamentasaun no husu tulun ba Governu atu fasilita ekipamentu agríkola modérnu sira, hanesan Hand-tractor no makina batidor (rontok) hare. Sira haktuir katak duranti ne’e sira sei uza metódu tradisionál—uza karau atu sama rai—ou tenke aluga ema seluk nian ekipamentu, ne’ebé ho kustu as.

Atu hatán ba kestaun ne’e, Autoridade Postu kompromete atu hatutan lian no halerik komunidade nian ba Governu Sentrál. Sira salienta katak Tilomar iha rai natar ne’ebé luan no ho poténsia boot, maibé dezafiu boot liu mak falta kbiit no material sira atu makina rai no kolleita produtu ho efisiénte.





Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima



COVALIMA, 13 Agostu 2026 – Komisaun Jestaun Desastre Munisipal (KJDM) Covalima hamutuk ho parseiru servisu sira hala’o Reuniaun Preparasaun ida hodi fiksa meiu no estratejia hodi hatán ba situasaun fenómenu El Niño, ne’ebé tuir previsaun husi Servisu Meteorolojia nian sei akontese iha tempu oin mai.

Iha Reuniaun Urjente ne’e, ekipa KJDM ho parseiru sira foti desizaun kualifikadu balu hodi nune’e bele halo asaun ba oin:

  • Mapeamentu no Identifikasaun, Halo analiza kle’an ba fatin ka área sira ne’ebé ho risku boot (vulnerável) ba mota maran, dry season naruk, ka falta bee moos.
  • Sistema Alerta Sedu, Hakmaas informasaun no fó hatene uluk ba komunidade sira hodi nune’e bele prevene impaktu aat husi meiu-ambiente.
  • Kordenasaun Sólidu, Hametin liutan servisu hamutuk no liña komunikasaun ho Autoridade Lokál sira iha nivel Postu Administrativu no Suku sira.

Pasaize no asaun antesipada ne’e halo ho objetivu atu hamenus risku no proteje seitor agrikultura, bee moos, no ben-estar komunidade nian iha Munisípiu Covalima tomak.







Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima



ZUMALAI, 06 Agostu 2026 — Ekipa konjunta husi Autoridade Munisípiu Covalima foin lalais ne’e hala’o atividade monitorizasaun no fiskalizasaun direta ba projetu konstruksaun Postu Saúde iha Suku Ucecai, Postu Administrativu Zumalai. Projetu ne’e na’in ba Programa Dezenvolvimentu Integradu Munisipál (PDIM) tinan fiskál 2026.

Atividade foti dados no observasaun iha terrénu ne’e lidera husi Administrador Postu Administrativu Zumalai Sr. Alipio Magno,L.ed, hamutuk ho Diretór Servisu Fiskalizasaun Munisípiu Covalima Sr. Anacleto Martins, Lic.Eco no Diretór Servisu Munisipál Planeamentu Integradu no Dezenvolvimentu (SMPID) Sr. Carlito Barros Dos Reis, Lic.Tec

Objetivu husi monitorizasaun ne’e mós atu hare direta progresu fíziku husi servisu konstruksaun nian, hodi garante katak kualidade no padraun tékniku la’o tuir kontratu no spesifikasaun ne’ebé hatur ona, nune’e bele konklui ho susesu hodi servi no fasilita komunidade Suku Ucecai iha setór saúde nian.



Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima



SALELE, COVALIMA (04 Agostu 2026) — Administradór Postu Administrativu Tilomar hamutuk ho Komandante Eskuadra Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) Tilomar, komandante Unidade Patrulhamento Fronteira (UPF), parseiru F-FDTL, Lideransa Relijioza (Amu-lulik no Madre sira), ho Xefe Suku sira husi Suku 4 (Lalawa, Beiseuk, Kasabauk, no Maudemo) ofisialmente loke jogu komunitáriu iha Kampu Futebol Salele, Tilomar. Jogu ne’e realiza hodi komemora Loron Konsulta Populár ne’ebé sei monu iha dia 30 Agostu 2026.

Iha biban ne’e, joventude husi Postu Administrativu Tilomar fó apresiasu no agradesimentu kle’an ba Administradór Postu. Sira manifesta katak iha nia mandatu tinan rua (2) nia laran, joventude sira iha Tilomar sente metin liután unidade no amizade ne’ebé forte, tanba susesu hodi mantein ambiente hakmatek no nunka hamosu konflitu iha fatin-fatin. Joven sira haksolok ho planu estratéjiku Administradór nian ne’ebé nafatin halibur joventude no komunidade sira hodi fó liman ba malu, servisu hamutuk, no kria paz no estabilidade nudar responsabilidade Tilomar-oan nian.

Iha sorin seluk, Administradór Postu Administrativu Tilomar salienta no fó biban ba joven sira atu labele haree ba ras, kór polítika, ka diferensa ideolojia. Nia haktuir katak asuntu sira ne’e hotu sei la’o tuir nia tempu, maibé fo obrigatóriu ba Tilomar-oan hotu atu hamutuk hodi hadi’a rai Postu Tilomar ba futuru ne’ebé nabilan.

Iha nia liafuan ikus, Exmo. Administradór Postu apela ba jogadór no juventude sira hotu katak jogu ne’e realiza la’ós de’it atu manán troféu, maibé ho objetivu boot atu kria amizade, hametin unidade, haburas domin, no hakribi violénsia ka konflitu entre joven sira. Nia haktuir katak joven sira mak nudar “masin ne’ebé fó midar” ba ema hotu-hotu, tan ne’e joven Tilomar tenke hamutuk ksolok hodi kaer liman hodi hadi’a postu, suku, no aldeia ba oin.





Pontu Fokal Portal Munisipal Munisipiu Covalima



COVALIMA, 04 Agostu 2026 — Ekipa Avaliasaun Kondisaun Mínima (AKM) husi Ministériu Administrasaun Estatál (MAE), ne’ebé dirije husi Diretor Jerál Institutu Nasionál Administrasaun Públika (INAP), Policarpo Almeida Boavida, hala’o avaliasaun faze daruak ba Autoridade Munisípiu Covalima.

Atividade ne’e la’o dumíningu loron rua, hahú husi Segunda-Feira (03/08) to’o Tersa-Feira (04/08/2026), ho objetivu atu avalia dezenpeñu estrutura no kapasidade institusionál munisipál nian. Avaliasaun ne’e envolve Diretor Servisu Munisipál 20 no Autoridade Postu Administrativu 7 iha Munisípiu Covalima.

Faze Daruak Fokus ba Kapasidade Téknika no Lideransa

Iha ninia intervensaun, Diretor Jerál INAP, Policarpo Almeida Boavida, esklarese katak avaliasaun faze daruak ne’e iha papel ne’ebé determinante tebes ba futuru munisípiu nian.

“Iha primeira faze avaliasaun kondisaun mínima, ita foku liu ba prontidaun administrativu institusionál em jerál. Agora, iha segunda faze ne’e mais determinante tanba ita foku liu ba kapasidade téknika, funsionál, operasionál, no lideransa,” hato’o Diretor Jerál INAP.

Nia haktuir tan katak métodu ne’ebé uza la’ós de’it auto-avaliasaun husi munisípiu, maibé ekipa avaliadora halo mós verifikasaun direta ba dokumentu, konfirmasaun husi husu-hatán, observasaun ba prosesu, no ikusliu valida evidénsia sira.

“Ami mai iha ne’e la’ós atu hanorin ka ditadu ita-boot sira, tanba ita-boot sira mak envolve direta no entende liu prosesu ne’e. Atu realiza mehi Covalima nian hodi simu poder lokál, ita tenke iha ekipa ne’ebé forte no hatudu evidénsia lian uza dadus no dokumentasaun ne’ebé kompletu, hanesan ajenda, lista prezensa, no ata enkontru nian,” nia rekonfisa.

Apresiasaun no Prontidaun husi Autoridade Munisipál

Iha fatin hanesan, Prezidente Autoridade Munisipál (PAM) Covalima, Sr. Miguel Armada Cardoso, hato’o agradesimentu ua’in ba Maromak, matebian sira, no ekipa evaluador husi nasionál ba esforsu no apoiu tomak dumíningu avaliasaun ne’e.

“Iha loron rua nia laran ita hala’o ezersísiu boot ida ne’ebé la’o ho di’ak. Agradese ba ekipa elaborador ne’ebé tulun ona ami. Dokumentu no resposta sira ne’ebé ami fo ne’e mak ami-nia kapasidade no ezersísiu tomak. Ami intrega hotu ba ekipa evaluadora atu avalia no fo apresiasaun tuir sira-nia kompeténsia,” dehan PAM Covalima.

Atividade avaliasaun ne’e subliña katak susesu prosesu dezentralizasaun no simu poder lokál nian presiza kontribuisaun kolektiva husi lideransa, ekipa téknika, no servisu munisipál tomak iha Covalima.






















Pontu Fokal Portal Munisipal no Media Covalima



COVALIMA, 04 Agostu 2026 , hodi komemora Loron Konsulta Populár 30 de Agostu, Postu Administrativu Maucatar, Munisípiu Covalima, realiza sorumutuk tékniku ida hodi koalia kona-ba preparasaun Jogu Desportu Komunitáriu.

Asembleia téknika ne’e ho objetivu atu organiza no alinhar atividade desportiva hotu ne’ebé sei halao hodi hamoris espíritu komunitáriu no selebra data históriku ne’e ho ksolok no unidade.

Ho ida-ne’e, Komisaun Organizadora konvida no husu ba komunidade tomak atu mai partisipa no fó apoiu iha Abertura Jogu Desportu nian ne’ebé sei realiza iha:

  • Data: Sábadu, 08 de Agostu de 2026
  • Fatin: Postu Administrativu Maucatar, Munisípiu Covalima

Mai hotu-hotu ita hamutuk no susesu no halo selebrasaun ne’e sai furak.






Pontu Fokal Portal Munisipal Munsipiu Covalima


© 2026 Covalima Municipal Authority